I SA/Kr 1176/10

Sygn. akt I SA/Kr 1176/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 września 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędzia: WSA Inga Gołowska, Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2010 r., sprawy ze skargi "T" S.A. w W., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 10 maja 2010 r. Nr [...], w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do zarzutów na postępowanie egzekucyjne - skargę oddala - W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w oparciu o wystawiony przez Wójta Gminy P. tytuł wykonawczy nr [...] zobowiązana "T" S.A. z siedzibą w W. zgłosiła w trybie art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2005r., nr 229, poz. .1954 ze zm.) zarzut na prowadzoną egzekucję administracyjną podnosząc, że egzekwowany obowiązek nie istnieje, albowiem decyzja Wójta Gminy P. z dnia 12 grudnia 2007r. nr [...] określająca spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2007r. nigdy nie została prawidłowo doręczona, a przez to nie jest ostateczna. Szczegółowo uzasadniając przedmiotowy zarzut spółka podniosła, że przedmiotowa decyzja została skierowana na adres Pionu Administracji [...] w L. ul. P. który nie jest adresem do doręczeń "T" S.A. Podatnikiem jest "T" S.A., która swą siedzibę ma w W. na ul. T. , co wynika z Krajowego Rejestru Sądowego. Powołując się na przepisy art. 145 § 2 i art. 151 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005r., nr 8, poz. 60 ze zm.) zobowiązana spółka zaznaczyła, że aby mówić o skutecznym doręczeniu decyzji, należy ją przesłać na adres lokalu siedziby osoby prawnej, zatem żądanie przez wierzyciela zapłacenia podatku w wysokości wynikającej z nieskutecznie doręczonej decyzji, czyli ponad kwotę wynikającą z deklaracji podatkowej jest bezpodstawne. W konsekwencji strona wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego. W związku z tak sformułowanym zarzutem organ egzekucyjny, działając w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, pismem z dnia 10 czerwca 2008r. zwrócił się do wierzyciela - Wójta Gminy P. o zajęcie stanowiska w przedmiocie zgłoszonego zarzutu. W odpowiedzi na powyższe, postanowieniem z dnia 8 lipca 2008r., nr [...] Wójt Gminy P. uznał zarzuty zobowiązanej spółki za nieuzasadnione. Podkreślono zwłaszcza, że w listopadzie 2007r. do organu podatkowego wpłynęło pismo "T" S.A. ze wskazaniem jednostki organizacyjnej i podaniem adresu, na który należy przesyłać korespondencję dotyczącą m. in. zobowiązań w przedmiocie podatków, opłat za wieczyste użytkowanie, ochronę środowiska i innych związanych z administrowaniem nieruchomościami. Decyzja podatkowa została zatem wysłana na podany adres i odebrana przez pracownika w dniu 17 grudnia 2007r. W związku z tym wierzyciel stanął na stanowisku, że przedmiotowa decyzja określająca zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2007r. została doręczona prawidłowo, a termin odwołania upłynął spółce w dniu 31 grudnia 2007r. Pismem z dnia 18 lipca 2008r. spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie wierzyciela zarzucając mu naruszenie art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej, a także art. 72 § 1, art. 76 § 1 i art. 81 Ordynacji podatkowej. Spółka powtórzyła, posiłkując się treścią art. 151 Ordynacji podatkowej, że jej zdaniem decyzja w sprawie podatku od nieruchomości za 2007r. nie została jej doręczona, a przez to nie jest ostateczna. Dalej wyjaśniła, że podatnikiem podatku od nieruchomości jest "T" S.A. z siedzibą w W. nie zaś Pion Administracji [...] w L. Drugi ze wskazanych podmiotów nie jest stroną postępowania. Dlatego należy uznać, że decyzja z dnia 12 grudnia 2007r. nie została doręczona stronie w lokalu jej siedziby. Ponadto spółka zarzuciła, że w sytuacji, w której po jej stronie powstała nadpłata podatkowa w podatku od nieruchomości organ miał obowiązek rozliczenia jej zgodnie z wnioskiem podatnika, tj. powinien zaliczyć ją na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Nadpłata podatkowa, która była przedmiotem wniosku powstała w wyniku złożenia korekty deklaracji na podatek od nieruchomości za 2007r. Korekta ta – zgodnie z art. 21 § 1 w zw. z art. 81 Ordynacji podatkowej ma moc wiążącą zarówno dla podatnika, jak i organu podatkowego. Słuszność tej korekty nie wymaga potwierdzenia przez organ podatkowy. Skoro zatem z korekty tej wynika nadpłata podatkowa, a podatnik uiszczał raty podatku na podstawie deklaracji, w której wykazany został podatek w wysokości wyższej niż należna i zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej nadpłata powstała, to organ podatkowy miał obowiązek rozliczyć ją zgodnie z wnioskiem strony. Zwrot nadpłaty jest wyłącznie czynnością materialno-techniczną niewymagającą formy postanowienia, ani decyzji. W braku zaległych i bieżących zobowiązań podatkowych organ jest zobowiązany do zwrotu kwot nadpłaty z urzędu, co wynika wprost z art. 76 § 1 Ordynacji podatkowej, chyba że podatnik wystąpi z wnioskiem o zaliczenie kwoty nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. W konsekwencji również tego typu rozstrzygnięcie nie wymaga wydania postanowienia czy decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 25 listopada 2008r., nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia SKO powołując się na treść art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanęło na stanowisku, że nie jest uprawnione do merytorycznego wypowiedzenia się w sprawie zgłoszonych zarzutów, gdyż działając jako organ egzekucyjny nie jest władne do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a zarzuty zobowiązanej spółki skierowane są, zdaniem organu II instancji, właśnie na badanie powyższych kwestii. Z takim stanowiskiem strona nie zgodziła się wnosząc na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2009r., sygn. akt I SA/Kr 220/09, uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wyjaśniono, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie zastosowało art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niezasadnie postawiło się w roli organu egzekucyjnego, do którego odnosi się zakaz wyrażony w tym przepisie, unikając tym samym merytorycznego ustosunkowania się do zarzutów zobowiązanego i do oceny tych zarzutów dokonanej przez organ I instancji, czym naruszyło przepisy prawa procesowego w postaci art. 7, 77 i 107 Kodeksu postępowania administracyjnego gdyż nie wyjaśniło wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Przedmiotem zaskarżenia nie było bowiem postanowienie organu egzekucyjnego wydane w trybie art. 34 § 4 ustawy egzekucyjnej, ale postanowienie wierzyciela, o którym mowa w art. 34 § 1 tejże ustawy. Nie budzi zatem wątpliwości, że organem właściwym do rozpoznania zażalenia na postanowienie wierzyciela wyrażające stanowisko w zakresie zarzutów jest właściwy dla tego wierzyciela organ wyższego stopnia, o którym mowa w art. 17 Kodeksu postępowania administracyjnego, a nie organ egzekucyjny. Po ponownym rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia 10 maja 2010r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy P. Odnosząc się do zarzutu spółki, iż nie istnieje egzekwowany obowiązek, ponieważ decyzja określająca wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości nie została prawidłowo doręczona, Kolegium wskazało, iż w istocie decyzja z dnia 12 grudnia 2007r. nr [...] wydana przez Wójta Gminy P. została wysłana na adres Pionu Administracji [...], ul. P. w L. Jednakże podmiotem zobowiązanym jest "T" S.A., a zgodnie z przyjętym w doktrynie stanowiskiem miejscem doręczania pism jednostkom organizacyjnym i osobom prawnym jest lokal ich siedziby lub miejsce wykonywania działalności. Z uwagi na użycie przez ustawodawcę łącznika "lub", wyrażającego alternatywę rozłączną, wyżej wymienione miejsca należy uznać za równorzędne co do stosowania i skuteczności doręczeń. W przedmiotowej sprawie podatnik zawiadomił o adresie do doręczeń i wskazał właśnie adres w L. Dodatkowo jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji odebrała ją osoba, która posługiwała się pieczątka firmową, a więc domniemywać należy, iż była ona uprawniona do odbioru korespondencji. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie spółka zarzucając organowi naruszenie art. 33 pkt l ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracyjnym przez odmowę uznania zarzutu wobec egzekucji prowadzonej na podstawie niedoręczonej decyzji podatkowej, a więc w sytuacji, w której nie istniał egzekwowany obowiązek – wniosła o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 maja 2010r., oraz poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy P. z dnia 8 lipca 2008r. W uzasadnieniu raz jeszcze podkreślono, że podatnikiem podatku od nieruchomości jest "T" S.A., której oznaczoną w KRS siedzibą jest ul. T. Tymczasem decyzja Wójta Gminy P. została doręczona na adres Pionu Administracji [...], ul. P., L., który nie jest adresem do doręczeń "T" S.A. Dlatego też decyzji z dnia 12 grudnia 2007r. nie doręczono stronie w lokalu jej siedziby zgodnie z art. 151 Ordynacji podatkowej. Skoro zaś decyzja Wójta Gminy P. nie została doręczona, to znaczy, że zgodnie z art. 21 § 2 Ordynacji podatkowej kwotą do zapłaty jest kwota wykazana w deklaracji przez "T" S.A., którą uiszczono. Dodatkowo wskazana, że nawet gdyby przyjąć, że decyzja została doręczona prawidłowo, to "T" S.A. nie jest podatnikiem zobowiązanym, gdyż z decyzji Wójta Gminy P. wynika, że zobowiązanym jest inny podmiot tj. "T" S.A. Pion Administracji [...] w L. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymując w całości swe dotychczasowe stanowisko w sprawie wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podkreślić, że zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p. p. s. a."). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję bądź postanowienie, jeśli stwierdzi, że wydano je z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.) Należy również podkreślić, że zgodnie z art. 134 § 1 p. p. s. a., sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że postanowienie będące przedmiotem skargi nie narusza prawa. Przedmiotem badania w niniejszej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy, wydane w trybie art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) postanowienie wierzyciela (Wójta Gminy P) w sprawie uznania zarzutu na postępowanie egzekucyjne za nieuzasadniony. Skarżąca spółka formułując w piśmie z dnia 30 maja 2008r. zarzut w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oparła się na art. 33 pkt 1 wymienionej wyżej ustawy, który stanowi, że podstawą zarzutu może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. I właśnie na tą ostatnią okoliczność tj. nieistnienie obowiązku z uwagi na niedoręczenie "T" S.A. decyzji w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007r. powołała się, kwestionując zasadność wszczęcia i prowadzenia egzekucji administracyjnej. Z bezspornych ustaleń faktycznych wynika, że w dniu 12 grudnia 2007r. Wójt Gminy P. wydał decyzję nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007r. Powyższa decyzja została wysłana na adres: "T" S.A. Pion Administracji [...] w L. ul. P. Przesyłka z decyzją została odebrana w dniu 17 grudnia 2007r. (na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje podpis osoby, która odebrała przesyłkę oraz pieczęć jednostki). W toku postępowania administracyjnego oraz w skardze skarżąca spółka podnosiła, że podatnikiem podatku od nieruchomości jest "T" S.A., zaś siedzibą "T"– co wynika z Krajowego Rejestru Sądowego – jest ul. T., [...] W. Dlatego też należy uznać, że decyzja z dnia 12 grudnia 2007r. nie została doręczona stronie w lokalu jej siedziby. Stosownie do art. 151 Ordynacji podatkowej osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej pisma doręcza się w lokalu ich siedziby lub w miejscu prowadzenia działalności – osobie upoważnionej do odbioru korespondencji. Z powyższej regulacji wynika, że miejscem doręczania pism jednostkom organizacyjnym i osobom prawnym jest lokal ich siedziby lub miejsce wykonywania działalności. Z uwagi na użycie przez ustawodawcę łącznika "lub", wyrażającego alternatywę rozłączną, wyżej wymienione miejsca należy uznać za równorzędne co do stosowania i skuteczności doręczeń. Można zatem dokonywać doręczenia w siedzibie adresata w jednym przypadku, a w miejscu prowadzenia działalności w drugim przypadku lub też stale wskazywać tylko jedno z tych miejsc jako adres, pod który kierowane są pisma (por. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki. Ordynacja podatkowa. Komentarz 2003. UNIMEX, str. 544, a także wyrok WSA z dnia 11 lutego 2009r., sygn. akt I SA/Op 275/08). Należy zgodzić się ze skarżącą spółką, że art. 151 Ordynacji podatkowej, traktując o "lokalu siedziby", nawiązuje do konkretnego adresu, który może wynikać z Krajowego Rejestru Sądowego, o ile określony podmiot podlega wpisowi do tego rejestru. W myśl zapisu art. 17 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze. zm.), domniemywa się, że dane wpisane do rejestru są prawdziwe. W związku z powyższym, organy podatkowe, dokonując wszczęcia postępowania podatkowego z urzędu, są uprawnione do kierowania pism pod adresem wskazanym w Krajowym Rejestrze Sądowym. Jednakże w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, niedoręczenie przedmiotowej decyzji w siedzibie spółki w W. samo w sobie nie mogło czynić zasadnym zarzut o nieistnieniu egzekwowanego obowiązku z powodu nieskutecznego doręczenia decyzji podatkowej. Drugim bowiem, obok lokalu siedziby, miejscem, w którym może nastąpić skutecznie doręczenie pisma (decyzji), jest miejsce wykonywania działalności. Chodzi tu o obiektywnie uchwytne miejsce wykonywania działalności. W tym wypadku nie jest nawet istotne, czy adresat dokonał zawiadomienia właściwego organu o miejscu wykonywania działalności, czy też zaniedbał dopełnienia tego obowiązku. Decyzja Wójta Gminy P. z dnia 12 grudnia 2007r. została doręczona na adres "T" S.A. Pion Administracji [...] , ul. P. w L., a więc w lokalu (miejscu), gdzie niewątpliwie "T" faktycznie wykonuje swoją statutową działalność. Oceniając, czy doręczenie przedmiotowej decyzji w lokalu biura "T" w L. było skuteczne w świetle art. 151 Ordynacji podatkowej należy wziąć pod uwagę także absolutnie zasadniczą okoliczność, którą całkowicie zbywa milczeniem skarżąca spółka, że w dniu 15 listopada 2007r. do organu podatkowego wpłynęło pismo "T" S.A. ze wskazaniem jej jednostki organizacyjnej i podaniem adresu, na który należy przesyłać korespondencję dotyczącą zobowiązań między innymi z tytułu podatków. Jako adres do powyższej korespondencji wskazano: "T" S.A. Pion Administracji [...] ul. P. [...] L. Skoro zatem sam podatnik wskazał organowi podatkowemu określony adres na który należy przesyłać wszelkie pisma dotyczące zobowiązań podatkowych, a więc również decyzje podatkowe i jednocześnie adres ten stanowi miejsce faktycznie wykonywanej działalności, to w przekonaniu Sądu nie może być podważana skuteczność doręczenia na powyższy adres decyzji Wójta Gminy P. z dnia 12 grudnia 2007r. w sprawie podatku od nieruchomości za 2007r. Prawidłowości doręczenia przesyłki na ten wskazany adres nie budzi wątpliwości. Należy podzielić stanowisko organów podatkowych, że w przypadku doręczenia pisma pracownikowi, należy przyjąć domniemanie, że osoba, która dysponuje pieczęcią jednostki i potwierdza odbiór korespondencji jest upoważnioną osobą do odbioru pism (por. wyrok WSA z dnia 26 maja 2004r., sygn. akt III SA 3374/02). Nie może być uznany za skuteczny zarzut skargi, że "T" S.A. nie jest podmiotem zobowiązanym, gdyż z decyzji organu podatkowego wynika, iż zobowiązanym jest inny podmiot, tj. "T" S.A. Pion Administracji [...], Według skarżącej spółki nawet w przypadku przyjęcia, że decyzja została doręczona, powyższe czyni zasadnym uznanie, że na stronie skarżącej nie ciążył obowiązek wynikający z tej decyzji. Po pierwsze; zarzut w ten sposób skonstruowany pojawił się dopiero na etapie skargi sądowej. Nie był podnoszony w piśmie z dnia 30 maja 2008r. zawierającym zarzut na postępowanie egzekucyjne, w którym skoncentrowano się na kwestii niewłaściwego doręczenia decyzji. W związku z powyższym wierzyciel nie miał możliwości ustosunkowania się do niego. W wyroku z dnia 12 grudnia 2006r., sygn. akt I OSK 1057/06 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "jeżeli zarzut przedawnienia nie zostanie zawarty w zarzutach w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, tj. na etapie badania dopuszczalności egzekucji administracyjnej, to nie może on być skutecznie podniesiony w skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego". Po drugie; podkreślić należy, że decyzja organu podatkowego została wydana wobec podatnika, tj. podmiotu – "T" S.A., którą dodatkowo opatrzono wewnętrznym oznaczeniem strukturalnym strony jako Pion Administracji. W ocenie Sądu opatrzenie wskazania strony postępowania dodatkowo nazwą pionu administracyjnego nie miało wpływu na poprawność oznaczenia podatnika podatku od nieruchomości. Oddziały nazywane "Pionami Administracji" w tym również "Region Wschodni" zostały utworzone ze względów organizacyjnych. Oddziały te nie maja podmiotowości prawnej i tworzą jedną całość z "T" S.A. "T" S.A. z Pionami Administracji w tym z Regionem Zarządzania Standardami jest jedną instytucją. Według Sądu błędne jest przypisywanie decydującego znaczenia nagłówkom decyzji, jeżeli z jej treści i uzasadnienia jasno wynika kto jest stroną postępowania (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2009r., sygn. akt I FSK 1328/08). W kontekście powyższego stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie wierzyciela - Wójta Gminy P. w sprawie uznania za nieuzasadniony zarzut na egzekucję administracyjną zostały wydane w zgodzie z prawem. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.