II GSK 1302/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-10-11
Skład orzekający: Hanna Kamińska, Joanna Kabat-Rembelska, Maria Jagielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna ma zdolność prawną do ubiegania się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych, a jeśli nie, to czy organ powinien wezwać wspólników do uzupełnienia wniosku, czy też umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że choć Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnie uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, to jego sentencja (uchylenie decyzji o umorzeniu postępowania) odpowiada prawu. NSA oparł się na uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 30 maja 2012 r. (sygn. akt II GPS 2/12), która stwierdziła, że spółka cywilna ma status producenta rolnego i jest uprawniona do złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych, co oznacza, że postępowanie nie było bezprzedmiotowe i nie powinno zostać umorzone.Stan faktyczny
Spółka cywilna złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając, że spółka cywilna nie ma zdolności prawnej i nie może być stroną postępowania ani beneficjentem płatności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję o umorzeniu, wskazując, że organy powinny były wezwać do uzupełnienia wniosku, a nie umarzać postępowanie. Dyrektor ARiMR złożył skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów i naruszenie prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Maria Jagielska Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 11 października 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 648/10 w sprawie ze skargi P. M. - wspólnika spółki cywilnej "[...]" na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych oddala skargę kasacyjną
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 20 grudnia 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 648/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę P. M. – wspólnika spółki cywilnej "[...]" i uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej zwanego również "Dyrektorem OR ARiMR") z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], którą umorzono postępowanie w sprawie przyznania spółce cywilnej "[...]" płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na rok 2009. Ponadto Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku, a także zasądził od organu administracji na rzecz skarżącego 257 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sąd pierwszej instancji wskazał w swoim rozstrzygnięciu ustalenia faktyczne i stanowisko organów administracji, które stwierdziły, że zawiązana przez wspólników "A. E. G." Sp. z o.o. i P. M. spółka cywilna "[...]" nie ma zdolności prawnej i nie może być stroną postępowania administracyjnego ani adresatem decyzji administracyjnej, a zatem nie może być beneficjentem płatności. Skoro jako wnioskodawca została wskazana spółka cywilna, to nie można było uznać, że wniosek został faktycznie złożony przez wspólników tej spółki. Wspólnicy spółki cywilnej "[...]" są zarejestrowani w ewidencji producentów jako niezależni producenci rolni (każdy z osobna), zatem organ nie jest władny do przyznania wspólnikom spółki cywilnej płatności, o którą wnosi sama spółka cywilna. W konsekwencji organy administracji uznały, że postępowanie wszczęte wnioskiem spółki cywilnej należało umorzyć na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.; dalej powoływana jako "k.p.a.") oraz § 21 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262; dalej powoływane jako "rozporządzenie rolnośrodowiskowe").
Sąd pierwszej instancji uznał, że organy błędnie przyjęły, że postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe, a w toku samego postępowania dopuściły się naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, spółka cywilna nie może być pełnomocnikiem swoich wspólników, czy też działać w ich imieniu, bowiem nie ma osobowości prawnej i zdolności sądowej. Zdolności prawnej w rozumieniu art. 29 k.p.a. nie przyznają jej w tych sprawach również przepisy szczególne. Wnioskodawcą o przyznanie wspomnianych płatności może być natomiast grupa osób fizycznych i/lub prawnych (wspólników spółki cywilnej), co wynika z treści art. 2 lit. a) rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. WE L 270 z dnia 21 października 2003 r., s. 1, ze zm.; dalej powoływane jako "rozporządzenie nr 1782/2003").
Sąd wskazał, że z art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76, ze zm.) wynika, że w przypadku producentów rolnych działających w formie spółki cywilnej nadaje się jeden numer identyfikacyjny – temu wspólnikowi, co do którego pozostali wspólnicy wyrazili pisemną zgodę. Wbrew temu przepisowi ARiMR nadała spółce cywilnej odrębny numer identyfikacyjny producenta rolnego, a następnie konsekwentnie używała tego wadliwego numeru, określając tak wnioskodawcę w formularzu wniosku z wpisanymi przez Agencję danymi spółki cywilnej. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, działanie takie wprowadzało w błąd zainteresowanych wspólników spółki cywilnej, utwierdzając ich w przekonaniu, że spółka cywilna jest podmiotem traktowanym jako producent rolny, uprawniony do otrzymywania stosownej pomocy finansowej. Takie postępowanie organów administracji naruszało zasadę zaufania obywateli do organów państwa, określoną w art. 8 k.p.a.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, organy administracji naruszyły również art. 64 § 2 w związku z art. 63 § 2, art. 29 i art. 30 k.p.a. Skoro bowiem w toku postępowania organy uznały, że spółka cywilna nie jest stroną, to powinny uznać, iż wniosek – jako niewskazujący strony – nie czyni zadość wymogom formalnym z art. 63 § 2 k.p.a. W takiej sytuacji należało na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wezwać wnoszących do usunięcia braków przez wskazanie, kto jest wnioskodawcą.
Konsekwencją wskazanych naruszeń było wadliwe zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a., który warunkuje umorzenie postępowania po jego wszczęciu od zaistnienia pewnego zdarzenia, powodującego bezprzedmiotowość tego postępowania. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w niniejszej sprawie nie zaszło żadne obiektywne zdarzenie prawne, które wpływałoby na stan faktyczny i prawny sprawy i czyniłoby postępowanie bezprzedmiotowym, a zaszła jedynie zmiana "stanu świadomości" organów administracji, wywołana refleksją na tle orzeczeń sądowych w innych sprawach, których wynik nie miał prawnego wpływu i związku ze sprawą niniejszą.
W rezultacie Sąd pierwszej instancji uznał, że wydane w sprawie decyzje administracyjne naruszały przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a.").
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Dyrektor OR ARiMR, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z:
a) art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 61 § 1, art. 64 § 2, art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 lit. a) i b) rozporządzenia nr 1782/2003 oraz w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.; dalej powoływana jako "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich") i w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez ich błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie, polegającą na błędnym przyjęciu, iż postępowanie administracyjne w sprawie nie stało się bezprzedmiotowe, w sytuacji gdy spółka cywilna, która skierowała żądanie do organu o przyznanie płatności nie ma podmiotowości prawnej, nie może być stroną postępowania administracyjnego oraz nie jest i nie może być uznana za rolnika,
b) art. 29, art. 61 § 1, art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 lit. a) i b) rozporządzenia nr 1782/2003 poprzez ich błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, iż postępowanie przed organem I instancji nie stało się bezprzedmiotowe, w sytuacji gdy stroną postępowania była spółka cywilna, a zatem zgodnie z ustaleniami poczynionymi w zaskarżonym wyroku, instytucja nieposiadająca osobowości prawnej w rozumieniu art. 29 k.p.a. oraz niemająca statusu rolnika,
c) art. 33 i art. 1 k.c. oraz w zw. z art. 30 i art. 61 § 1 k.p.a. poprzez błędną wykładnię skutkującą uznaniem, iż płatność może być przyznana wspólnikowi spółki wskazanemu przez spółkę, a zatem osobie niewystępującej jako strona w postępowaniu,
d) art. 61 § 1, art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 2 lit. a) i b) rozporządzenia nr 1782/2003 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez ich błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, iż płatność, o którą wnioskowała spółka cywilna może być przyznana wspólnikowi tej spółki wskazanemu przez wspólników, w sytuacji gdy zgodnie z powyższymi przepisami płatność może być przyznana jedynie na wniosek rolnika, który złoży wniosek o przyznanie takiej płatności, a nadto w sytuacji, gdy każdy ze wspólników spółki jest zarejestrowanym zgodnie z ustawą o krajowym systemie ewidencji producentów producentem rolnym "rolnikiem", a zatem zgodnie z powyższymi wskazaniami płatność zostałaby przyznana na rzecz podmiotu niewystępującego z żądaniem przyznania płatności, a zatem z naruszeniem obowiązujących przepisów,
e) art. 6 i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 2 lit. a) i b) rozporządzenia nr 1782/2003 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez zobowiązanie organu do rozpoznania przedmiotu postępowania wobec strony, która nie złożyła wniosku o przyznanie płatności, to jest wspólnika spółki cywilnej, na którego pozostali wspólnicy lub pełnomocnik wyrażą zgodę,
f) art. 141 § 4 oraz art. 153 p.p.s.a poprzez ich błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie polegające na błędnym wskazaniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz błędne jej wyjaśnienie,
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 2 lit. a) i b) rozporządzenia nr 1782/2003 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego przez ich błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie na skutek przyjęcia, iż spółka cywilna jest rolnikiem – grupą osób fizycznych lub prawnych (wspólników spółki cywilnej) mającą zdolność administracyjnoprawną do ubiegania się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ administracji stwierdził w szczególności, że spółka cywilna nie ma podmiotowości prawnej, nie współposiada gruntów rolnych, nie może władać gospodarstwem rolnym i dlatego nie jest rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1782/2003. Skoro wniosek złożyła spółka cywilna, która nie może być rolnikiem, to organy nie musiały wzywać wspólników tej spółki do właściwego wskazania strony. Natomiast w sytuacji wskazywanej przez Sąd pierwszej instancji mogłoby dojść do niedopuszczalnej sytuacji, w której płatności otrzymywałby inny podmiot (wspólnicy spółki cywilnej) niż wskazany we wniosku o przyznanie płatności (spółka cywilna). Postępowanie wszczęte wnioskiem spółki cywilnej podlegało zatem umorzeniu jako bezprzedmiotowe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż objęte nią orzeczenie Sądu pierwszej instancji mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Przedmiotem kontroli legalności dokonanej przez Sąd pierwszej instancji była decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie płatności rolnośrodowiskowych w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. Przepis ten w stanie prawnym wiążącym dla sprawy stanowił, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Wszczęcie postępowania w stosunku do osoby pozbawionej zdolności prawnej jest bezskuteczne. Brak jest bowiem w tym momencie jednej z podstawowych przesłanek związania stosunku procesowego, jak również i stosunku materialnoprawnego. Wszczęcie postępowania, zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a., następuje na żądanie strony, a więc podmiotu, który powinien być wyposażony w zdolność administracyjnoprawną. Przyjmuje się, że wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego złożony przez podmiot pozbawiony zdolności prawnej będzie bezskuteczny. W orzecznictwie przyjmuje się również, że wszczęcie postępowania na wniosek nielegitymowanego podmiotu jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 5 listopada 1999 r., sygn. akt OPS 16/98, ONSA 1999, nr 4, poz. 49; wyrok NSA z dnia 24 maja 2001 r., sygn. akt IV SA 599/99).
W tej sprawie Sąd pierwszej instancji w pełni zaaprobował pogląd organów, że wnioskodawcą o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej nie może być spółka cywilna. Różnica w stanowiskach organów i Sądu polega na tym, że według Sądu pierwszej instancji tę wadliwość podmiotową wniosku organ powinien konwalidować przez wezwanie do wskazania kto jest wnioskodawcą, a więc z zastosowaniem trybu z art. 64 § 2 k.p.a.
Stwierdzić na wstępnie należy, że w dniu 30 maja 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę (sygn. akt II GPS 2/12; publ. ONSAiWSA z 2012 r., nr 4, poz. 63), w której stwierdził, że w przypadku grupy osób związanych umową spółki cywilnej, status producenta rolnego w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.) – przysługuje spółce cywilnej. Zatem pogląd prezentowany zarówno przez organ administracji wnoszący skargę kasacyjną, jak i przez Sąd pierwszej instancji, że spółka cywilna nie jest podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej – pozostaje w sprzeczności z powołaną wyżej uchwałą.
Przenosząc treść uchwały na przepisy materialnoprawne mające zastosowanie w rozpoznawanej sprawie wskazać należy, że zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Z kolei stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a) rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z dnia 31 stycznia 2009 r., s. 16; dalej powoływane jako "rozporządzenie nr 73/2009") m.in. jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Powołane przepisy przesądzają, że wszczęcie postępowania o płatność rolnośrodowiskową następuje na wniosek, a także określają podmiot uprawniony do wystąpienia z wnioskiem.
W tym miejscu wymaga podkreślenia, że ww. przepisy (w stanie prawnym mającym zastosowanie w sprawie) odwołują się do definicji rolnika zawartej w art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 73/2009, której treść jest identyczna z treścią definicji rolnika zawartą w poprzednio obowiązującym art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1782/2003. W uzasadnieniu powołanej wyżej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że spółka cywilna stanowi grupę osób w rozumieniu art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1782/2003 i tym samym nie sposób jej odmówić statusu jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz w art. 3 pkt 3 lit. b) ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów. Jednocześnie w uzasadnieniu tej uchwały wyraźnie stwierdzono, że za producentów rolnych i zarazem rolników nie można uznać wspólników spółki cywilnej. Nie podzielono również stanowiska, że producentem rolnym (rolnikiem) jest jedynie ten wspólnik spółki cywilnej, który spełnia warunek w postaci nadania mu numeru ewidencyjnego.
W zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji, odwołując się do definicji rolnika zawartej w art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1782/2003 (będącej odpowiednikiem definicji rolnika zawartej w art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009), przyjął, że spółka cywilna nie może być uznawana za rolnika, lecz status ten przysługuje jej wspólnikom. Uwzględniając treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2012 r., stanowisko to należało uznać za błędne. Również poglądy organu w tej kwestii nie są zasadne. W rozpoznawanej sprawie wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009 złożyła spółka cywilna [...]. Była zatem uprawniona do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w oparciu o art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. To z kolei oznacza, że nie było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego. Nie wystąpiła bowiem przesłanka jego bezprzedmiotowości, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a. Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a., a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Nadto Sąd pierwszej instancji przyjął, że ta sama wadliwość występuje w decyzji organu I instancji i w oparciu o przepis art. 135 p.p.s.a. także i ją wyeliminował z obrotu prawnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z wynikiem oceny legalności decyzji organów obydwu instancji wyprowadzonym przez Sąd pierwszej instancji, aczkolwiek nie podziela argumentacji zawartej w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Powyższe wynika przede wszystkim z powołanej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem wskazania Sądu pierwszej instancji dotyczące zastosowania trybu z art. 64 § 2 k.p.a. nie są trafne. Ta wadliwość uzasadnienia nie mogła mieć jednak wpływu na wynik postępowania kasacyjnego, gdyż nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja wyroku nie uległaby zmianie.
W sytuacji, gdy Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, ale wyraża w uzasadnieniu wyroku inną ocenę prawną niż sąd pierwszej instancji, ocena NSA jest wiążąca dla organów administracyjnych oraz wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 207/04, ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 101 z glosą Z. Kmieciaka, OSP 2005, z. 2, poz. 18). Z tych zatem powodów zarzuty skargi kasacyjnej podważające stanowisko Sądu pierwszej instancji o niezgodności z prawem decyzji o umorzeniu postępowania wobec jego bezprzedmiotowości w sprawie z wniosku spółki cywilnej [...] należało uznać za bezzasadne.
Nie były też trafne zarzuty dotyczące naruszania art. 141 § 4 i art. 153 p.p.s.a, gdyż w oparciu o te przepisy nie można skutecznie kwestionować stanowiska wyrażonego przez Sąd pierwszej instancji co do przyjętej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia.
Zgodnie z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną nie tylko wtedy, gdy nie ma usprawiedliwionych podstaw, ale także wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja nie uległaby zmianie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 207/04, ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 101; B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009). Taka sytuacja, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaistniała w tej sprawie.
Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 in fine p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło