II SA/Lu 334/10
WyrokWSA w Lublinie2010-09-16
Skład orzekający: Witold Falczyński, Grażyna Pawlos-Janusz, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakładająca obowiązek zapewnienia wymaganego poziomu bezpieczeństwa drogi pożarowej może być uznana za prawidłową, jeśli nie precyzuje w swojej osnowie konkretnych czynności, które strona skarżąca powinna podjąć w celu usunięcia stwierdzonych uchybień, a jedynie odsyła do uzasadnienia decyzji?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna nakładająca obowiązek musi precyzyjnie określać w swojej osnowie czynności, które strona powinna wykonać, aby usunąć stwierdzone uchybienia. Odesłanie do uzasadnienia decyzji w celu ustalenia zakresu tych czynności jest niewystarczające, ponieważ osnowa decyzji stanowi podstawę ewentualnej egzekucji i wyraża wolę organu. W przypadku, gdy wykonanie nałożonych obowiązków jest fizycznie lub prawnie niemożliwe, organ powinien rozważyć zastosowanie rozwiązań zamiennych, zgodnie z przepisami.Stan faktyczny
Spółdzielnia zaskarżyła decyzję Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnej, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Miejskiego nakazującą Spółdzielni zapewnienie wymaganego poziomu bezpieczeństwa drogi pożarowej oraz jej oznakowanie. Skarżąca zarzuciła organom niewłaściwe zastosowanie przepisów, utrzymanie w mocy decyzji niemożliwej do wykonania z powodu braku precyzyjnego wskazania nieprawidłowości i wymaganych czynności, a także naruszenie przepisów postępowania. Organy wskazały na stwierdzone uchybienia dotyczące szerokości drogi pożarowej, odległości od budynku, szerokości bram wjazdowych oraz braku dokumentacji nośności i oznakowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji w części dotyczącej obowiązku zapewnienia wymaganego poziomu bezpieczeństwa drogi pożarowej, w pozostałej części skargę oddalił, orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 września 2010 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego [...] z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych obowiązków wynikających z przepisów przeciwpożarowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komendanta [...]z dnia [...]. nr [...] - obie w części dotyczącej obowiązku zapewnienia wymaganego poziomu bezpieczeństwa drogi pożarowej; II. w pozostałej części skargę oddala; III. orzeka, że zaskarżona decyzja w części określonej w punkcie I nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; IV. zasądza od [...] Wojewódzkiego [...] na rzecz Spółdzielni [...] kwotę 440 (czterysta czterdzieści ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] Komendant Wojewódzki Straży Pożarnej utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...], który na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o ochronie przeciwpożarowej (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1229 ze zm.) nakazał Zarządowi Spółdzielni Budowlano -Mieszkaniowej " I." w L. zapewnić, w terminie do dnia 31 sierpnia 2010r., wymagany poziom bezpieczeństwa drogi pożarowej, która powinna być doprowadzona do Zespołu Zabudowy Mieszkaniowej w segmentach budynków mieszkalnych wielorodzinnych zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych 1 Administracji z dnia 24 lipca 2009r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030) oraz oznakować w terminie do dnia 30 marca 2010r. drogi pożarowe, zgodnie z Polską Normą PN-N-01256-05 z 1998r. Znaki bezpieczeństwa - Zasady umieszczania znaków bezpieczeństwa na drogach ewakuacyjnych i drogach pożarowych. Z uzasadnienia decyzji wynika, że wspomniany Zespół Zabudowy Mieszkaniowej stanowi budynek mieszkalny składający się z 5 segmentów oznaczonych jako CI, C2, C3, C4 i C5. Budynek posiada pięć kondygnacji naziemnych zakwalifikowanych do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV (budynki mieszkalne) i został wybudowany w oparciu o dokumentację projektową z lat 1994 i 1995r., kiedy obowiązywały wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 22 stycznia 1993 r. w sprawie szczegółowych zasad przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego i ekologicznego oraz warunków, którym powinny odpowiadać drogi pożarowe (Dz. U. z 1993 r. Nr 8 poz. 42). Organ zaznaczył jednak, że dokumentacja projektowa nie zawiera uzgodnień z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń pożarowych potwierdzających zgodność rozwiązań projektowych z przepisami przeciwpożarowymi. Założenia zawarte w projekcie budowlanym określały wymóg doprowadzenia drogi pożarowej do każdego z segmentów, przy czym drogę pożarową dla segmentów budynków C3; C4 i C5 powinna stanowić ulica dojazdowa o szerokości 6m i nośności 200kN, usytuowana wzdłuż elewacji zachodniej budynku po przeciwnej stronie wejść do klatek schodowych.
