VII SA/Wa 1121/10
WyrokWSA w Warszawie2010-09-21
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Mirosława Kowalska, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, której nieruchomość nie graniczy bezpośrednio z działką, na której prowadzona jest inwestycja budowlana, może być uznana za stronę postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny, jeśli twierdzi, że inwestycja narusza jej interes prawny?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca G. M. nie wykazała własnego, zindywidualizowanego interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny. Inwestycja realizowana była na działce, która nie graniczyła bezpośrednio z działką skarżącej, a odległość od granicy działki skarżącej wynosiła 3,6 m, bez otworów okiennych i drzwiowych od strony tej granicy. Brak było zatem naruszenia prawnie chronionego interesu prawnego skarżącej.Stan faktyczny
G. M. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny dotyczący rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego. Zarzuciła, że inwestycja prowadzona jest na działce sąsiadującej z jej nieruchomością, naruszając odległość od granicy i nie była uznana za stronę postępowania. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że skarżąca nie ma przymiotu strony, ponieważ jej działka nie graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną, a inwestycja nie narusza jej interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2010 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
VII SA/Wa 1121/10
UZASADNIENIE
Decyzją znak: [...] z dnia [...] lutego 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 157 §1 , art. 157 § 3 oraz art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz.1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku. G. M., w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej z dnia [...] września 2009 r. nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], zatwierdzającej projekt budowlany zamienny dotyczący rozbudowy i nadbudowy o część mieszkalno-usługową, istniejącego budynku mieszkalnego, na działce nr geod. [...] przy ul. [...].
-odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 15 września 2009 r.
W uzasadnieniu organ Wojewódzki wskazał następujący stan faktyczny sprawy. Decyzją Naczelnika Miasta i Gminy [...] z dnia [...] marca 1987 r. W. i Z. P. otrzymali pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego na działce nr ew. [...]. Decyzją z dnia 2 listopada 1998 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] zatwierdził, na wniosek W. P., projekt budowlany obejmujący rozbudowę i nadbudowę istniejącego budynku mieszkalnego o część mieszkalno-usługową, także na działce [...]. W trakcie prowadzonej kontroli organ nadzoru ustalił, że inwestorka dokonała istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, w związku z czym wszczęto procedurę z art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane.
Decyzją z dnia 30 czerwca 2009 r. zobowiązano inwestorkę do przedstawienia określonych dokumentów, a następnie po wykonaniu tego obowiązku, decyzją z dnia [...] września 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego zatwierdził projekt budowlany zamienny dotyczący rozbudowy i nadbudowy istniejącego budynku mieszkalnego. Decyzja ta stałą się ostateczna.
Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 2009 r. wystąpiła G. M. wskazując, że rozbudowa realizowana jest nie tylko na działce nr [...], jak przewidywała to decyzja o pozwoleniu na rozbudowę, ale także na działce nr [...], która graniczy bezpośrednio z jej nieruchomością (działka [...]). Przekroczenie granicy działki nr [...] spowodowało, że rozbudowany budynek znajduje się w odległości mniejszej niż 3 m od granicy jej działki.
Wskazała nadto, ze nie była uznana za stronę tego postępowania co stanowi przesłankę do jego wznowienia.
Oceniając złożony wniosek organ uznał, że G. M. nie posiada przymiotu strony w związku z tym nie może skutecznie żądać wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 2009 r.
Z akt postępowania wynika, że istniejący budynek znajduje się na działce nr [...], należącej do W. P. i częściowo na działce nr [...], należącej do małżonków W. i Z. P., natomiast rozbudowa realizowana jest wyłącznie na działce nr [...]. Żadna z tych działek nie graniczy z działką [...], której właścicielką jest G. M. Zgodnie z inwentaryzacją powykonawczą ściana budynku od strony działki graniczącej z działką wnioskodawczyni jest ścianą pełną bez otworów okiennych i drzwiowych. Odległość tej ściany od granicy działki wnioskodawczyni wynosi 3,6 m. Oznacza to, zdaniem organu, że obszar oddziaływania inwestycji zamyka się w granicach działki inwestorski.
Organ dodatkowo wskazał, że , nie może być stosowana zasada wzajemności przy ustalaniu stron postępowania. Fakt, że W. P. była stroną, w sprawie dotyczącej budynku mieszkalnego na działce nr geod. [...], należącej do skarżącej nie jest jednoznaczny z tym, że skarżąca automatycznie jest stroną w sprawie obiektu nadbudowanego na działce nr [...], należącego do W. P.
Decyzją znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu odwołania G. M. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010 r., znak: [...],
- utrzymał w mocy zaskarżona decyzję.
W uzasadnieniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że zgodnie z art. 157 § 2 i 3 Kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony luz z urzędu. Stroną tego postępowania jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie wyjaśniające jakie organ przeprowadza w pierwszej fazie dotyczy kwestii formalnych, tj. ustalenia czy podmiot składający wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji posiada interes prawny.
W niniejszej sprawie inwestorka W. P. realizując rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego na podstawie decyzji z dnia [...] listopada 1998 r. odstąpiła od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją w ten sposób, że obniżyła budowę o jedną kondygnację, zmieniła geometrię dachu oraz zwiększyła od strony północnej powierzchnię poddasza.
Z dokumentacji przedłożonej przez inwestorkę w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, w szczególności projektu zamiennego oraz projektu zagospodarowania działki nr [...] sporządzonego na kopii mapy zasadniczej wynika, że rozbudowa i nadbudowa istniejącego budynku realizowana jest wyłącznie na działce nr [...] stanowiącej własność inwestorski.
G. M. jest współwłaścicielką działki [...], która nie graniczy z działką [...].
W ocenie organu odwoławczego prawidłowo ustalono w postępowaniu, że rozbudowana część budynku mieszkalnego znajduje się w odległości 3,6 m od granicy działki skarżącej, ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych. Takie usytuowanie obiektu nie narusza przepisów określających warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie wprowadza też żadnych ograniczeń w sposobie zagospodarowania działki skarżącej.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła G. M. i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2010 r., jak również zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonym decyzjom zarzuciła naruszenie art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1 Kpa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, art. 28 Kpa poprzez błędną interpretację i jego zastosowanie, art. 10 § 1 Kpa poprzez uniemożliwienie skarżącej udziału w postępowaniu, a także art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nierówne traktowanie stron postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organy nadzoru budowlanego nie przyjmują do wiadomości, że część rozbudowy znajduje się na działce nr []. Ponadto podniosła, że obszar oddziaływania obiektu nie zamyka się w granicach działki inwestora bowiem w odległości 2 m od strony działki [...] znajduje się otwór drzwiowy budynku, zaś do granicy z działką skarżącej jest odległość mniejsza, niż powoływana przez organ 3, 6 m., co nie jest zgodne z przepisami warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki.
G. M. podniosła ponadto, że organy uniemożliwiały jej przedstawienia stanowiska w sprawie, oraz powtórzyła argument, że W. P. była stroną w podobnym postępowaniu dotyczącym jej budynku. Taka sytuacja narusza, zdaniem skarżącej, zasadę równego traktowania stron w rozumieniu Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podnosząc, jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a także naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy art.145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga podlega oddaleniu.
Na wstępie podkreślić należy, że przedmiotem oceny Sądu jest wyłącznie legalność zaskarżonej decyzji, tj. decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2009 r. zatwierdzającej zamienny projekt budowlany dotyczący rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] w [...]. Z tych względów nie mogą być przedmiotem oceny Sądu zarzuty nie odnoszące się do zaskarżonej decyzji.
Stosownie do art. 157 § 2 Kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stanowi on podstawę do oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej żądanie oraz posiadania przez nią przymiotu strony.
Stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo każdy kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek (art. 28 Kpa).
Interes prawny strony może być wyprowadzony tylko z prawa materialnego, tj. konkretnej zindywidualizowanej normy prawa wpływającej na sytuację prawną wnoszącego wniosek, żądanie czy skargę. Zarówno w doktrynie prawa jak i w orzecznictwie akcentowany jest w szczególności realny i aktualny charakter interesu prawnego wynikający z zastosowania konkretnej normy prawnej. Należy przy tym podkreślić, że interes prawny powinien mieć charakter obiektywny, a nie wynikać z subiektywnego przekonania o jego naruszeniu czy też woli wnioskodawcy do prowadzenia określonego postępowania. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa mającego stanowić podstawę podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.
Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 Kpa i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszego postępowania zaaprobować należy stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że G. M. nie wykazała własnego, zindywidualizowanego interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2009 r.
Jest w sprawie bezsporne, że G. M. jest współwłaścicielką działki [...]. Inwestycja polegająca na rozbudowie i nadbudowie istniejącego na działce nr [...] budynku mieszkalnego, jak wynika z akt sprawy obejmowała wyłącznie działkę [...], z którą działka należąca do skarżącej nie sąsiaduje bezpośrednio.
Także z zatwierdzającego decyzję z dnia [...] września 2009 r. zamiennego projektu budowlanego wynika, że nadbudowa i rozbudowa realizowana jest na działce [...]. Potwierdza to inwentaryzacja geodezyjna powykonawcza dołączona do projektu zamiennego, z której wynika, że ściana realizowanej rozbudowy bez otworów okiennych i drzwiowych oddalona jest od granicy działki skarżącej o 3, 6 m.
Skarżąca wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 2009 r., nie wykazała, że takie usytuowanie budynku narusza jej prawnie chroniony interes prawny, bądź ogranicza sposób zagospodarowania jej działki. Nie wskazała konkretnego przepisu prawa materialnego, którego złamanie przez inwestora narusza jej uprawnienia.
Za nieskuteczny należy uznać zarzut skargi dotyczący zbliżenia realizowanej inwestycji do granicy działki [...], gdyż działki te nie należą do skarżącej co oznacza brak własnego interesu prawnego w kwestionowaniu tych odległości.
Odnosząc się do pozostałych argumentów podniesionych w skardze, nie można uznać ich za trafne.
W szczególności za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nierówne traktowanie stron postępowania administracyjnego. Skarżąca podnosząc ten zarzut wskazywała, że w sprawie dotyczącej jej budynku mieszkalnego (schodów wejściowych i ganku) W. P. była uznana przez organy administracji publicznej za stronę postępowania, a zatem ona powinna być niejako automatycznie stroną postępowania administracyjnego dotyczącego rozbudowy budynku należącego do W. P.
Wyjaśnić należy, że organ administracji publicznej ma obowiązek ustalić krąg podmiotów będących stronami każdego postępowania administracyjnego odrębnie. Czyni to w oparciu o obowiązujące przepisy prawa i w żadnym razie nie ma tu zastosowania "zasada wzajemności" na jaką powołuje się skarząca.
Za zasadny można natomiast uznać zarzut naruszenia art. 10 § 1 Kpa, jednakże w ocenie Sądu pozostaje on bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło