III SA/Po 390/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Kamila Błaszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2010 r. przy udziale sprawy ze skargi L. P. i W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2009 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza K. z dnia [...] grudnia 2009r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżących kwotę 100,- (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ M. Ławniczak /-/ W. Długaszewska /-/ T. M. Geremek Burmistrz K. decyzją z dnia [...] grudnia 2009 roku, nr [...], na podstawie art. 254 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 5 ust. 1 pkt 1a, art. 6 ust. 8 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006r. nr 121, poz. 884 ze zm.) zmienił w części własną decyzję z dnia [...] października 2009r. nr [...] w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2009 z uwagi na zmianę okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenia tego zobowiązania. Zmiana obejmowała zwiększenie z dniem 01 listopada 2009 roku podatku od nieruchomości o kwotę 467zł płatną do 31 grudnia 2009 roku. Burmistrz K. ustalił, że L. i W. P. dokonali rozbudowy istniejącego budynku magazynowego o część handlową ze zmianą sposobu użytkowania magazynu na zaplecze socjalne. Budynek o powierzchni 190,5m² został oddany do użytkowania dnia 29 października 2009 roku. W tych okolicznościach Burmistrz K. ustalił L. i W. P. podatek od nieruchomości według stawek dla budynków związanych z działalności gospodarczą w kwocie 476zł (po uwzględnieniu zmiany podatek za 2009 rok wyniósł 16.771zł) od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności uzasadniające powstanie obowiązku podatkowego. Organ uznał jednocześnie, że w przypadku rozbudowy czy przebudowy (adaptacji) istniejącego już budynku (budowli) obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych. Organ powołał się na wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2007r., sygn. akt II FSK 90/2006 oraz uchwałę NSA z dnia 14 kwietnia 1997r., sygn. akt FPK 3/97, opublikowaną w ONSA 1997/3/111. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na skutek wniesionego odwołania, decyzją z dnia 19 kwietnia 2010 roku, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach wydanego rozstrzygnięcia wyjaśniono, że art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wprowadza istotny wyjątek od ogólnej zasady powstania zobowiązania w podatku od nieruchomości. Z tego względu powinien on być interpretowany ściśle, albowiem wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe w systemie prawa polskiego są wyjątkiem, odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej (powszechności i równości opodatkowania). Zastosowanie wyjątków nie może odbywać się w drodze wykładni rozszerzającej. Organ uznał, że powołany przepis nie może mieć zastosowania do budynków już istniejących, gdyż w ich wypadku obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości (art. 6 ust 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). Późniejszy termin powstania obowiązku podatkowego stosuje się jedynie do nowych budynków lub budowli, które zostały wybudowane albo rozpoczęto ich użytkowanie przed ostatecznym wykończeniem. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że zrealizowana inwestycja polegała nie na budowie nowego budynku, lecz na rozbudowie istniejącego budynku. Tym samym, zdaniem organu, w sprawie nie można było zastosować przepisu art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Strony skorzystały z prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Skarżący wskazali, że nie zgadzają się z decyzją w zakresie, w którym obejmuje ona zwiększenie podatku o kwotę 467zł z dniem 01 listopada 2009 roku. Skarżący uważają, że art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dotyczy nie tylko nowych budowli i nowych budynków, ale także ich nowych części. Wyjaśnili przy tym, że spór dotyczy dobudowanego budynku handlowego, który posiada jedną ścianę wspólną z powstałym wcześniej budynkiem magazynowym; dobudowana część posiada nowe fundamenty, ściany i dach oraz jest trwale związana z gruntem. Z tych względu Skarżący uważają, że podatek od dobudowanego budynku (190,5m²) powinien zostać naliczony zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, czyli z dniem 01 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budynku lub jego części. W ocenie Skarżących obowiązek podatkowy od dobudowanego budynku powstał z dniem 01 stycznia 2010 roku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Stosownie do treści art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz.U. z 2006r. nr 121, poz. 844 ze zm.) jeżeli okolicznością, od której jest uzależniony obowiązek podatkowy, jest istnienie budowli albo budynku lub ich części, obowiązek podatkowy powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowa została zakończona albo w którym rozpoczęto użytkowanie budowli albo budynku lub ich części przed ich ostatecznym wykończeniem. Zgodnie z powołanym