VI SA/Wa 1058/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2010 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie prawa ochronnego na wzór użytkowy oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Urząd Patentowy Rzeczpospolitej Polskiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] lutego 2010 r. sprawy z wniosku A. C. o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy nr [...] pt.: "Śliniak dentystyczny" udzielonego na rzecz A. K. i M. A. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą F. z siedzibą w C. oraz przeciwko S. A., na podstawie art. 11 w zw. z art. 82 i art. 77 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz. U. z 1993 r. Nr 26 poz. 117 ze zm.) art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 ustawy p.w.p. orzekł o oddaleniu wniosku i przyznał uprawnionym zwrot kosztów postępowania w sprawie. Urząd Patentowy wyjaśnił, iż w dniu [...] czerwca 2008 r. wpłynął wniosek A. C. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P. o unieważnienie ww. wzoru użytkowego, oparty na zarzucie braku nowości. Jako podstawę prawną swojego żądania wnioskodawca ostatecznie wskazał art. 77 i 82 w zw. z art. 11 ustawy z dnia 17 października 1972 r. o wynalazczości. Interes prawny wnioskodawca wywodził z konkurowania z uprawnionymi na rynku śliniaków dentystycznych i z wytoczonych przeciwko niemu postępowań sądowych - karnego i cywilnego (sygn. Akt [...] i [...]). Na okoliczność, iż przedmiotowy wzór użytkowy został udostępniony do publicznej wiadomości wnioskujący załączył dokumenty wymienione na kartach 14 -1. W odpowiedzi na wniosek uprawnieni wnieśli o jego oddalenie stwierdzając, iż przedstawione dowody nie świadczą o braku nowości spornego wzoru oraz zakwestionowali interes prawny wnioskodawcy do wystąpienia o unieważnienie spornego prawa. W toku postępowania przed Urzędem strony podtrzymały swoje uprzednio zajmowane stanowiska a także przedłożyły: niektóre pisma ze sprawy toczącej się przed Sądem Okręgowym w [...] i sygn. akt [...] (k.65-8-70), oświadczenia M. A. z dnia [...] lutego 2010 r. i J. C. z dnia [...] lutego 2010 r. oraz osiem produktów firmy uprawnionych, o których mówiła w czasie przesłuchania M. A., fragment wyroku Sądu Rejonowego -Sądu Grodzkiego w [...] z dnia [...] lipca 2007 r. sygn. akt [...], sentencję wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] września 2005 r. sygn. akt [...] oraz sentencję postanowienia SN z dnia [...] lipca 2007 r., sygn. akt [...]. Organ wyjaśnił, iż sporny wzór został zgłoszony do ochrony w dniu [...] sierpnia 2001 r., zatem do oceny jego zdolności ochronnej mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz. U. nr 26/1993 r., poz. 117 ze zm.). Zgłoszenie opublikowano dnia [...] lutego 2003 r. (BUP 4/2003r.), natomiast informację o udzieleniu ochrony w dniu [...] lutego 2006 r. (WUP nr 2/2006 r.). Warunkową decyzję o udzieleniu prawa ochronnego na sporny wzór Urząd wydał w dniu [...] lipca 2005 r. Organ wskazał, iż w myśl art. 77 u.o.w., wzorem użytkowym podlegającym ochronie jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci. Zakres przedmiotowy prawa ochronnego określają zastrzeżenia ochronne zawarte w opisie ochronnym wzoru użytkowego (80 ust. 3 u.o.w). Według art. 11 w zw. z art. 82 u.o.w., rozwiązanie uważa się za nowe, jeśli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa ochronnego, nie zostało ono udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania, w szczególności przez publikację, jawne stosowanie lub wystawienie na wystawie publicznej. Jak stanowi art. 89 w zw. z art. 100 p.w.p., prawo ochronne może być unieważnione w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego. Kolegium uznało, iż wnioskodawca posiada interes prawny w unieważnieniu spornego prawa, ponieważ konkuruje on z uprawnionymi na rynku śliniaków dentystycznych, a nadto uprawnieni wystąpili przeciwko wnioskodawcy w trybie postępowania cywilnego oraz karnego z powoływaniem się na numer zgłoszonego do rejestracji wzoru użytkowego ([...]). Kolegium wyjaśniło, iż zakres przedmiotowy spornego prawa został określony w zastrzeżeniach ochronnych: l. Śliniak dentystyczny znamienny tym, że składa się z warstw tkaniny papierowej (1) rozdzielonych warstwą nieprzemakalną (2), przy czym z jednego końca śliniak jest złożony w postaci kieszeni (3), z przeciwległego zaś posiada nacięcie (4) dzielące brzeg śliniaka na wiązadła (5); 2. Śliniak według zastrz. 1 znamienny tym, że wzdłuż brzegów jest sprasowany, a brzeg śliniaka z nacięciem (4) jest sprasowany na całej powierzchni, przez którą przebiega nacięcie (4); 3. Śliniak według zastrz. 1 znamienny tym, że brzeg śliniaka z nacięciem (4) posiada podwójną warstwę nieprzemakalną (2); 4.Śliniak według zastrz. 1 znamienny tym, że nacięcie (4) ma kształt dużej drukowanej litery "U" z jednym ramieniem odgiętym aż do krawędzi śliniaka. Model śliniaka według spornego wzoru stanowi zał. nr 3 wniosku o unieważnienie spornego prawa (k. 14, t. I). Dokonując analizy przedstawionych przez wnioskującego dokumentów Kolegium stwierdziło, iż nie wykazał on braku nowości spornego rozwiązania albowiem żaden z dowodów nie ujawnia konstrukcji śliniaka dentystycznego według spornego wzoru. W konkluzji organ uznał, iż w sprawie nie zostały przedstawione dowody wskazujące, że przedmiotowy wzór użytkowy był znany przed datą zgłoszenia. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. C., zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego tj. - art. 7 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i przyjęcie ustaleń sprzecznych z materiałem dowodowym; - art. 77 §1 k.p.a., z powodu niewystarczającego ustosunkowania się do zebranego materiału dowodowego; - art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., z powodu nieprzedstawienia szerzej faktów, które w pełni zostały udowodnione i pominięcia dowodów, na których została oparta rzeczona decyzja; - art. 80 k.p.a., polegającego na nie dokonaniu istotnych w sprawie ustaleń i postawieniu nieuzasadnionej tezy, wobec braku dowodu na tę okoliczność; - art. 75 §1 k.p.a., polegającego na nieuznaniu dowodu z faktów przyznanych przez uprawnionego, przeciwnika sporu; - art. 76 §1 k.p.a., polegającego na nieuznaniu faktów i ustaleń urzędowo stwierdzonych oraz dowodów z dokumentów urzędowych, w tym wyroku Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt [...] oraz zarzut naruszenia prawa materialnego tj. - art. 77 i 11 ustawy o wynalazczości z dnia 19 października 1972 r. (Dz. U. nr 26/1993, poz. 117) w związku z art. 315 ust. 1 i 3 ustawy Prawo własności przemysłowej (Dz. U. nr 119/2003, poz. 1117 ze zm.), poprzez błędną interpretację przepisów opartą na ustaleniach dowolnie wybranych z załączonych dowodów i ustaleniach nieznajdujących się w materiale dowodowym. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził m.in., iż Urząd Patentowy dowolnie wyselekcjonował z przedstawionych dowodów fragmenty i zbudował na nich niczym nieuprawnie tezy. Analizując urzędowe deklaracje odprawy celnej SAD z dnia [...].02.1996 i [...].09.1998 roku, Urząd ocenił je, jako samodzielne dowody z pominięciem pisma procesowego, w którym dowody te zostały omówione. Ocena deklaracji odprawy celnej [...] i [...]., jako urzędowych dowodów, poświadczonych państwowymi pieczęciami, została dokonana przez pełnomocnika uprawnionych, czego w ogóle nie zauważa Urząd Patentowy. Nadto żadne osiem produktów nie zostało zademonstrowanych przez uprawnionych, ani złożonych w formie załączników do pisma procesowego z dnia [...] lutego 2010 roku, ani złożonych do akt bezpośrednio na rozprawie. Urząd Patentowy pominął zeznania M. A. złożone na rozprawie dnia [...] stycznia 2010 r. Nie wziął także pod uwagę faktów uznania przez uprawnionego treści pisma S. z dnia [...] sierpnia 2006 r. z załącznikami, na które powołuje się w uzasadnieniu Sąd Rejonowy (syg. [...]). Złożony do akt sprawy wzór śliniaka firmy M. jest identyczny do śliniaka dentystycznego chronionego wzorem użytkowym nr [...]. Podobnie, fotografia śliniaka z reklamówki firmy R., poparta opisem, prezentuje śliniak firmy M., identyczny z chronionym wzorem użytkowym nr [...]. Sąd Rejonowy w C. Wydział [...] Grodzki dokonał identyfikacji śliniaka dentystycznego, będącego przedmiotem sporu, opisując go numerem zgłoszenia nadanym przez Urząd Patentowy [...], numerem świadectwa ochronnego [...] wydanego przez Urząd Patentowy i datą zgłoszenia w Urzędzie Patentowym, powołując się przy tym na numery kart akt postępowania, nadto przywołany w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] lipca 2007 r. (sygn. [...] ) opis śliniaka z 1993 r., dokonany przez M. A., ściśle odpowiada opisowi wzoru użytkowego nr [...]. Sąd ten uznał także, iż uprawnieni nie zachowali poufności wprowadzając od ponad 10 lat do obrotu handlowego towar w postaci śliniaka dentystycznego. Urząd Patentowy dokonując oceny materiału dowodowego w postaci wyroku Sądu Rejonowego miał obowiązek uznać dane orzeczenie za dowód mający znaczenie dla sprawy, ponieważ pozostawało ono w konkretnym, bezpośrednim związku z tą sprawą i odnosiło się do okoliczności faktycznych, mających znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasową argumentację. Uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Rozstrzygnięcie dokonane przez Urząd Patentowy jest prawidłowe i nie narusza obowiązującego w tym zakresie prawa, a argumenty zawarte w skardze zasadności tego rozstrzygnięcia nie podważają. Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. (Dz. U. z 2001, Nr 49, poz. 508) Prawo własności przemysłowej w art. 315 ust. 1 wyraża zasadę, w myśl której zdolność rejestrową wzorów użytkowych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed 22 sierpnia 2001 r., ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Słusznie zatem Urząd Patentowy przyjął, że przepisami stanowiącymi podstawę do oceny zdolności rejestrowej wzoru użytkowego zgłoszonego w 2001 r. są przepisy ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz. U. z 1993 r. Nr 26 poz. 117 ze zm.). W ocenie Sądu skarżący miał interes prawny do wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego gdyż konkuruje z uprawnionymi na rynku śliniaków dentystycznych a nadto uprawnieni wytoczyli przeciwko niemu postępowania sądowe - karne i cywilne (sygn. Akt [...] i [...]). Stosownie do art. 77 cyt. ustawy wzorem użytkowym podlegającym ochronie jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci. Definicję nowości zawiera art. 11 ww. ustawy, według którego rozwiązanie uważa się za nowe, jeśli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, nie zostało ono udostępnione do wiadomości powszechnej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania, w szczególności przez publikację, jawne stosowanie lub wystawienie na wystawie publicznej. Przy czym przy merytorycznej ocenie nowości rozwiązania konieczne jest uwzględnienie w zasadzie całego stanu techniki. Ugruntowany jest pogląd w praktyce orzecznictwa oraz w piśmiennictwie, zgodnie z którym dla wykazania braku nowości konieczne jest przeciwstawienie danemu rozwiązaniu konkretnego rozwiązania o identycznych w istocie cechach. Należy więc przeciwstawić rozwiązanie w którym cechy techniczne występują w tym samym powiązaniu lub w tej samej funkcji co w rozwiązaniu chronionym. Nie wystarczy, dowieść, że poszczególne istotne elementy danego rozwiązania są znane z kilku odrębnych rozwiązań zaliczonych do stanu techniki. Danemu rozwiązaniu trzeba przeciwstawić konkretne wcześniejsze rozwiązanie tego samego problemu. W oparciu o więcej niż jedno rozwiązanie (kilka wcześniejszych rozwiązań) można dowodzić braku nieoczywistości rozwiązania, a nie braku nowości. Dla udowodnienia, że sporny wzór użytkowy nie jest rozwiązaniem nowym oprócz wykazania, że został on udostępniony do wiadomości powszechnej przed tą datą, należy również wykazać, że udostępnienie to nastąpiło w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego zastosowania. A zatem dowód braku nowości wzoru użytkowego wymaga przedstawienia co najmniej jednego konkretnego wcześniejszego rozwiązania o wszystkich jego zastrzeganych cechach. Zgodnie z art. 80 ust. 3 powołanej ustawy o wynalazczości zakres przedmiotowy prawa ochronnego na wzór użytkowy określają zastrzeżenia ochronne. Z powyższego wynika, że zakres przedmiotowy określony jest przez całość zastrzeżenia ochronnego tj. zarówno przez część przedznamienną jak i część znamienną zastrzeżenia, przy czym część przedznamienną definiuje przedmiot znany ze stanu techniki, a cześć znamienna określa cechy nowe przedmiotu zdefiniowanego w części przedznamiennej zastrzeżenia. Jest więc zrozumiałe, że obie części zastrzeżenia ochronnego określają przedmiot jako całość i obie części muszą być brane pod uwagę przy ocenie zakresu rozwiązania. Wszystkie elementy spornego wzoru mogą być znane, ale ochronie podlega wzajemne funkcjonalne powiązanie tych elementów Sporny wzór użytkowy należy interpretować nie tylko poprzez zastrzeżenia, ale także rysunek. Wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy określa zakres sprawy administracyjnej wyznaczając jej granice zarówno, co do okoliczności faktycznych jak i podstawy prawnej wniosku. Powyższa zasada w omawianym postępowaniu jest tym bardziej istotna, że ma ono charakter sporny, a więc cechuje je kontradyktoryjność. To strona wszczynająca spór określa, w jakim zakresie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do uzyskania ochrony i przedkłada dowody na poparcie swojego stanowiska. Wnioskodawca wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy [...] pt.: "Śliniak dentystyczny" oparł na zarzucie braku nowości wskazując jako podstawę prawną swojego żądania art. 77 i 82 w zw. z art. 11 ustawy z dnia 17 października 1972 r. o wynalazczości. Urząd Patentowy, będąc związany wnioskiem w powyższym zakresie był zobligowany do dokonania oceny zdolności do udzielenia ochrony przedmiotowego wzoru z punktu widzenia powołanych przepisów. A zatem powyższy zarzut i wskazana podstawa prawna zakreśliły ramy postępowania przed Urzędem Patentowym, który w oparciu o dowody przedstawione przez strony wyjaśnił stan faktyczny sprawy, tylko dokonał odmiennych ustaleń w tym zakresie niż chciałby tego skarżący. Urząd Patentowy RP dokonał oceny dowodów złożonych na okoliczność braku nowości spornego rozwiązania, zasadnie uznając, iż przedstawionymi dowodami skarżący nie wykazał faktu wprowadzenia do obrotu towarów według spornego rozwiązania bądź publicznego ujawnienia go w inny sposób przed datą zgłoszenia przedmiotowego wzoru użytkowego. Nie przeciwstawiono także rozwiązania identycznego względem spornego. Sporny wzór jest opisany i pokazany na rysunku (akta [...]). Zakres przedmiotowy spornego prawa został określony w zastrzeżeniach ochronnych: 1.Śliniak dentystyczny znamienny tym, że składa się z warstw tkaniny papierowej (1) rozdzielonych warstwą nieprzemakalną (2), przy czym z jednego końca śliniak jest złożony w postaci kieszeni (3), z przeciwległego zaś posiada nacięcie (4) dzielące brzeg śliniaka na wiązadła (5); 2. Śliniak według zastrz. 1 znamienny tym, że wzdłuż brzegów jest sprasowany, a brzeg śliniaka z nacięciem (4) jest sprasowany na całej powierzchni, przez którą przebiega nacięcie (4); 3. Śliniak według zastrz. 1 znamienny tym, że brzeg śliniaka z nacięciem (4) posiada podwójną warstwę nieprzemakalną (2); 4. Śliniak według zastrz. 1 znamienny tym, że nacięcie (4) ma kształt dużej drukowanej litery "U" z jednym ramieniem odgiętym aż do krawędzi śliniaka. Urząd Patentowy dokonał analizy dokumentu SAD z dnia [...] lutego 1996 r. dotyczącego jednorazowych śliniaków dentystycznych, w którym materiał śliniaka nie jest wskazany i SAD z dnia [...] września 1998 r., dotyczący śliniaka wykonanego z tworzywa sztucznego. Sąd podzielił stanowisko organu, iż żaden z dokumentów SAD nie ujawnia konstrukcji śliniaka według spornego wzoru (jest on trójwarstwowy), zatem nie może świadczyć o braku nowości spornego wzoru. Również pismo z dnia [...] sierpnia 2006 r. firmy S., prowadzącej w Polsce sprzedaż śliniaków złożonych z warstwy papierowej z obu stron zabezpieczonych warstwą nieprzemakalną w postaci folii, na brzegach sprasowanych, z kieszenią, nie stanowi o braku nowości spornego wzoru albowiem warstwa tkaniny papierowej jest wewnątrz, natomiast na zewnątrz z obu stron nieprzemakalna folia, natomiast w spornym wzorze tkanina papierowa rozdzielona jest warstwą nieprzemakalną. W piśmie Instytutu Leków z dnia [...] kwietnia 2000 r. konstrukcja śliniaka nie została opisana. Oferta internetowa firmy M. dotyczy plastikowych śliniaków i jest bez daty, co dyskwalifikuje wiarygodność tego dowodu. Również wskazany przez wnioskującego śliniak z napisem M. oraz reklama firmy R. w której wymieniony jest rok 1989 i która dotyczy ogólnie produktów z zakresu techniki rehabilitacyjnej, nie zawierają daty. Zgodzić należy się z organem, iż pismo powodów skierowane do Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] października 2004 r. wraz z dołączoną tabelą, w której porównano sporny wzór i wzór wnioskodawcy wprowadzony na rynek po dacie zgłoszenia spornego wzoru nie ma związku z zarzutem braku nowości. Również z protokołu rozprawy z dnia [...] października.2004 r. nie wynika, że okazany śliniak M. był wprowadzony do obrotu przed datą zgłoszenia spornego wzoru, natomiast opisana w zeznaniach M. A., konstrukcja śliniaka dentystycznego ujawnia tylko zastrz. 1 tego wzoru podczas gdy sporny wzór użytkowy jest chroniony łącznie czterema zastrzeżeniami ochronnymi. Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom strony, organ dokonał właściwej analizy wszystkich dowodów oraz prawidłowo przeprowadził ich ocenę. Ocena zgromadzonych dowodów zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie jest dowolna i Sąd nie dopatrzył się uchybień powodujących konieczność podważenia ustaleń faktycznych dokonanych przez organ. Zdaniem Sądu Urząd Patentowy rozpoznając wniosek o unieważnienie spornego prawa ochronnego i rozstrzygając w jego przedmiocie przeprowadził postępowanie w sposób odpowiadający regułom postępowania administracyjnego bez uchybień w tym zakresie, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.