II SAB/Wa 131/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Olga Żurawska – Matusiak, Protokolant Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2010 r. sprawy ze skargi J. D. na bezczynność Dyrektora Miejskiego Zespołu Ekonomicznego Szkół I Przedszkoli w G. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] marca 2010 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Dyrektora Miejskiego Zespołu Ekonomicznego Szkół i Przedszkoli w G. do rozpatrzenia wniosków skarżącego J. D. o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] marca 2010 r., nadanego drogą elektroniczną o godzinie 16:16 i o godz. 16:31, w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. zasądza od Dyrektora Miejskiego Zespołu Ekonomicznego Szkół i Przedszkoli w G. na rzecz skarżącego J. D. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania J. D. przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uczynił bezczynność Dyrektora Miejskiego Zespołu Ekonomicznego Szkół i Przedszkoli w [...] , polegającą na nierozpatrzeniu jego wniosku z dnia 29 marca 2010 r. o udostępnienie informacji publicznej, składającego się z dwóch wystąpień, nadanych drogą elektroniczną o godzinie 16:16 i 16:31. We wniosku z godziny 16:16 zwrócił się o wydanie kopii faktury za pobyt, w dniach 20 – 22 października 2007 r., dziewięcioosobowej delegacji ze Szkoły Muzycznej w [...] , zakwaterowanej w hotelu E. S., opiewającej na kwotę 3.500 zł, wystawionej na Szkołę Muzyczną I st. w [...] i zapłaconej ze środków Gminy i Miasta [...] . We wniosku zaś z godz. 16:31 zażądał informacji dotyczących, zatrudnionej w Miejskim Zespole Ekonomicznym Szkół i Przedszkoli, w charakterze głównej księgowej M. S., córki burmistrza W. S., poprzez odpowiedź na następujące pytania: 1. jakie posiada kwalifikacje merytoryczne, 2. jaki kierunek studiów ukończyła, 3. czy uzupełniała kwalifikacje na studiach podyplomowych i na jakim kierunku, 4. od kiedy zatrudniona jest MZESiP, 5. od kiedy pełni funkcję głównej księgowej, 6. czy zdaniem organu bliska relacja rodzinna pomiędzy burmistrzem a główną księgową, ułatwia, czy utrudnia pracę organu. Dyrektor Miejskiego Zespołu Ekonomicznego Szkół i Przedszkoli w [...] w piśmie z dnia 12 kwietnia 2007 r., skierowanym do J. D., również drogą elektroniczną, wskazał, że we wniosku skarżącego brak jest podania sposobu i formy udostępnienia informacji. Wskazał też, że brak ten nie pozwala mu na udzielenie odpowiedzi na zadane pytania. Skarżący wniósł o zobowiązanie Miejskiego Zespołu Ekonomicznego Szkół i Przedszkoli w [...] do udzielenia żądanej przez niego informacji publicznej w terminie 14 dni oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Udzielając odpowiedzi na skargę, Dyrektor Miejskiego Zespołu Ekonomicznego Szkół i Przedszkoli w [...] wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o jej odrzucenie. Uzasadniając swój wniosek o odrzucenie skargi organ stwierdził, że informacje, których żąda skarżący, nie stanowią informacji publicznej i jako takie nie podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ uznał bowiem, że zakres przedmiotowy ustawy dotyczy informacji, które dotyczą spraw publicznych, żądane zaś dane tych spraw nie dotyczą. Odnośnie zaś wniosku organu o oddalenie skargi Dyrektor Miejskiego Zespołu Ekonomicznego Szkół i Przedszkoli w [...] wskazał, że nie pozostaje w bezczynności bowiem jego zdaniem złożony przez skarżącego drogą elektroniczną wniosek jest nieprawidłowy, gdyż nie określono w nim sposobu i formy udzielenia informacji publicznej, pomimo że w dniu 12 kwietnia 2010 r. organ drogą elektroniczną poinformował J. D. o braku wskazania przez niego sposobu i formy udostępnienia żądanej informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), kształtuje prawo do informacji w takim zakresie, w jakim dotyczy organów władzy publicznej w szerokim rozumieniu tego pojęcia. Reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy, procedurę i tryb. W bardzo wąskim zakresie odsyła do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, stanowiąc, że jedynie w kwestii wydania decyzji stosuje się przepisy Kpa. Skarga na bezczynność w istocie ma służyć zwalczaniu zwłoki w załatwianiu spraw. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W ich świetle informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Ponieważ sformułowania te nie są zbyt jasne, należy przy ich wykładni kierować się art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, realizowanym na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Uwzględniając te wszystkie aspekty, można powiedzieć, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty nie będące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu nie będącego organem administracji publicznej związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób dotyczących ich. Są nimi zarówno treść dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet jeżeli nie pochodzą wprost od nich. Informacją publiczną jest również informacja o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach. Artykuł 4 ust. 1 ustawy stanowi, że obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami, Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W świetle powyższego, nie ulega wątpliwości, że Dyrektor Miejskiego Zespołu Ekonomicznego Szkół i Przedszkoli w [...] , będąc organem reprezentującym jednostkę organizacyjną samorządu terytorialnego (§ 5 pkt 12 Statutu Miasta [...] ), jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji, mających charakter informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 ustawy). Trzeba również dodać, że dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia tylko wtedy, gdy informacja nie została wcześniej udostępniona wnioskodawcy (nie ma także innego trybu dostępu do niej – art. 1 ust. 2 ustawy), oraz nie funkcjonuje w obiegu publicznym. W świetle tego co zostało już wyżej powiedziane wskazać należy również, że żądane przez J. D. informacje, stanowią informację publiczną. Kopia bowiem faktury za pobyt, w dniach 20 – 22 października 2007 r., dziewięcioosobowej delegacji ze Szkoły Muzycznej w [...] , zakwaterowanej w hotelu E. S., w wysokości 3500 zł, wystawionej na Szkołę Muzyczną I st. w [...] i zapłaconej ze środków Gminy i Miasta [...] , będąc, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy informacją o sprawach publicznych jest rodzajem informacji o treści dokumentów urzędowych, w tym w szczególności o dysponowaniu majątkiem i środkami publicznymi (art. 6 ust. 1 pkt 4a i d powołanej ustawy o informacji publicznej). Przymiot informacji publicznej posiadają również informacje dotyczące zatrudnienia i poziomu wykształcenia M. S. z uwagi na zatrudnienie jej w charakterze głównej księgowej w Miejskim Zespole Ekonomicznym Szkół i Przedszkoli w [...] (6 ust. 1 pkt 2d ustawy). Wątpliwości budzić może jedynie rozpatrzenie przez organ żądania skarżącego, zawartego w pkt 6 jego wniosku z dnia 29 marca 2010 r., nadanego drogą elektroniczną o godz. 16:31. Jak już bowiem wskazano wyżej, informacja publiczna dotyczy sfery faktów (treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty nie będące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą). Jeżeli zatem organ jest w posiadaniu takich dokumentów (Sąd takiej wiedzy nie posiada), które posiadają atrybut informacji publicznej i dotyczą odpowiedzi na tak postawione pytanie, to organ winien również rozpatrzyć wniosek w tym zakresie. Przypomnieć należy, że wniosek o udzielenie informacji publicznej może pojawić się wówczas, gdy informacja publiczna nie funkcjonuje w obiegu publicznym. Jeśli natomiast informacja publiczna, której domaga się zainteresowany podmiot, została upubliczniona, organ, do którego skierowano odpowiedni wniosek, winien jedynie odesłać wnioskodawcę do publikatora, jeśli zaś żądanej informacji publicznej nie posiada, powinien poinformować, że nie jest jej dysponentem. Z punktu widzenia trybu dostępu do informacji publicznej, jeśli żądanej informacji nie ma w obiegu publicznym, zainteresowany nie może zapoznać się z nią inaczej, jak tylko poprzez złożenie stosownego wniosku. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno – techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na dysponenta takiej informacji obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy. Ważne także przy tym jest, że dostęp do informacji publicznej realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy). Oznacza to, że skarżący, zainteresowany uzyskaniem dostępu do ww. dokumentów, swoje prawo do informacji publicznej może zrealizować, udając się do organu w celu zapoznania się z treścią tych dokumentów. Kwestia ta ma zasadnicze znaczenie, gdyż organ twierdzi, że wniosek skarżącego jest nieprawidłowy z uwagi na nieokreślenie w nim sposobu i formy jego realizacji. Ze stanowiskiem organu w tym względzie nie można się zgodzić, albowiem we wniosku wskazano, że chodzi o kopie żądanego dokumentu, zaś w przypadku danych związanych z zatrudnieniem w Miejskim Zespole Ekonomicznym Szkół i Przedszkoli w [...] , głównej księgowej zadano organowi konkretne pytania. Tym samym wniosek wyraźnie wskazuje, w jakiej formie udzielenie informacji publicznej winno nastąpić. Ponadto wskazać należy, że sposób udostępnienia żądanej przez skarżącego informacji nie powinien budzić wątpliwości, skoro bowiem J. D. zwrócił się do Dyrektora Miejskiego Zespołu Ekonomicznego Szkół i Przedszkoli w [...] drogą elektroniczną, nie zastrzegając przy tym innego sposobu realizacji wniosku, to należało przyjąć, że odpowiedź winna być mu udzielona również tą drogą, poprzez załączenie do wiadomości e-mail żądanych kopii dokumentów i odpowiedzi na zadane pytania. Tymczasem działanie organu świadczy o braku konsekwencji w podejmowanych działaniach, gdyż z jednej strony zmierza do wykazania, że wniosek skarżącego jest nieprawidłowy i winien być uzupełniony, (jak można domniemywać w trybie art. 14 ust. 2 przedmiotowej ustawy), z drugiej zaś – organ czyni te sugestie drogą elektroniczną. Jeśli zatem organ mógł przesłać drogą elektroniczną pismo Dyrektora Miejskiego Zespołu Ekonomicznego Szkół i Przedszkoli w [...] , wzywające do uzupełnienia wniosku, to – jak widać – mógł także w ten sposób zrealizować wniosek skarżącego, bez jakiejkolwiek konieczności uzupełniania jego braków, gdyż takich nie zawierał. Co więcej, ze sprawy nie wynika, by skarżący uczynił zadość wezwaniu do uzupełnienia wniosku, zważywszy, że w dniu 14 kwietnia 30 marca 2010 r., złożył w Miejskim Zespole Ekonomicznym Szkół i Przedszkoli w [...] skargę na bezczynność Miejskiego Zespołu Ekonomicznego Szkół i Przedszkoli w [...] w niniejszej sprawie, a mimo tego organ do dnia rozpoznania przedmiotowej skargi nie wydał, zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy, decyzji o umorzeniu postępowania, pozostawiając sprawę niezałatwioną. Dyrektor Miejskiego Zespołu Ekonomicznego Szkół i Przedszkoli w [...] zobowiązany był zatem do rozpatrzenia wniosków skarżącego i udostępnienia posiadanej informacji publicznej. Zgodnie z art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej, organ może ograniczyć dostęp do żądanych informacji publicznych np. ze względu na prywatność osoby fizycznej, ewentualnie z innych powodów, o których stanowi ustawa, co w praktyce może oznaczać udostępnienie treści dokumentu odpowiednio zanonimizowanego. Organ może również odmówić udzielenia informacji publicznej z uwagi na ochronę informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych. Jednakże jeśli odmawia, to ma tego dokonać w procesowej formie decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 ustawy). W zależności od rodzaju tajemnicy wnioskodawcy służy wówczas, po wyczerpaniu środków zaskarżenia, bądź skarga do sądu administracyjnego, bądź powództwo do sądu powszechnego (art. 22 ustawy). Dyrektor Miejskiego Zespołu Ekonomicznego Szkół i Przedszkoli w [...] nie udzielił skarżącemu żądanej informacji publicznej, nie podjął też decyzji odmownej ani nie wydał decyzji o umorzeniu, do czego w istocie zmierzało jego postępowanie. Organ pozostawał więc w zwłoce, toteż Sąd zobowiązał Dyrektora Miejskiego Zespołu Ekonomicznego Szkół i Przedszkoli w [...] do rozpatrzenia wniosku J. D. z dnia 29 marca 2010 r., w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późń. zm.), orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 209 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zasądzona od Dyrektora Miejskiego Zespołu Ekonomicznego Szkół i Przedszkoli w [...] na rzecz J. D. kwota 100 zł, stanowi wartość uiszczonego wpisu sądowego.