przepisem obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje z dniem 1 stycznia roku następującego wówczas, gdy jest to uzależnione od istnienia części budowli albo części budynku. Skarżący jednoznacznie wskazują, że przedmiotem opodatkowania jest nowo wybudowana część istniejącego budynku magazynowego. Tymczasem uzasadnienie, zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji, nie odnosi się do tego aspektu sprawy. Sąd nie podziela argumentacji organów podatkowych, które utrzymują, że art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie może znaleźć zastosowania w kontrolowanej sprawie z uwagi na zasadę, że wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe są wyjątkiem od reguły i nie należy interpretować ich rozszerzająco. Powyższa argumentacja jest chybiona w świetle literalnego brzmienia rozważanego przepisu. Skoro mowa w nim o nowo powstałych częściach budynków, to jego zastosowanie bez wątpienia powinno być rozważane na gruncie kontrolowanej sprawy. Zgodnie ze zgromadzoną w aktach sprawy dokumentacja budowlaną (pozwolenie na budowę i pozwolenie na użytkowanie obiektu) Skarżący dokonali rozbudowy istniejącego budynku magazynowego. Jednakże podkreślali oni, że rozbudowa polegała na dobudowaniu części handlowej, która posiada jedną ścianę wspólną z powstałym wcześniej budynkiem magazynowym; dobudowana część budynku posiada nowe fundamenty, ściany i dach oraz jest trwale związana z gruntem. Z twierdzeń Skarżących wynika, że rozbudowa istniejącego budynku polegała na wybudowaniu nowego obiektu budowlanego. Organy podatkowe w ogóle nie ustosunkowały się do tych twierdzeń, w żaden sposób ich nie podważyły. W sprawie niewyjaśniona pozostała zasadnicza kwestia, na czym polegała rozbudowa istniejącego budynku, w szczególności czy "rozbudowa istniejącego budynku" równoznaczna jest z powstaniem nowej substancji budynkowej, na co powołują się Skarżący. Brak ustaleń w tym zakresie nie był przeszkodą do przyjęcia przez organy podatkowe stanowiska, że przepis art. 6 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie znajduje zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy. W ocenie Sądu powyższe przesądza o naruszeniu przepisów art. 210 §1 pkt 6 i §4 w związku z art. 187 §1 i art. 122 Ordynacji podatkowej, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić należy, że decyzje organów budowlanych są jedynie dowodem w sprawie i nie przesądzają o prawnopodatkowej kwalifikacji stwierdzonego w nich stanu faktycznego. Z przedmiotowych decyzji nie wynika, że roboty budowlane obejmowały remont istniejącego budynku. Zarzucić należy organom podatkowym, że powołane w uzasadnieniu decyzji orzeczenia sądów administracyjnych (uchwała NSA z dnia 14 kwietnia 1997 r., sygn. akt FPK 3/97 oraz wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 90/06) zapadły w całkowicie odmiennym stanie faktycznym od stanu faktycznego znajdującego potwierdzenie w aktach administracyjnych kontrolowanej sprawy. Z akt sprawy nie wynika także, że Skarżący rozpoczęli użytkowanie nowo powstałej części budynku przez wydaniem pozwolenia na użytkowanie obiektu. Rozpoznając sprawę ponownie organy będą miały na uwadze, że stosownie do art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) przez budowę - należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. W wyniku tych działań powstają nowe obiekty budowlane (np. budynki) lub nowe części istniejących obiektów budowlanych, przez co zwiększa się m.in. kubatura i powierzchnia zabudowy, co odróżnia je od takich działań jak remont czy przebudowa. Natomiast przebudowa to wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji (art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane). Z kolei remont to wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art. 3 pkt 7a i 8 ustawy - Prawo budowlane). W przypadku rozbudowy, przez co należy rozumieć także dobudowę do istniejącego budynku, okolicznością decydującą o powstaniu obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości od tej nowopowstałej substancji budynkowej jest, tak samo jak w przypadku budowy samodzielnego obiektu budowlanego, istnienie tego nowego dobudowanego obiektu budowlanego. Opodatkowaniu może podlegać coś, co już istnieje. Moment powstania obowiązku podatkowego nie zależy od tego, czy ten nowy obiekt budowlany zostanie wybudowany w odległości jednego lub kilku metrów od istniejącego już obiektu budowlanego, czy będzie on dobudowany do tego obiektu (np. z wykorzystaniem ściany zewnętrznej tego istniejącego budynku). W każdym z tych przypadków mamy do czynienia z wybudowaniem nowej powierzchni budynku (porównaj wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 stycznia 2009 roku, sygn. akt III SA/Wa 2010/08). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w punkcie pierwszym wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania i wykonalności zaskarżonego aktu ma swoje uzasadnienie w art. 152 oraz art. 200 cytowanej ustawy. /-/ M. Ławniczak /-/ W. Długaszewska /-/ T. Geremek