III SA/Wa 892/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Protokolant Agata Rogosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2010 r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosków w zakresie wysokości i zwrotu pobranych kosztów egzekucyjnych oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez J. K.– zwaną dalej Skarżącą – utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] pozastawiające bez rozpatrzenia wnioski Skarżącej dotyczące zwrotu kosztów egzekucyjnych naliczonych i pobranych w związku z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W., na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...] z dnia [...] października 2001 r. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za maja 2001 roku w kwocie głównej 1.629,20 zł. prowadził wobec majątku Skarżącej postępowanie egzekucyjne. Celem wyegzekwowania należności objętej ww. tytułem wykonawczym organ egzekucyjny w dniu 6 marca 2002 r. zastosował środek egzekucyjny w postaci pobrania kwoty przez poborcę skarbowego. Pismem z dnia 31 października 2007 r. Skarżąca wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z wnioskiem o wydanie pisemnego powiadomienia o zakończeniu postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach [...] i [...] oraz o wysokości pobranych kosztów egzekucyjnych, a ponadto o przedstawienie rozliczenia wyegzekwowanych kwot, na zaspokojenie przedmiotowych tytułów wykonawczych. Następnie wnioskiem z dnia 5 grudnia 2007 r. Skarżąca wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o stwierdzenie nadpłaty z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za maj 2001 r. w wysokości 226,20 zł tj. stwierdzenie zawyżenia odsetek za zwłokę w wysokości 1,50 zł oraz nienależnych kosztów egzekucyjnych w wysokości 121,70 zł wraz z oprocentowaniem za okres od 6 marca 2002 r. do dnia 5 grudnia 2007 r. w kwocie 103,00 zł oraz o wydanie zgodnie z przepisem art. 76a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa- (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz.60 z późn. zm. - zwanej dalej O.p.) postanowienia o zaliczeniu nadpłaty obliczonej w powyższy sposób na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych za IV kwartał 2007 r. Postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. częściowo uwzględnił wniosek Skarżącej zaliczając nadpłatę w wysokości 2,50 zł na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za IV kwartał 2007 r. Jednocześnie odmówił zwrotu kosztów egzekucyjnych w wysokości 121,70 zł wraz z oprocentowaniem. Na powyższe postanowienie Skarżąca pismem z dnia [...] października 2008 r. złożyła zażalenie w zakresie odmowy zwrotu kosztów egzekucyjnych w wysokości 121,70 zł wraz z należnym oprocentowaniem, podnosząc, że przedmiotowe koszty egzekucyjne były nienależne poniważ Skarżąca dokonała wpłaty piniężnej na poczet egzekwowanej kwoty w siedzibie Urzędu Skarbowego W.. Przedmiotowe koszty egzekucyjne zostały naliczone jak przy pobraniu pieniędzy u zobowiązanego art. 64 § 1 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U. z 2005 Nr 229, poz.1954) w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako u.p.e.a. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] września 2008 r. w części dotyczącej zaliczenia kwoty 2,50 zł na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych za IV kwartał 2007 r. Jednocześnie organ odwoławczy uchylił powyższe postanowienie dotyczące odmowy zwrotu kosztów egzekucyjnych w kwocie 121,70 zł wraz z należnym oprocentowaniem i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w dniu [...] marca 2009 r. odmówił zwrotu kosztów egzekucyjnych. Zdaniem organu egzekucyjnego Skarżąca nie dopełniła warunku formalnego, jakim jest złożenie stosownego wniosku w określonym terminie. W dniu [...] marca 2009 r. Skarżąca złożyła do Dyrektora Izby Skarbowej w W. skargę na nienależyte wykonywanie zadań przez Naczelnika Urzędu Sklarbowego W., działającego jako organ egzekucyjny, w sprawie egzekucji, prowadzonej dla zaspokojenia należności wynikających z tytułu wykonawczego nr [...]