I SA/Po 431/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 21 września 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania kontrolnego w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2003 r. zakończonego decyzją ostateczną I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę [...],- zł ([...]), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. /-/ W. Zygmont /-/ K. Wolna-Kubicka /-/. St. Małek Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z (...), na podstawie przepisów art. 8 ust. 1 pkt 3, art. 11 ust. 2 pkt 3a, art. 24 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z 28 września 1991r. o kontroli skarbowej (Dz. U. 2004, Nr 8, poz. 65, z późn. zm.), art. 21 § 1 pkt 1, § 3a, art. 207 ordynacji podatkowej, art. 2 ust. 1, art. 10 ust. 2, art. 15 ust. 1, art. 18 ust. 1 ustawy z 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i sług (Dz. U. Nr 11, poz. 50, z późn. zm.), określił Przedsiębiorstwu A W. K. zobowiązanie w podatku VAT za poszczególne miesiące 2003r. Powyższa decyzja została doręczona podatnikowi, w trybie art. 149 o.p., w dniu 27 grudnia 2006r. W. K. wniósł w dniu (...) odwołanie od wymienionej decyzji, domagając się korekty wyliczonego podatku VAT. Dyrektor Izby Skarbowej wezwał podatnika do wyjaśnienia, czy powyższe pismo stanowi odwołanie od decyzji organu I instancji, wniosek o wznowienie postępowania w sprawie czy też wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. W odpowiedzi W. K. wskazał, iż domaga się stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia (...) oraz wznowienia postępowania "w celu dokonania stosownej korekty i wydania nowej decyzji zgodnej z obowiązującymi przepisami prawa". W uzupełnieniu wniosku o wznowienie postępowania (pismo z (...)) podatnik wskazał, iż decyzja z dnia (...) została doręczona pracownikowi nieupoważnionemu do odbioru korespondencji. Prawidłowe doręczenie korespondencji - do rąk podatnika - nastąpiło natomiast dopiero (...). Postępowanie winno więc zostać wznowione na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 w zw. z art. 247 § 1 pkt 3. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z (...) na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 3, art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z 28 września 1991r. o kontroli skarbowej, art. 243 § 3 w zw. z art. 241 § 1 oraz art. 210 § 1, art. 244 § 1 ordynacji podatkowej, odmówił wznowienia postępowania kontrolnego. W uzasadnieniu wskazano, powołując treść art. 240 § 1 pkt 5 o.p., iż podatnik nie podał nowych dowodów w sprawie istniejących w dniu wydania nowej decyzji. Nie wyszły również na jaw nowe okoliczności faktyczne istotne dla sprawy, a nieznane organowi w dniu wydania decyzji. Nie stwierdzono więc podstaw do wznowienia postępowania. Orzekając na skutek wniesionego odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Podkreślił, iż strona nie wskazała, jakie konkretnie dowody i okoliczności zostały ujawnione i mogą być przesłanką wznowienia postępowania. Tym samym wniosek o wznowienie był bezpodstawny. W skardze na powyższą decyzję W. K. wniósł o jej uchylenie oraz wydanie orzeczenia nakazującego wznowienie postępowania kontrolnego. Stwierdził, iż przytoczone przez niego w toku postępowania nowe dowody i okoliczności nie były znane stronom. Ponadto decyzja Dyrektora UKS została doręczona skarżącemu w sposób nieprawidłowy. Odebrała ją bowiem osoba nieupoważniona do odbioru korespondencji. Istnieją zatem podstawy do wznowienia postępowania. W odpowiedzi Dyrektor Izby Skarbowej nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska i wniósł o oddalenie skargi. Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały bowiem z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z przepisem art. 240 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Stosownie do art. 243 § 1 o.p. w razie dopuszczalności wznowienia organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Natomiast w myśl § 2 cyt. art. postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Organem właściwym w sprawach, o których mowa w art. 243 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (art. 244 § 1 o.p.). Natomiast art. 245 § 1 stanowi, iż organ podatkowy po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 wydaje decyzję, w której: 1) uchyla w całości lub w części decyzję dotychczasową, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie w sprawie; 2) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1; 3) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej w całości lub w części, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art. 240 § 1, lecz: a) w wyniku uchylenia mogłaby zostać wydana wyłącznie decyzja rozstrzygająca istotę sprawy tak jak decyzja dotychczasowa, albo b) wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art. 68 lub art. 70. Żądanie wznowienia postępowania przez stronę wszczyna, z chwilą jego doręczenia organowi podatkowemu, postępowanie wstępne, tzw. wznowieniowe. W toku tego postępowania organ podatkowy ogranicza się do badania, czy: 1) żądanie pochodzi od strony lub organizacji społecznej, która uczestniczyła w postępowaniu zwyczajnym na prawach strony (art. 133a § 1 – 3), 2) strona ma zdolność do czynności prawnych, 3) żądanie dotyczy postępowania zakończonego decyzją lub postanowieniem, 4) kwestionowana decyzja lub postanowienie mają charakter ostateczny, 5) w żądaniu wskazano podstawę wznowienia, 6) termin, w przypadku żądania na podstawie pkt 4 i 8 § 1 art. 240 Należy zwrócić przy tym uwagę, iż jeżeli organ pierwszej instancji – badając żądanie wznowienia postępowania – uważa, że wskazana przez stronę podstawa nie istnieje, nie wolno mu wydać decyzji o odmowie wznowienia. Kwestia istnienia albo nieistnienia podstaw wynikających z art. 240 może być badana dopiero w następnej fazie postępowania. Po sprawdzeniu, że spełnione zostały powyższe przesłanki (pkt. 1 - 6) organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie to otwiera fazę postępowania określaną jako postępowanie wznowione, w odróżnieniu od postępowania wznowieniowego (wstępnego), które toczyło się do chwili wspomnianego postanowienia. Dopiero w tej fazie dopuszczalne jest badanie, czy zachodzą wskazane przez stronę podstawy wznowienia, albo czy zachodzą podstawy wymienione w postanowieniu o wznowieniu postępowania z urzędu. Obok badania podstaw, przedmiotem postępowania jest także rozstrzygnięcie istoty sprawy. W piśmie z (...) – "odwołanie – wniosek o dokonanie korekty decyzji z dnia (...)", które zgodnie z intencją podatnika zostało uznane za wniosek o wznowienie postępowania, wskazano, iż w toku postępowania organ kontroli nie uwzględnił różnic w cenie paliwa, czasu oczekiwania na granicy, diet zagranicznych kierowców czy faktu wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia (k. 8 akt pod.). Z kolei w uzupełnieniu powyższego pisma skarżący podał podstawę wznowienia – art. 240 § 1 pkt 5 (k. 41). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wynika, iż wniosek o wznowienie był bezpodstawny. Nie wyszły bowiem na jaw nowe okoliczności faktyczne istotne dla sprawy, a nieznane organowi w dniu wydania decyzji. Skoro organy podatkowe, dokonując oceny zasadności wniosku skarżącego, uznały go za bezpodstawny, winny odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej na zasadzie art. 245 § 1 pkt 2 o.p. a nie odmówić wznowienia postępowania. Jak już bowiem wskazano, w toku postępowania wznowieniowego, zakończonego postanowieniem o wznowieniu bądź decyzją o odmowie wznowienia (art. 243 o.p.), czynności organu podatkowego ograniczają się do zbadania czy: żądanie pochodzi od strony, która ma zdolność do czynności prawnych, dotyczy ostatecznej decyzji lub ostatecznego postanowienia, wskazano w nim podstawę wznowienia ewentualnie czy zachowany został termin. Zatem doszło do naruszenia przepisu art. 243 § 3 w zw. z art. 245 § 1 ordynacji podatkowej. Rozpatrując ponownie sprawę organy podatkowe obowiązane będą ocenić czy żądanie wznowienia pochodzi od mającej zdolność do czynności prawnych strony. Wobec zarzutów skarżącego dotyczących nieprawidłowego doręczenia decyzji Dyrektora UKS, obowiązane będą również zbadać, czy przedmiotowe rozstrzygnięcie weszło w ogóle do obrotu prawnego oraz czy nie służyło od niego odwołanie i tym samym, czy ma status decyzji ostatecznej (art. 128 o.p.). Dopiero uznanie, iż spełnione zostały powyższe wymogi pozwoli na przeprowadzenie postępowania co do zasadności powołanej przez skarżącego przesłanki wznowienia, tj. art. 240 § 1 pkt 5 o.p. i wydanie jednego z rozstrzygnięć, o których mowa w art. 245 § 1 o.p. Z tych względów orzeczono, na podstawie przepisów art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002, Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), jak w sentencji wyroku. /-/ W. Zygmont /-/ S. Małek /-/ K. Wolna - Kubicka