W toku przeprowadzonej kontroli ustalono, że w ciągu jezdno - pieszym, stanowiącym, według dokumentacji projektowej, drogę pożarową do segmentów budynku C1 i C2, o szerokości 3,5m, wykonane zostało ogrodzenie, którego słupki ustawiono pomiędzy krawężnikami. Wykonanie ogrodzenia spowodowało zmniejszenie szerokości drogi do 3,4m. Od słupków zlokalizowanych przy wejściu do klatki schodowej, oznaczonej na projekcie ogrodzenia posesji symbolem K 11, szerokość drogi pożarowej zmniejszyła się nawet do 3,1 - 3,2m. Jej odległość od budynku w tej części wynosi w najszerszym miejscu 24,5m. Szerokości bram wjazdowych wykonanych na drodze pożarowej wynoszą w świetle odpowiednio 2,97m (brama nr l) i 3,16m (brama nr 2). Organ wskazał, że nie przedłożono dokumentacji w zakresie nośności dla nawierzchni drogi. Ustalono ponadto, że odległość wyjścia z najdalej położonej klatki schodowej oznaczonej jako K3 (segment C4) do drogi pożarowej wynosi ok. 65m.
Wobec stwierdzonych uchybień organ odwoławczy uznał decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej za prawidłową. Przypomniał, że zgodnie z aktualnie obowiązującym i powołanym wyżej rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji droga pożarowa wymagana jest dla budynków należących do grupy średniowysokich - zakwalifikowanych do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV ( budynki mieszkalne ). Klasyfikację budynku do odpowiedniej grupy wysokości określa § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75 poz. 690 ze zm.) klasyfikując budynki mieszkalne o wysokości ponad 4 do 9 kondygnacji naziemnych włącznie do grupy średniowysokie. Według organu brak drogi pożarowej uniemożliwi dojazd do budynku jednostkom ochrony przeciwpożarowej, a tym samym, że stan powyższy nie zapewnia wymaganego poziomu jego bezpieczeństwa pożarowego. Zgodnie z treścią art. 26 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie.
Odnosząc się do twierdzenia, że brak jest obowiązku doprowadzenia drogi pożarowej do budynku w świetle obowiązujących w trakcie budowy przepisów przeciwpożarowych, a także braku zastosowania obecnie obowiązującego rozporządzenia do istniejących dróg pożarowych, zaznaczono, że nałożony obowiązek oceniany i egzekwowany jest w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy, a nie stan prawny obowiązujący w okresie uzyskania zgody na budowę jak również w okresie uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu. Organ odwoławczy zaznaczył, że wymagania i obowiązki przepisów ochrony przeciwpożarowej wynikające z treści rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych mają charakter samoistny i dotyczą także budynków istniejących już w dacie wejścia w życie przedmiotowego aktu wykonawczego. Akty prawne wydane w wykonaniu delegacji zawartych w odpowiednich przepisach ustawy o ochronie przeciwpożarowej mogą być przez organy administracji publicznej stosowane do budynku, który został wybudowany, zanim weszły w życie. W związku z tym, że ustawa o ochronie przeciwpożarowej nie reguluje stosowania jej do budynków wybudowanych przed wejściem jej w życie, należy stosować zasadę bezpośredniego działania nowego prawa. W stosunku do obiektów wzniesionych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia nie stosuje się tylko wymagań w zakresie szczegółowo opisanym w jego § 17, a mianowicie: "przepis § 12 ust. 2 cyt. wyżej rozporządzenia dotyczący oddalenia bliższej krawędzi drogi pożarowej od ściany obiektów zaliczonych do kategorii zagrożenia ludzi nie ma zastosowania do dróg pożarowych istniejących w dniu wejścia w życie rozporządzenia, jeżeli zostały one wykonane zgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie ich budowy". Zdaniem organu istniejąca droga pożarowa w czasie oddawania do użytkowania poszczególnych segmentów budynku nie spełniała obowiązujących wówczas przepisów w zakresie dróg pożarowych. Nieprawidłowości dotyczą m.in. odległości drogi pożarowej od ściany budynku (wymagane 5-10 m), nośności nawierzchni (wymagane 200kN) i usytuowania drogi pożarowej (od strony wejść do klatek schodowych).
