I SA/Kr 1001/10

Sygn. akt I SA/Kr 1001/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 września 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Długosz – Ślusarczyk (spr.), Sędziowie: WSA Ewa Michna, WSA Maria Zawadzka, Protokolant: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2010r., sprawy ze skarg S. P., na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 8 kwietnia 2010r. Nr [...], Nr [...], Nr [...], Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania i zażalenia oraz odmowy przywrócenia terminu do wniesienia, odwołania i zażalenia, - s k a r g i o d d a l a - Sygnatura akt: I SA/Kr 1001/10 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2010 roku nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia przez S.P. od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 23 listopada 2009 roku Nr [...] nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 20 listopada 2009 roku Nr [...] określającej wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie 50 000 zł z tytułu sprzedaży udziału w nieruchomość położonej w K. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w/w postanowienie, wobec niemożliwości osobistego odbioru przez stronę, zostało uznane za doręczone jej w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) w dniu 7 grudnia 2009 roku. Zażalenie zaś S.P. złożył w dniu 22 stycznia 2010 roku, czyli po przekroczeniu 14 dniowego terminu ustawowego do wniesienia odwołania. Jednocześnie jego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia został rozpatrzony odrębnym postanowieniem (o czym niżej) w sposób negatywny. Postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2010 roku nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił S.P. przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia od wyżej opisanego postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej, argumentując, iż strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia nastąpiło bez jej winy. Bez znaczenia bowiem są pisma kierowane przez S.P. do Urzędu Skarbowego (o niedoręczanie korespondencji) i Poczty Polskiej (o odsyłanie korespondencji nadawcy z adnotacją "adresat przebywa za granicą") o zagranicznym wyjeździe w okresie między 17 listopada 2009 roku a 5 stycznia 2010 roku i w związku z tym niemożnością odebrania postanowienia z dnia 23 listopada 2009 roku w okresie pierwotnej próby jej osobistego doręczenia S. P. przez pracowników Urzędu Skarbowego w miejscu jego zamieszkania. Oprócz tego organ podniósł, że strona jest obowiązana w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie natomiast S.P. powrót planował w dniu 5 stycznia 2010 roku, ale wniosek o przywrócenie terminu wraz z zażaleniem złożył dopiero w dniu 22 stycznia 2010 roku, czyli po przekroczeniu wskazanego siedmiodniowego terminu. W skargach z dnia 12 maja 2010 roku S.P. domagał się uchylenia zarówno postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia jak i postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do jego wniesienia oraz zasądzenia kosztów według norm przepisanych. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 120 w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej mające istotny wpływ na wynik sprawy oraz art. 162 w zw. z art. 147 § 1 i 123 § 1 Ordynacji podatkowej mające istotny wpływ na możliwość obrony praw skarżącego. W swojej argumentacji S.P. podniósł przede wszystkim, iż po pierwsze organ w sposób wadliwy doręczył mu postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 23 listopada 2009 roku Nr [...] w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, albowiem z pism skarżącego wiedział, iż przebywa on za granicą i nie jest w stanie odebrać żadnej korespondencji. Zaznaczył przy tym, że w świetle przepisów powołanej ustawy nie miał obowiązku ustanawiania pełnomocnika do doręczeń z uwagi na pobyt za granicą krótszy niż 2 miesiące. W związku z czym organ, dążąc do zapewnienia stronie czynnego udziału w sprawie, winien był w trakcie pobytu S. P. za granicą wstrzymać się z przesyłaniem mu jakiejkolwiek korespondencji. Nadto, z pewnością już, zdaniem skarżącego należy nawet zakładając, że nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, uznać, że nie było w tym winy strony i przywrócić jej termin do jego wniesienia. S. P. bowiem niezwłocznie po powrocie zapoznał się ze stanem sprawy i złożył zażalenie wraz ze stosownym wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W odpowiedziach na skargę z dnia 11 czerwca 2010 roku Dyrektor Izby Skarbowej zażądał ich oddalenia, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wskazał przy tym, że pismo o wyjeździe zagranicznym nie mogło wstrzymywać prowadzonego wobec skarżącego postępowania, o którym on doskonale wiedział, a rzeczywistą intencją S.P. było dążenie do przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego dotyczyło prowadzonego wobec niego postępowanie, co mogło nastąpić w dniu 31 grudnia 2009 roku, o czym strona miała pełną świadomość. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skargi podlegały oddaleniu. Skargi podlegały oddaleniu. W pierwszej kolejności rozstrzygnąć należy kwestię prawidłowości doręczenia S.P. postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 23 listopada 2009 roku Nr [...], gdyż od tego głównie zależy zasadność zaskarżonego obecnie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. I tak, zgodnie z art. 144 Ordynacji podatkowej organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. W świetle zaś art. 145. § 1 tej ustawy pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Dalej, na podstawie art. 148. § 1 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. . Stosowanie do art. 149. ustawy w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.. Wreszcie na podstawie art. 150. § 1 Ordynacji podatkowej w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149: 1) poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę; 2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. § 1a. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. § 2. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Odnosząc przytoczone regulacje do rozważanego stanu faktycznego nie ma żądnych wątpliwości, czego zresztą też nie kwestionuje skarżący, iż z formalnego punktu widzenia, tj. biorąc pod uwagę literalną treść przepisów, organ nie uchybił procedurom doręczenia postanowienia w przypadku nieobecności adresata – osoby fizycznej, pozostawiając na drzwiach miejsca zamieszkania S.P. dwa razy zawiadomienie o możliwości odebrania omawianego postanowienia w Punkcie Informacyjnym Kancelarii Magistratu Urzędu Miasta (z podaniem jego adresu) w terminie 14 dni od pierwszego zawiadomienia. Jakkolwiek, zdaniem Sądu, uznać należało, co jednak nie miało wypływu na wynik sprawy, że ostatnim dniem, w którym skarżący mógłby odebrać w/w pismo, zgodnie z art. 12 § 1 Ordynacji podatkowej, był 8 grudnia 2009 roku (a nie jak przyjął organ 7 grudnia 2009 roku), gdyż dopiero od 24 listopada 2009 roku S.P. mógł odebrać w Urzędzie Miasta omawiane postanowienie (czyli przy obliczaniu terminu nie uwzględnia się dnia 24 listopada 2009 roku). Pozostaje zatem do rozstrzygnięcia wyłącznie problem zawiadomienia przez S.P. organu o swoim wyjeździe w okresie, kiedy faktycznie postanowienie zostało wydane oraz nastąpiło jego doręczenie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej i jego żądania o nieprzesyłaniu w tym czasie korespondencji. W opinii Sądu w tym zakresie w pełni podzielić stanowisko organu, iż taka prośba strony nie wywołuje w stosunku do prowadzącego postępowanie podatkowe organu żadnych skutków prawnych. W szczególności w wyniku tego rodzaju zawiadomienia nie powstaje po jego stronie obowiązek ze wstrzymaniem się z planowanymi czynnościami prowadzonego postępowania m.in. wydaniem o doręczeniem postanowienia w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej. Naturalnym jest, iż organ nie może zabronić stronie żadnych wyjazdów także za granicę. Jednakże z drugiej strony wyjazd strony nie powoduje konieczności wstrzymania prowadzonych czynności. Żaden przepis bowiem nie nakłada na organ takiego obowiązku. W rozważanej sytuacji nie doszło też, wbrew twierdzeniem skarżącego, do naruszenia prawa do czynnego udziału strony, ponieważ po pierwsze żadne czynności wymagające obligatoryjnej obecności S.P. nie były wówczas prowadzone (taką czynnością nie jest samo wydanie postanowienia, które dokonuje się bez udziału strony ani jego doręczenie, które może nastąpić właśnie w trybie doręczenia zastępczego), a po drugie skarżący doskonale wiedział o prowadzonym postępowaniu, możliwości wydania decyzji podatkowej i postanowienia o nadaniu rygoru jej natychmiastowej wykonalności, skoro poprzedzające wydanie decyzji podatkowej postanowienie o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego zostało doręczone na ręce jego pełnomocnika – doradcy podatkowego, który jako profesjonalista winien był poinformować swojego mandanta o konsekwencjach wydania wspomnianego postanowienia i dalszych etapach prowadzonego postępowania. Organ stworzył zatem stronie możliwość jej czynnego udziału w postępowaniu. Fakt, iż strona dobrowolnie z niego nie skorzystała (gdyż przebywała za granicą i nie ustanowiła pełnomocnika do doręczeń) jest odmienną kwestią, bez znaczenia dla realizacji omawianej zasady z art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej. Nie trafny jest ponadto zarzut naruszenia art. 120 w zw. z art. 121 § 1 omawianej ustawy, gdyż, jak wynika z wyżej przytoczonych przepisów, organy działały zgodnie z procedurami, dotyczącymi doręczeń, a więc w granicach prawa. Tym samym ich postępowanie nie może być traktowane jako nie budzące zaufania do organów podatkowych. Wreszcie zarzut naruszenia art. 162 i 147 Ordynacji podatkowej jest całkowicie chybiony, gdyż odnośnie rozpatrywanej skargi przepisy te w ogóle nie były podstawą rozstrzygnięcia. Wobec tego skarga S.P., dotycząca stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia okazała się bezpodstawna ai podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej ppsa. Odnosząc się natomiast do skargi S. P. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, zdaniem Sądu, nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zgodzić się z organem należy, iż skarżący nie wykazał istnienia przesłanek z art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej. W świetle tego przepisu podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Wobec tego, jeżeli S.P. planował powrót 5 stycznia 2010 roku (a innej daty nie wskazywał), to siedmiodniowy termin upływał już 12 stycznia 2010 roku. Pełnomocnik skarżącego po odbiór wydanego postanowienia zgłosił się zaś dopiero w dniu 15 stycznia 2010 roku. Zauważyć jednocześnie należy, iż S.P. winien mieć wiedzę już w dniu przyjazdu o wydaniu spornego postanowienia i konieczności jego odbioru, gdyż na drzwiach jego mieszkania pozostawiono dwukrotnie zawiadomienia, informujące o tym fakcie. W tym przypadku zatem w/w siedmiodniowy termin liczyć należało od dnia planowanego przyjazdu S.P. (gdyż na co on sam cały czas wskazywał to właśnie pobyt za granicą stanowił przyczynę uchybienia w terminowi do wniesienia odwołania), albowiem strona nie wykazała, aby miał miejsce odmienny przebieg zdarzeń i w okresie między 5 stycznia a 12 stycznia 2010 roku istniała jakaś dodatkowa przyczyna uniemożliwiająca bez jej winy złożenie wniosku o przywrócenie terminu od wniesienia zażalenia wraz z wniesieniem tego zażalenia. Pamiętać zaś należy, iż to na stronie, zwłaszcza reprezentowanej przez profesjonalistę, jak to miało miejsce w rozważanej sprawie, ciąży obowiązek przynajmniej uprawdopodobnienia okoliczności z art. 162 Ordynacji podatkowej. Organ więc nie ma ani obowiązku (gdyż nie jest to wymóg formalny) wzywać strony do złożenia dodatkowych wyjaśnień czy przedstawienia dowodów na ich poparcie. W związku z czym organ zasadnie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, jakkolwiek Sąd nie podziela dalszej jego argumentacji, jakoby pobyt za granicą nie mógł stanowić o braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Niemniej jednak, co już wyżej wywiedziono, S.P. nie spełnił wymogów z art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej. Dlatego też częściowo, zdaniem Sądu, nietrafna wykładnia organu w przedmiocie omawianej regulacji, pozostaje bez znaczenia dla samego rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się zatem naruszeń powodujących konieczność uchylenia zaskarżonego obecnie postanowienia. Bez podstawne okazały się także zarzuty naruszenia art. 120 w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż organy działy w granicach prawa i nie można było się dopatrzyć w ich postępowaniu złamania zasady zaufania obywateli do organów podatkowych. W końcu chybiony Brol zarzut naruszenia art. 147 § 1 w/w ustawy, ponieważ przepis ten nie był podstawą rozstrzygnięcia w omawianym przypadku. Podsumowując, wobec bezzasadności skargi, dotyczącej odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, podlegała ona oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa. Sąd połączył sprawy do wspólnego rozpoznania na podstawie art. 111 § 2 ppsa, gdyż z oczywistych względów pozostawały ze sobą związku.