. Skarżąca zarzuciła w niniejszej skardze bezprawne pobranie przez poborcę skarbowego, w dniu 6 marca 2002 r. w siedzibie Urzędu Skarbowego, kosztów egzekucyjnych w wysokości 121,70 zł oraz wniosła o wydanie w trybie art. 64c § 3 u.p.e.a. orzeczenia stwierdzającego, iż cyt. "pobranie przez Organ Egzekucyjny W. kosztów egzekucyjnych dla tytułu wykonawczego [...] zaspokojonego w dniu [...] marca 2002 r. w siedzibie Urzędu Skarbowego jest niezgodne z ówcześnie obowiązującym prawem" oraz zasądzającego cyt. "zwrot pobranych kosztów egzekucyjnych w wysokości 121,70 zł wraz z należnym oprocentowaniem liczonym od dnia 6 marca 2002 r. na rachunek bankowy zobowiązanej"- Skarżącej w sprawie. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r. uznał wniosek Skarżącej za bezprzedmiotowy i umorzył postępowanie w sprawie. Na to postanowienie Skarżąca złożyła w dniu [...] sierpnia 2009 r. zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w W. Podniosła w nim bezprawność prowadzenia postępowania egzekucyjnego a także zakwestionowała prawidłowość orzeczenia poprzez nieodniesienie się organu egzekucyjnego merytorycznie do faktycznego żądania i wniosła o rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Organ drugiej instancji uchylił zaskarzone postanowienie i przekazał sprwę organowi pierwszej instrancji do ponownego rozpatrzenia. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 roku w trybie art. 64c § 7 i § 8 u.p.e.a. pozostawił bez rozpatrzenia wnioski Skarżącej z uwagi na ich wniesienie po ustawowym terminie. W uzasadnieniu wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw prawnych i faktycznych do dokonania weryfikacji i zwrotu naliczonych i pobranych kosztów egzekucyjnych. Organ uznał, że Skarżąca nie dopełniła warunku formalnego, jakim jest złożenie stosownego wniosku w określonym terminie. Z punktu widzenia ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wniosek został złożony po upływie wszystkich terminów, w jakich zobowiązana mogłaby żądać weryfikacji wysokości kosztów jak i zasadności prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Organ zanzaczył, że postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie było prowadzone ponad 7 lat temu. Zostało ono zakończone wyegzekwowaniem zaległości poprzez pobranie należności przez poborcę skarbowego w dniu 6 marca 2002r. Dalej organ wyjaśnił, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyraźnie wskazuje, jakie środki przysługują zobowiązanemu mające na celu ochronę jego praw. Ponadto dodał, że ustawa egzekucyjna umożliwia użycie tych środków w określonym terminie tj. zarzuty w ciągu 7 dni od dnia otrzymania odpisu tytułu wykonawczego, zaś skarga w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej. Powyższe terminy upłynęły bez wątpienia w 2002r. Organ dodał ponadto, że zgodnie z art. 64c § 7 i 8 u.p.e.a., Skarżąca ma prawo żądać wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, na które przysługuje zażalenie. Wniosek o wydanie postaniwienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych musi jednak zostać wniesiony w terminie 14 dni od dnia powiadomienia zobowiązanego o wysokości pobranych kosztów egzekucyjnych w przypadku, gdy postępowanie egzekucyjne zostanie zakończone wskutek wyegzekwowania wykonania obowiązku. Organ wyjaśnil, że o wysokości kosztów egzekucyjnych Skarżąca dowiedziała się w chwili ich naliczenia i pobrania przez poborcę skarbowego w dniu 6 marca 2002 - jest to fakt potwierdzony przez zobowiązaną gdyż, jako załącznik złożyła kopię pokwitowania, jakie otrzymała od poborcy skarbowego. Od tego zdarzenia biegł termin 14 dniowy na złożenie odpowiednich wniosków mających na celu ewentualne wyjaśnienie oraz kwestionowanie naliczonych kosztów egzekucyjnych. Powyższy termin również upłynął w 2002 r. Na niniejsze rozstrzygnięcie, Skarżąca złożyła w dniu [...] grudnia 2009 r. zażalenie zarzucając bezprawność prowadzenia postępowania egzekucyjnego a także zakwestionowała prawidłowość orzeczenia wydanego przez organ egzekucyjny z dnia 2 grudnia 2009 r. przez nieodniesienie się merytorycznie do faktycznego żądania i wniosła o rozstrzygnięcie co do istoty, sprawy określonej we wnioskach z dnia 31 października 2007 r. i 5 grudnia 2007 r. W ocenie Skarżącej roszczenia te nie podlegały przedawnieniu (z uwagi na niezgodne z prawem prowadzenie egzekucji). Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu powołując się na treść art. 64c § 7 u.p.e.a. wskazał, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela. Na postanowienie to przysługuje zażalenie. Jednakże § 8 cytowanego artykułu stanowi, iż żądanie, o którym mowa w § 7, nie podlega rozpatrzeniu, jeżeli zostało wniesione po upływie 14 dni, od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, a w przypadku zakończenia tego postępowania wskutek wyegzekwowania wykonania obowiązku - od dnia powiadomienia zobowiązanego o wysokości pobranych kosztów egzekucyjnych. Organ dodał, że Strona ma prawo wystąpić o orzeczenie o kosztach, na które przysługuje jej środek zaskarżenia, jednakże przy spełnieniu przesłanek określonych w/w normą prawa. Z uwagi na fakt, że w omawianym przypadku, egzekucja wygasła na skutek wyegzekwowania wykonania obowiązku, Skarżąca umocowana była do złożenia przedmiotowego wniosku, w terminie 14 dni od powiadomienia jej o wysokości kosztów. Ponieważ pobranie kwoty pieniężnej, w tym również na koszty egzekucyjne, miało miejsce w dniu 6 marca 2002 r., bez wątpienia w dacie 20 marca 2002r., upłynął czas, w jakim Strona mogła skorzystać z nadanego jej przepisem uprawnienia. Organ dodał, że do dnia 31 października 2007 r., nie widnieją w dokumentacji żadne ślady, które mogłyby stanowić dowody, świadczące o podejmowaniu przez Skarżącą jakichkolwiek kroków, zmierzających do zwrotu żądanych przez nią kosztów. Ponadto nie odnotowano prób występowania przez Skarżącą, o przywrócenie terminów do wniesienia stosownych wniosków. Organ dodał, że potwierdza to stanowisko prezentowane przez organ egzekucyjny, że przez kilka lat od wszczęcia egzekucji, w oparciu o przedmiotowy tytuł wykonawczy Skarżąca nie kwestionowała nie tylko zasadności i wysokości pobranych kosztów, ale również nie podważała samego wszczęcia czy prawidłowości prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego. Dlatego w ocenie organu w okolicznościach niespełnienia wymogów określonych w art. 64c § 7 i § 8 ustawy (nie dochowano terminu ustawowego do dokonania czynności prawnej), słusznie orzeczono o pozostawieniu wniosków bez rozpatrzenia, z uwagi na ich wniesienie po terminie. Dyrektor Izby Skarbowej w W., stwierdził brak podstaw do powołania się przez Stronę na treść art. 64c § 3 u.p.e.a., zgodnie z którym, jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela. Organ wskazał, że na etapie orzekania odnośnie kosztów egzekucyjnych, organ egzekucyjny nie bada, czy wszczęcie i prowadzenie egzekucji było zgodne z prawem, bowiem w tej fazie nie jest już możliwe rozstrzyganie o prawidłowości i zasadności zakończonego postępowania. Skorzystanie z powołanego art. 64c § 3 u.p.e.a. dopuszczalne jest w okolicznościach, nieuwzględnienia przez organ egzekucyjny, wydanych w toku postępowania postanowień, świadczących o wyłączeniu odpowiedzialności zobowiązanego za koszty egzekucyjne. Reasumując organ wskazał, że Skarżąca przez kilka lat nie kwestionowała nie tylko zasadności i wysokości pobranych kosztów, ale również nie podważała samego wszczęcia czy prawidłowości prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego. Nie korzystała tym samym z jakichkolwiek środków przysługujących jej z ustawy. Nie wydano też żadnych orzeczeń świadczących o braku obowiązku po stronie Zobowiązanej do poniesienia ciężaru kosztów egzekucyjnych. Kwestionując prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia Skarżąca wniosła w dniu 9 marca 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając wydanie postanowienia z naruszeniem: - prawa materialnego określonego w artykułach 6 i 7 oraz 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż działanie organu zostało pozbawione zasady prawdy obiektywnej oraz nie zostały podjęte żadne kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mającego na względzie słuszny interes obywateli, ponadto sposób prowadzenia postępowania nadwyrężył zaufanie obywateli do organów państwa; - prawa procesowego określonego w artykułach 33, 34 oraz 54 u.p.e.a. w administracji, gdyż przedstawione zapisy ustawy nie pozostają w związku ze złożonym przez Skarżącą w dniu 5 grudnia 2007 r. wnioskiem. W związku z tym Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując w całości dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest niezasadna. W niniejszej sprawie Skarżąca złożyła wniosek o wydanie postanowienia w przedmiocie wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego w administracji po upływie terminu określonego w art. 64 § 8 u.p.e.a. Przepis ten stanowi, że żądanie, o którym mowa w § 7, nie podlega rozpatrzeniu, jeżeli zostało wniesione po upływie 14 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, a w przypadku zakończenia postępowania egzekucyjnego wskutek wyegzekwowania wykonania obowiązku - od dnia powiadomienia zobowiązanego o wysokości pobranych kosztów egzekucyjnych. W rozpoznanej sprawie doszło do wyegzekwowania obowiązaku i Skarżąca została powiadomiona o wyskości kosztów egzekucyjnych przez doręczenia jej pokwitowania pobranych kwot w tym kwoty kosztów, której dotyczy niniejsza sprawa. Doręczenie pokwitowania nastąpiło w dniu 6 marca 2002 r. (karta akt administracyjnych 5 ) i od tej daty zaczął biec w stosunku do Skarżącej termin określony w art. 64c § 8 u.p.e.a. W rozpoznanej sprawie organy zasadnie odmówiły wydania postanowień w przedmiocie kosztów egzekucyjnych z uwagi na to, że Skarżąca wniosek w tym przedmiocie złożyła po upływie terminu ustnowionego powołanym przepisem. W rozpoznanej sprawie działanie organów było zgodne z treścią powołanego przepisu. Zdaniem Sądu brak było podstaw do twierdzenia, tak jak czyniła to Skarżąca w skardze, że zasakrżone postanowienie zostało wydane z naruszenierm art. 6, 7 i 8 k.p.a. W rozpoznanej sprawie podstawowa okoliczność faktyczna tj. przekroczenie przez Skarżącą terminu określonego przez art. 64c § 8 u.p.e.a. została ustalona przez organy ponad wszelką wątpliwość w tej sytuacji zgodnie z treścią powołanego przepisu brak było możliwości merytorycznego rozpoznaia wniosku Skarżącej w przedmicie kosztów. W rozpoznanej sprawie organy zasadnie podnisły, że po upływie terminów do złożenia środków zaskarżenia określonych w art. 33 i 54 u.p.e.a. brak było możliwości zwewryfikowania twierdzeń Skarżącej, że postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do niej obarczone było licznymi naruszenia prawa. W tej sytuacji brak było podstaw zastosowania w stosunku do Skarżącej art. 64c § 3 u.p.e.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153,poz.1270 z późn. zm. ) orzekł jak w sentencji.