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego nałożonego obowiązku oznakowania drogi pożarowej organ podkreślił, iż wymóg ten jest następstwem i konsekwencją nałożonego na stronę obowiązku doprowadzenia drogi pożarowej do budynku mieszkalnego. W jego ocenie z § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. nr 80, poz. 563) wynika, że na właścicielu budynku ciąży obowiązek utrzymania drogi pożarowej w stanie umożliwiającym wykorzystanie drogi przez pojazdy jednostek ochrony przeciwpożarowej, zgodnie z warunkami określonymi w przepisach dotyczących przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Nałożony obowiązek odpowiedniego oznakowania przebiegu drogi ma zapewnić spełnienie tego warunku, a tym samym zapewnić możliwość dotarcia jednostek ochrony przeciwpożarowej na miejsce zdarzenia w najkrótszym czasie, gwarantującym możliwość podjęcia skutecznych działań ratowniczo - gaśniczych. Zdaniem organu istniejący w chwili obecnej poziom bezpieczeństwa pożarowego w odniesieniu do wspomnianego budynku, uniemożliwia prowadzenie szybkich i skutecznych działań przez jednostki ratowniczo - gaśnicze Państwowej Straży Pożarnej. Obecne uwarunkowania lokalne związane z wykonanym ogrodzeniem, stanowić będą kolejną przeszkodę w prowadzeniu akcji ratowniczo - gaśniczej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia Budowlano – Mieszkaniowa "I. ‘’ zarzuciła decyzji Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnej naruszenie :
I. § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 roku w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,
II. naruszenie prawa w ten sposób, że organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję fizycznie i prawnie niemożliwą do wykonania, bowiem organ pierwszej instancji nie wskazał stronie, jakie istnieją nieprawidłowości w zakresie drogi pożarowej, nie wskazał nadto precyzyjnie jakie obowiązki nakłada i przede wszystkim, jakie czynności strona powinna podjąć w celu usunięcia ewentualnych nieprawidłowości,
III. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 Kpa, w ten sposób, że organ drugiej instancji utrzymał w mocy nieprawidłową decyzję, ponieważ organ pierwszej instancji nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podano, że zaskarżona decyzja wprowadza niepewność do obrotu prawnego, gdyż utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która w sposób niejasny i nieprecyzyjny nakłada na stronę obowiązek "zapewnienia wymaganego poziomu bezpieczeństwa drogi pożarowej, która powinna być doprowadzona do Zespołu Zabudowy Mieszkaniowej w segmentach budynków mieszkalnych wielorodzinnych, zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 roku w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych". Tym samym skarżąca nie wie, jakie czynności powinna wykonać celem realizacji nałożonych na nią obowiązków. Budynek, którego dotyczyło postępowanie administracyjne (położony w L., przy ul. S. 3), składa się z kilku segmentów - C1, C2, C3, C4, C5. Nie wiadomo o jaką drogę pożarową chodzi organom, a ponadto, w ocenie skarżącej istniejące drogi dojazdowe do tego budynku spełniają wymagania ochrony przeciwpożarowej.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Straży Pożarnej zaznaczył, że w uzasadnieniu decyzji szczegółowo przedstawiono zarówno stwierdzone nieprawidłowości jak i warianty rozwiązań dla drogi pożarowej określone w powołanym rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Według organu ilość możliwych rozwiązań w zakresie realizacji obowiązku polegającego na doprowadzeniu w sposób zgodny z przepisami drogi pożarowej do przedmiotowego obiektu nie pozwala na wyczerpujące i szczegółowe ich przedstawienie w decyzji i taki obowiązek nie spoczywa na organach straży pożarnej. Do skarżącego należy wybór rozwiązania i uzgodnienie go z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z treści art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej (tekst jedn. Dz. U z 2009r. Nr 178, poz. 1380 ze zmianami) wynika, że odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, w tym dotyczącym zapewnienia osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji oraz przygotowania budynku, obiektu budowlanego lub terenu do prowadzenia akcji ratowniczej, ponosi właściciel tego budynku, obiektu budowlanego lub terenu. Stosownie natomiast do art. 13 ust. 6 pkt. 9 i pkt. 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz. U z 2009r. Nr 12, poz. 68 ze zmianami) rozpoznawanie zagrożeń pożarowych i innych miejscowych zagrożeń oraz nadzorowanie przestrzegania przepisów przeciwpożarowych należy do zadań komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej. Konsekwencją wspomnianych obowiązków, stosownie do art. 26 ust. 1 pkt. 1 tej ustawy jest przyznanie komendantowi powiatowemu (miejskiemu) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawnienia do nakazania w drodze decyzji usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. Słusznie organy zaznaczyły, że zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. nr 80, poz. 563 ) obowiązującego w dacie wydawania decyzji, na właścicielu budynku ciąży obowiązek utrzymania drogi pożarowej w stanie umożliwiającym wykorzystanie drogi przez pojazdy jednostek ochrony przeciwpożarowej, zgodnie z warunkami określonymi w przepisach Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U Nr 124, poz. 1030). W rozpoznawanej sprawie, wbrew przekonaniu skarżącej, prawidłowo ustalono, że powyższe warunki nie zostały spełnione, co potwierdza protokół ustaleń z czynności kontrolno – rozpoznawczych, jakie miały miejsce w dniu 15 stycznia 2010r. Podano w nim, że na skutek ogrodzenia terenu wokół budynku oznaczonego jako Sikorskiego 3, składającego się z 5 segmentów, o wysokości 5 kondygnacji, oznaczonych jako C1 - C5 stalowymi przęsłami i umieszczenia słupków przy segmentach C1 i C2 pomiędzy krawężnikami ciągu pieszo – jezdnego służącego jako droga przeciwpożarowa, jego szerokość przy klatkach K7, K8, K9 i K 11 zmniejszyła się z wymaganych wspomnianym rozporządzeniem z dnia 24 lipca 2009r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych - 3, 5 m do 3,4m. Ponadto szerokość drogi przy klatce K 11 segmentu C1 jest jeszcze mniejsza i wynosi 3,10 – 3,20m. Stwierdzono także, iż klatki schodowe K1, K2 i K3 w segmencie C3 usytuowane są po drugiej strony budynku, niż przebiega droga pożarowa, przy czym odległość od klatki schodowej K 3 do drogi pożarowej wynosi 65 m. Stanowi to naruszenie § 12 ust. 4 rozporządzenia, który stanowi, że wyjścia z obiektów budowlanych, o których mowa w ust.1 pkt 1-6 powinny mieć połączenie z drogą pożarową dojściem o szerokości minimalnej 1,5 i długości nie większej niż 50m, w sposób zapewniający dotarcie bezpośrednio lub drogami ewakuacyjnymi do każdej strefy pożarowej w tych obiektach. Trafnie zwrócono także uwagę na niezachowanie odległości pomiędzy ścianą budynku, a krawędzią drogi pożarowej, która w najszerszym miejscu, przy klatce schodowej K 7, jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy mapy – projektu ogrodzenia posesji przy ulicy Sikorskiego 3, wynosi 24, 5 m, zamiast wymaganych § 12 ust.2 rozporządzenia 5 – 15 m. Słusznie zarazem podkreślono, że nie ma tutaj zastosowania § 17 rozporządzenia, według którego § 12 ust.2 dotyczący oddalenia bliższej krawędzi drogi pożarowej od ściany obiektów zaliczonych do kategorii zagrożenia ludzi nie ma zastosowania do dróg pożarowych istniejących w dniu wejścia w życie rozporządzenia, jeśli zostały one wykonane zgodnie przepisami obowiązującymi w czasie ich budowy. Obowiązujące bowiem w dacie budowy budynku, co jak przyznała także skarżąca miało miejsce w latach 1994 – 1995, rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 22 stycznia 1993r. w sprawie szczegółowych zasad przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, ratownictwa technicznego, chemicznego i ekologicznego oraz warunków, którym powinny odpowiadać drogi pożarowe (Dz. U Nr 8, poz. 42) stanowiło w § 12, iż odległość drogi pożarowej od ściany budynku zaliczonego do kategorii zagrożenia ludzi, do których zaliczono budynki mieszkalne, o wysokości do 25m miała wynosić 5 - 10m. Z protokołu oględzin wynika także, iż wjazdy na teren budynku zostały zagrodzone bramami. Szerokość bramy oznaczonej na mapie numerem 1 ma szerokość ok.3,16 m, natomiast numerem 2 - 2, 97m. Przepisy wspomnianego rozporządzenia stanowią jednak, że bramy mają zapewniać szerokość przejazdu nie mniejszą niż 3,6m, w tym szerokość jezdni ma mieć co najmniej 3m (§ 16 ust.2). Stwierdzono ponadto, że skarżąca nie przedstawiła dokumentów potwierdzających nośności wspomnianej już drogi pożarowej, a także nie oznakowała jej w odpowiedni sposób. Powyższe ustalenia zostały potwierdzone podpisami Prezesa zarządu i członka zarządu Spółdzielni "I.’’. W tej sytuacji Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej był zobligowany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych uchybień. Słusznie natomiast zarzuca skarżąca ogólnikowe określenie obowiązków, do jakich została zobowiązana zaskarżoną decyzją. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie podkreślano, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji administracyjnej musi być sformułowane w sposób umożliwiający następnie wykonanie decyzji dobrowolnie lub przy zastosowaniu środków egzekucyjnych . Wykonania decyzji czy też ściślej określonych w niej obowiązków nie powinny uniemożliwiać ani przeszkody natury faktycznej ani prawnej. Oznacza to, iż decyzja administracyjna, aby można ją było uznać za prawidłową. powinna nakładać na adresata obowiązki, których wykonanie jest fizycznie i prawnie możliwe. Obowiązki te powinny być również określone w sposób precyzyjny, czytelny i wykluczający możliwość jego dowolnej interpretacji, tak by adresat decyzji nie miał wątpliwości jakie czynności powinien wykonać ( wyroki NSA z dnia 13 kwietnia 2007r. II OSK 625/06 , 26 września 2007r. II OSK 1254/06, 21 marca 2007r. II OSK 490/06 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jakkolwiek zarzutu skarżącej nie można odnieść do nakazu właściwego oznaczenia dróg pożarowych, który jest czytelny i nie wymaga wyjaśnień, to już warunków tych nie spełnia zawarte w decyzji organu I instancji zobowiązanie skarżącej do zapewnienia wymaganego poziomu bezpieczeństwa drogi pożarowej. Błędne jest przy tym zapatrywanie organu, iż zakres niezbędnych czynności, jakie mają służyć osiągnięciu temu celowi wynika z uzasadnieniu decyzji. Obowiązki do których wykonania nakłania organ winny być bowiem określone w komparycji decyzji, stanowiącej podstawę ewentualnej ich egzekucji. To właśnie w osnowie decyzji przesądza się o obowiązku lub uprawnieniu strony i w niej zostaje wyrażona wola organu administracji publicznej załatwiającego sprawę w tej formie. Uwaga ta jest tym bardziej istotna, iż nie jest w ogóle jasne, w jaki sposób skarżąca miałaby usunąć wskazane w uzasadnieniu decyzji uchybienie polegające na przekroczeniu dopuszczalnej odległości pomiędzy klatką schodową, a drogą pożarową czy niezachowaniu odległości między bliższą krawędzią drogi pożarowej od ściany budynku. Zauważyć należy, że w tych okolicznościach organy nie wykorzystały możliwości przewidzianej w § 14 rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, według którego w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy spełnienie wymagań dotyczących doprowadzenia drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania lub jest uzasadnione przyjęcie innych rozwiązań, na wniosek właściciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu, dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych, zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu, uzgodnionych z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. Wprawdzie inicjatywa co do zastosowania rozwiązań zamiennych przysługuje właścicielowi budynku, obiektu budowlanego lub terenu, to zgodzić się należy z Naczelnym Sądem Administracyjnym, że rzeczą organów administracji jest ustalenie treści obowiązujących w danym zakresie przepisów prawa, możliwych sposobów jego przestrzegania i konkretne określenie obowiązków nałożonych na stronę postępowania przez podanie czynności jakie powinien adresat wykonać. Nie jest bowiem dopuszczalne nakładanie na stronę obowiązku, zgodnego z prawem, lecz niewykonalnego z przyczyn technicznych i jednocześnie przerzucanie na nią obowiązku poszukiwania innych sposobów usunięcia stwierdzonych uchybień (cyt. wyrok z dnia 13 kwietnia 2007r. II OSK 625/06). Dopiero zatem po ustaleniu wszystkich okoliczności sprawy możliwe jest nałożenie odpowiednich obowiązków na podmiot uchybiający obowiązkom z zakresu ochrony przeciwpożarowej.
Nie jest natomiast uzasadniona podnoszona przez skarżącą wątpliwość co do zastosowania obecnie obowiązujących przepisów rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg przeciwpożarowych do już istniejącego budynku. Podnieść przede wszystkim należy, iż przepisy rozporządzenia nie zawierają regulacji odnoszącej się do budynków istniejących w dacie wejścia jego w życie. Uzasadnione jest zatem pogląd, iż należy przyjąć zasadę bezpośredniego działania nowego prawa. W powyższym przekonaniu utwierdza zamieszczenie w § 17 rozporządzenia zapisu wykluczającego stosowanie nowego prawa do niektórych stanów faktycznych powstałych przed datą jego obowiązywania, co przekonuje, że w pozostałych przypadkach należy stosować je bezpośrednio. Jak akcentował już organ w zaskarżonej decyzji, przepisy te mają charakter samoistny, a więc mają zastosowanie także do budynków istniejących już w dacie wejścia rozporządzenia w życie ( wyroki NSA z dnia 14 stycznia 2010r II OSK 50/09 i 30 grudnia 2008r. II OSK 1701/07 Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Trafnie podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, że wprowadzenie nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej ma na uwadze również ważny interes publiczny polegający na zastosowaniu nowych, skuteczniejszych środków ochrony przeciwpożarowej w celu ochrony zdrowia i życia ludzkiego. Ustawodawca musi mieć możliwość dostosowania także istniejących budynków do nowych , skuteczniejszych środków ochrony przeciwpożarowej ( wyrok z dnia 26 września 2007r. II OSK 1254 CBOSA).
Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit.c) i art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uchylić zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Straży Pożarnej w części dotyczącej obowiązku zapewnienia wymaganego poziomu bezpieczeństwa drogi pożarowej. W pozostałej części skargę na podstawie art. 151 wspomnianej ustawy należało oddalić. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art.152, natomiast o kosztach w oparciu o art. 205 § 2 w związku z art. 200 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło