II SA/Rz 439/10
WyrokWSA w Rzeszowie2010-09-21
Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Joanna Zdrzałka, Ewa Partyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozwiązanie stosunku służbowego funkcjonariusza celnego na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej (upływ 12 miesięcy zawieszenia w obowiązkach służbowych z powodu prowadzonego postępowania karnego) może być uznane za spowodowanie rozwiązania stosunku służbowego z winy funkcjonariusza w rozumieniu art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, co skutkowałoby odmową przyznania zasiłku dla bezrobotnych?Ratio decidendi
Rozwiązanie stosunku służbowego funkcjonariusza celnego na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, wynikające z upływu 12 miesięcy zawieszenia w obowiązkach służbowych z powodu prowadzonego postępowania karnego, nie może być automatycznie uznane za spowodowanie rozwiązania stosunku służbowego z winy funkcjonariusza w rozumieniu art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Brak prawomocnego wyroku skazującego lub stwierdzenia winy w postępowaniu dyscyplinarnym uniemożliwia odmowę przyznania zasiłku dla bezrobotnych, gdyż narusza to zasadę domniemania niewinności i podstawowe gwarancje socjalne.Stan faktyczny
Skarżący, D. G., został zwolniony ze Służby Celnej na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej z powodu upływu 12 miesięcy zawieszenia w obowiązkach służbowych, które nastąpiło w związku z prowadzonym przeciwko niemu postępowaniem karnym. Starosta Powiatowy uznał go za osobę bezrobotną, ale odmówił przyznania zasiłku, powołując się na art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, uznając, że rozwiązał stosunek służbowy z własnej winy. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując ustalenie jego winy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu w części odmawiającej przyznania zasiłku dla bezrobotnych i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ SO (del.) Ewa Partyka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 21 września 2010 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], znak: [...]; II. zasądza od Wojewody o na rzecz skarżącego D. G. kwotę 60 zł /słownie: sześćdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., Nr [...] Dyrektor Izby Celnej zwolnił D. G. ze Służby Celnej w Izbie Celnej w P. – Urząd Celny w P.
Po dokonaniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. Starosta Powiatu decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. znak [...] uznał D. G. z dniem 18.01.2010 r. za osobę bezrobotną i odmówił mu przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 18.01.2010 r.
Na podstawie przedstawionych przez D. G. dokumentów organ ustalił, że spełnia on przesłanki do uznania go za osobę bezrobotną, jednakże wobec faktu, iż w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy (stosunku służbowego) z jego winy bez wypowiedzenia, stosownie do art. 75 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69 poz. 415, ze zm.), zasiłek dla bezrobotnych przysługiwał mu będzie po upływie 180 dni od dnia zarejestrowania.
Od decyzji tej w części dotyczącej odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych odwołał się D. G. i wniósł o jej uchylenie ze względu na nieuzasadnione powołanie art. 75 ust. 1 pkt ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wskazał, iż rozwiązanie stosunku pracy nie nastąpiło w związku z przeprowadzonym postępowaniem dyscyplinarnym i nie z jego winy. Rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o Służbie Celnej (Dz U. Nr 168, poz. 1323, ze zm.), który to przepis daje możliwość zwolnienia ze służby funkcjonariusza celnego po upływie 12-miesiecznego okresu zawieszenia w obowiązkach służbowych. Zawieszenie w obowiązkach związane było z przedstawieniem przez prokuraturę zarzutów, a obecnie prowadzone postępowanie karne ma na celu rozstrzygnięcie jego niejasnej sytuacji prawnej. W świetle obowiązujących przepisów prawnych i Konstytucji, jest osobą niewinną, co gwarantuje niezbywalna zasada domniemania niewinności, a o winie decyduje niezawisły sąd, wydając prawomocny wyrok. Podkreślił, iż Dyrektor Izby Celnej w swej decyzji o zwolnieniu ze Służby Celnej nie wspomniał o jego winie, zatem w stosunku do jego osoby nie znajduje zastosowania art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Wojewoda, po rozpatrzeniu tego odwołania., decyzją z dnia 9 marca 2010 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Jako podstawę prawną wskazał art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
W motywach uzasadnienia organ powołał się na świadectwo pracy, z którego wynika, że D. G. od [...].07.1997r. do [...].01.2010 r. pełnił stałą służbę w Izbie Celnej w P. Stosunek służbowy ustał na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, który to przepis uprawnia do zwolnienia ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Organ dodał, iż z decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2009 r. zwalniającej D. G. wynika, iż wcześniej był on zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego, najpierw na okres 3 miesięcy, a później na dalszy okres (łącznie ponad 12 miesięcy), w związku z prowadzeniem przeciwko niemu śledztwa o popełnienie czynu z art. 228 § 1 kk w zw. z art. 12 kk i art. 65 § 1 kk. W toku postępowania karnego stosowany był wobec D. G. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania, zamieniony następnie na poręczenie majątkowe. Z informacji uzyskanych przez Dyrektora Izby Celnej z Prokuratury pismem z dnia [...].11.2009 r. wynikało, że śledztwo nadal się toczy. W tej sytuacji, wobec nie ustąpienia przyczyn zawieszenia D. G. w pełnieniu obowiązków służbowych, Dyrektor Izby Celnej zwolnił go ze Służby Celnej. Wskazał przy tym, że długotrwałe zawieszenie pociąga za sobą negatywne konsekwencje dla Służby Celnej, etat nie może zostać obsadzony i efektywnie wykorzystany, co powoduje braki kadrowe i obciążenie innych funkcjonariuszy dodatkowymi zadaniami.
W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy powołał art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który stanowi, iż prawo zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy spowodował rozwiązanie ze swej winy stosunku pracy lub stosunku służbowego bez wypowiedzenia, wywodząc, iż przepis ten znajduje zastosowanie w stosunku do odwołującego. Stosunek służbowy funkcjonariusza służby celnej jest stosunkiem administracyjnoprawnym, a przepisy ustawy o Służbie Celnej, nie przewidują instytucji wypowiedzenia stosunku służbowego funkcjonariusza celnego, jak też rozwiązania takiego stosunku bez wypowiedzenia. Jednakże w art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, mowa jest o zawinionym spowodowaniu przez funkcjonariusza rozwiązania stosunku służbowego.
Powołując się na poglądy Trybunału Konstytucyjnego Wojewoda wskazał, iż funkcjonariusze celni zaliczani są do tzw. służb mundurowych, i jako osoby pełniące służbę publiczną poddane są specyficznym rygorom, w tym rygorom dotyczącym zatrudnienia. Wszczęcie postępowania karnego i przedstawienie D. G. zarzutów, a w konsekwencji zawieszenie w pełnieniu obowiązków służbowych skutkowały utrudnieniem w wykonywaniu przez Izbę Celną w P. ustawowych zadań. Jednocześnie podkreślono, iż w stosunku do D. G. obowiązuje zasada domniemania niewinności do czasu zakończenia procesu karnego, jednakże brak na obecnym etapie wykazania winy w postępowaniu karnym nie oznacza, że D. G. nie spowodował rozwiązania stosunku służbowego. Przyczyna rozwiązania leży nie po stronie pracodawcy lecz po stronie funkcjonariusza przeciwko któremu prowadzone jest postępowanie karne i który w związku z tym został zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych. To przesądza o odmowie przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, który przysługuje dopiero po upływie 180 dni od dnia zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy.
W skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie D. G. wniósł o jej uchylenie, jak również uchylenie decyzji organu I instancji i ponowne ustalenie własnej sytuacji prawnej. Zarzucił, że decyzję oparto na błędnych przesłankach i przekonaniu, że stosunek służbowy rozwiązany został z winy skarżącego. Skarżący podkreślił, że Wojewoda neguje zasadę domniemania niewinności, podczas gdy organ administracji nie może działać jak sąd lub ustawodawca i tworzyć nowe zasady i przepisy. Skoro do tej pory ani w postępowaniu dyscyplinarnym ani w postępowaniu karnym nie stwierdzono winy skarżącego, to organy administracyjne nie mogą w prowadzonym postępowaniu tej winy domniemywać i pozbawiać go prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
U podstaw decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby legły negatywne konsekwencje (głównie finansowe) długotrwałego zawieszenia, nie zaś wszczęcie postępowania karnego.
Winę ponoszą organy prowadzące postępowanie karne, których opieszałość powoduje, iż skarżący nie może oczyścić się z zarzutów i powrócić do służby. Zwolnienie funkcjonariusza celnego w trybie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej nie jest zwolnieniem dyscyplinarnym z winy pracownika, lecz jest najbardziej zbliżone do zwolnienia za wypowiedzeniem. Wskazał, iż przez 1,5 roku zawieszenia odprowadzał składki na fundusz pracy w wysokości 2,45 % wymiaru podstawy na ubezpieczenie społeczne. Ponadto, inni funkcjonariusze celni zwolnieni w tym trybie, w innych powiatowych urzędach pracy w chwili zarejestrowania jako bezrobotni uzyskali prawo do zasiłku dla bezrobotnych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie, jako wniesionej po upływie terminu, względnie o jej oddalenie, z przyczyn które były podstawą wydania zaskarżonej decyzji.
Za niezasadny Wojewoda uznał argument skarżącego o fakcie uzyskiwania przez innych zwolnionych funkcjonariuszy celnych prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Organ podniósł, iż organy zatrudnienia wydają decyzję w indywidualnych sprawach administracyjnych, a każda oparta jest na konkretnym stanie faktycznym, który wyróżnia sprawę od innej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przystępując do rozpatrzenia skargi Sąd w pierwszej kolejności zobligowany jest do zbadania, czy nie został uchybiony termin do jej wniesienia.
Jak wynika z akt administracyjnych D. G. otrzymał zaskarżoną decyzję w dniu [...].03.2010 r. Sporządzając skargę prawidłowo określił w niej tryb wniesienia, wskazując, że kieruje ją za pośrednictwem Wojewody. Skargę tę nadał w Urzędzie Pocztowym w L. w dniu [...].04.2010 r., jednakże na kopercie podał nazwę adresata "Wojewódzki Sąd Administracyjny" oraz adres: "ul. [...]". Pomimo, że adres ten nie jest adresem Sądu, lecz adresem Wojewody, przesyłka została skierowana do Sądu i doręczona 12.04.2010 r. Sąd przesłał ją listem poleconym do Wojewody w dniu 13.04.2010 r., a więc już po 30 dniowego terminu do wniesienia skargi, liczonego od dnia 11.03.2010 r.
Mając na względzie utrwalone poglądy orzecznictwa, zgodnie z którymi w przypadku wniesienia skargi za pośrednictwem innego organu administracyjnego niż ten, który wydał zaskarżoną decyzję lub wprost do sądu administracyjnego, dla zachowania terminu miarodajna jest data nadania skargi przez organ niewłaściwy lub sąd w palcówce pocztowej do organu właściwego, Sąd stwierdza jednak, że w rozpatrywanej sprawie nastąpiło niewłaściwe doręczenie przesyłki. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2008 r., Nr 189, poz. 1159, ze zm.) przesyłkę lub kwotę pieniężną określoną w przekazie pocztowym doręcza się adresatowi pod adresem wskazanym na przesyłce, przekazie pocztowym lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej. Z treści tego przepisu wynika, że decydujące znaczenie dla doręczenia przesyłki ma adres. W przypadku przesyłki zawierającej skargę D. G., została ona doręczona pod inny adres, niż w niej wskazany – adres organu właściwego, a co za tym idzie niedotrzymanie terminu do wniesienia skargi nie może powodować negatywnych dla jej nadawcy skutków. Podkreślić bowiem należy, że z uwagi na konstytucyjną gwarancję prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), odrzucenie skargi z uwagi na wniesieni jej po upływie trzydziestodniowego terminu (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jest dopuszczalne w przypadku jednoznacznego stwierdzenia faktu uchybienia temu terminowi (por. postanowienie NSA z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt II FSK 343/06).
Uznając zatem, że skarga D. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2010 r. została wniesiona z zachowaniem ustawowego terminu, Sąd poddał tę decyzję kontroli we wskazanym na wstępie zakresie i doszedł do przekonania, że narusza ona prawo.
Materialnoprawną podstawę jej wydania stanowił przepis art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, prawo do zasiłku nie przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 6 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy spowodował rozwiązanie ze swej winy stosunku pracy lub stosunku służbowego bez wypowiedzenia.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący przed zarejestrowaniem się w Powiatowym Urzędzie Pracy w L. pełnił służbę w Izbie Celnej w P. od [...].07.1997 r. do [...].01.2010 r., a jego stosunek służbowy ustał na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej. Przepis ten wymienia przypadki fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby, wskazując w pkt 10 "upływ 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia".
Nie budzą także wątpliwości motywy zawieszenia skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych, czyli okoliczność wskazana w decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2008 r. Nr [...] (k.6 akt administracyjnych), wypełniająca dyspozycję art. 23 ust. 1 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 156, poz. 1641, ze zm.) - wszczęcie przeciwko funkcjonariuszowi celnemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo popełnione umyślnie, ścigane z oskarżenia publicznego.
Organy orzekające w sprawie uznały, że skoro zawieszenie D. G. w pełnieniu obowiązków służbowych nastąpiło w związku z prowadzeniem przeciwko niemu śledztwa z art. 228 § 1 w zw. z art. 12 kodeksu karnego (przestępstwo przyjmowania korzyści majątkowej przez funkcjonariusza publicznego), to rozwiązanie stosunku służbowego nastąpiło z jego winy, co uzasadnia zastosowanie art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Działanie bowiem samego skarżącego wpłynęło na taki stan rzeczy i skutkowało przedstawieniem mu zarzutów przez prokuratora. Nie ma przy tym znaczenia, że postępowanie karne nie zostało zakończone, bowiem brak wykazania winy funkcjonariusza na obecnym jego etapie nie oznacza, że D. G. nie spowodował rozwiązania stosunku służbowego. Przyczyna rozwiązania stosunku służbowego leży po jego stronie, a nie po stronie pracodawcy.
Sąd poglądu tego nie podziela.
Po pierwsze bezpośrednią przyczyną rozwiązania stosunku służbowego ze skarżącym nie było wniesienie przeciwko niemu aktu oskarżenia czy prowadzenie postępowania karnego, ale upływ 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych czyli przyczyna określona w art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej. Zatem tylko ta przesłanka winna być brana pod uwagę przy ustaleniu prawa do zasiłku dla bezrobotnego w kontekście art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy a więc przy ocenie czy rozwiązanie stosunku służbowego nastąpiło z winy funkcjonariusza. Bezpośredni wpływ na przedłużenie stanu zawieszenia skarżącego w służbie, ponad 12 miesięcy, miało przedłużające się postępowanie karne. Z akt sprawy nie wynika, by skarżący utrudniał prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne, a zatem czas trwania tego postępowania nie był zależny od skarżącego, a jedynie od organów prowadzących to postępowanie – najpierw prokuratora, a później sądu. Z tego względu nie można przyjąć, że rozwiązanie stosunku służbowego nastąpiło z winy skarżącego.
Po drugie, nawet gdyby owej "winy" poszukiwać tak daleko, jak uczynił to organ, a więc w podstawach zawieszenia, to również w tym wypadku nie sposób przyjąć, że skarżący spowodował rozwiązanie stosunku służbowego bez wypowiedzenia ze swojej winy.
Przede wszystkim należy podkreślić, że dyrektor izby celnej podejmując decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w takim przypadku, jak w rozpatrywanej sprawie, a więc zawieszonego w służbie wobec prowadzenia przeciwko niemu postępowania karnego, w ogóle nie bada jego winy. Opiera się wyłącznie na informacji o wszczęciu przeciwko niemu postępowania karnego. Takie działanie organów celnych narusza niewątpliwie zasadę domniemania niewinności, która, jak zresztą podkreśla Wojewoda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powołując się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, nie może być rozumiana tak szeroko, by ograniczała czy wręcz uniemożliwiała sprawowanie nadzoru nad instytucjami zaufania publicznego.
Sąd zwraca uwagę, że Trybunał Konstytucyjny w swoich orzeczeniach wielokrotnie podkreślał, że na osobach pełniących służbę publiczną ciąży szczególny obowiązek troski o dobro wspólne. Idea dobra wspólnego zakłada pewną ofiarność z ich strony, z którą łączyć się mogą kwalifikowane wymagania i odpowiedzialność. Stąd też swoboda ustawodawcy w ingerowaniu w ich sytuację prawną jest znacznie większa, bo wynika z publiczno-prawnego charakteru pełnionych przez nich funkcji (wyroki Trybunału z dnia 31 marca 1998 r., sygn. K 24/97, OTK 1998/2/13, z dnia23 kwietnia 1996 r., sygn. K 29/95, OTK 1996/2/10, z dnia 3 listopada 1999 r., sygn. K 13/99, OTK 1999/7/155). I dlatego, niezależnie od konsekwencji karnych, do których odnosi się zasada domniemania niewinności, ustawodawca może wprowadzić inne prawne środki zabezpieczające, które stosowane będą zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej. Tak m. in., w wielkim uproszczeniu ujmując, Trybunał Konstytucyjny uzasadnił zgodność z Konstytucją zmian wprowadzonych ustawą z dnia 23 kwietnia 2003 r. do uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, polegających na dodaniu do przesłanek obligatoryjnego zwolnienia ze służby funkcjonariusza celnego przypadków wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego oraz tymczasowego aresztowania (wyrok TK z dnia 19 października 2004 r., sygn. K 1/04, OTK-A 2004/9/93). W wyroku tym, powołując się także na swój wyrok z dnia 4 grudnia 2000 r., sygn. K 9/00, OTK ZU 2000/8/294, Trybunał zastrzega jednak, że troska o dobro służby publicznej, w tym Służby Celnej, usprawiedliwia zastosowanie indywidualnych rygorów prawnych zdeterminowanych jej specyfiką, nawet jeżeli cechować je będzie duży stopień represywności, z drugiej zaś strony nie zwalnia z konieczności zapewnienia poczucia sprawiedliwości, minimum bezpieczeństwa socjalnego oraz podstawowych warunków egzystencji dla osób pozostających bez pracy bez własnej woli.
Odwołując się właśnie do tych wartości niemożliwe jest zaakceptowanie stanowiska organów zatrudnienia odmawiających przyznania skarżącemu zasiłku dla bezrobotnych z chwilą rejestracji, skoro do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie stwierdzono winy bezrobotnego, ani w postępowaniu dyscyplinarnym ani w prawomocnym wyroku sądu karnego.
Tego rodzaju pogląd zaprezentował również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, w wyroku z dnia 28 września 2006 r., sygn. akt III SA/Lu 282/06 (dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA), stwierdzając, że uzasadnienia szczególnej regulacji zwolnienia funkcjonariusza ze służby celnej z powodu wniesienia przeciwko niemu aktu oskarżenia nie można przenosić na inne stosunki prawne, w tym utożsamiać ten tryb zwolnienia ze służby ze stwierdzeniem winy funkcjonariusza, a w konsekwencji odmawiać mu prawa do zasiłku, gdyż jest to rozumowanie pozbawione nie tylko podstaw prawnych, ale i racji moralnych czy społecznych. O ile bowiem cele społeczne, fiskalne, znaczenie i prestiż służby oraz walka ze stwierdzonymi patologiami uzasadniają zwolnienie funkcjonariusza jeszcze przed stwierdzeniem jego winy (jak zastrzega Trybunał – pod warunkiem zapewnienia mechanizmów powrotu do służby oraz odszkodowania w razie oczyszczenia z zarzutów), o tyle zupełnie niezrozumiałe byłoby pozbawianie funkcjonariusza w tym okresie prawa do zasiłku dla bezrobotnych na podstawie przepisu opierającego się na zawinionym doprowadzeniu do rozwiązania stosunku służbowego bez wypowiedzenia.
Biorąc wszystkie te przyczyny pod uwagę Sąd uznał, że odmowa przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 18.01.2010 r., tj. od dnia zarejestrowania w Powiatowym Urzędzie Pracy w L., narusza prawo materialne – poprzez błędne zastosowanie art. 75 ust. 1 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Z uwagi na fakt, iż naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu z dnia [...] stycznia 2010 r. w zaskarżonym zakresie, tj. w części odmawiającej przyznania zasiłku dla bezrobotnych.
Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku i wyda decyzję odpowiadającą prawu.
Z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji, która nie przyznaje żadnych praw i obowiązków, Sąd odstąpił od określenia czy i jakim zakresie decyzja ta może być wykonana (art. 152 P.p.s.a.).
O kosztach, obejmujących koszty dojazdu na rozprawę, Sąd orzekł w oparciu o przepis art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1, art. 209 i art. 210 § 1 P.p.s.a., uwzględniając w tym zakresie wniosek skarżącego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło