V SA/Wa 1080/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska – Szary, Protokolant - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2010 r. sprawy ze skargi Ł. T. na decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę W dniach [...].04.2009 r. – [...].05.2009 r. w gospodarstwie Ł. T. została przeprowadzona kontrola producenta mleka. Kontrola obejmowała rok kwotowy 2007/2008 oraz okres od dnia [...].02.2009 r. do dnia [...].04.2009 r. czyli dwa miesiące roku kwotowego 2008/2009. Z przeprowadzonej kontroli został sporządzony raport o numerze [...] z którego wynika, iź Ł. T. wprowadził do obrotu mleko poprzez jego sprzedaż do podmiotu skupującego - Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w K., w ilości przekraczającej oszacowane posiadane możliwości produkcyjne. W odniesieniu do przekroczenia możliwości produkcyjnych w roku kwotowym 2008/2009, Dyrektor OT ARR w K. po uwzględnieniu wyjaśnień strony, decyzją nr [...] umorzył postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, z uwagi na fakt, iż nadwyżka wprowadzonego do obrotu mleka nie przekroczyła 30%, a zgodnie z art. 54i ust 3 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych, kary pieniężnej nie wymierza się, jeżeli nadwyżka produkcji mleka nie przekracza 30% możliwości produkcyjnych posiadanych przez dostawcę oszacowanych zgodnie z art. 12a ust. 2. W odniesieniu zaś do roku kwotowego 2007/2008, zgodnie z informacjami zawartymi w powyższym raporcie, szacowana produkcja mleka w gospodarstwie Ł.T. wyniosła [...] kg, natomiast odpowiednio [...] kg i [...] kg skarżący mógł przeznaczyć na spożycie własne i skarmianie zwierząt w posiadanym gospodarstwie rolnym. Skarżący w roku kwotowym 2007/2008 wprowadził do obrotu mleko i przetwory mleczne w wysokości [...] kg, co oznacza, iż przekroczył posiadane zdolności produkcyjne. Z uwagi na fakt, iż sankcje finansowe w postaci kary pieniężnej określonej w treści art. 54 i zostały wprowadzone nowelizacją ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych z dnia 14 lipca 2007 r. Dyrektor OT ARR w K. dokonał przeliczenia zawartych w raporcie kontroli danych i uwzględnił wyłącznie okres obowiązywania ww. art. tj. okres od dnia 14 lipca 2007 do końca roku kwotowego 2007/2008 tj. do dnia 31 marca 2008 r. Wobec powyższego w okresie od dnia 14 lipca 2007 r. do dnia 31 marca 2008 r. zdolności produkcyjne skarżącego z uwzględnieniem rasy krów ([...]) oraz ilości mleka wykorzystanego na spożycie własne oraz zużytego na skarmianie zwierząt zostały ustalone na poziomie [...] kg, natomiast skarżący wprowadził do obrotu [...]kg mleka a więc przekroczył posiadane zdolności produkcyjne o 184%. W dniu [...].01.2010 r. Dyrektor OT ARR w K. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej określonej w art. 54i ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych w związku z wprowadzeniem do obrotu mleka w ilości przekraczającej oszacowane możliwości produkcyjne w roku kwotowym 2007/2008. Na etapie postępowania wyjaśniającego Ł. T. złożył stosowne wyjaśnienia oraz przesłał kopię umowy użyczenia dwóch krów i dwóch jałówek z dnia [...].02.2007 r. Ponadto skarżący przesłał paszporty krów oraz dokumenty przedstawiające przykładowe dawki żywienia krów. Uwzględniając wyjaśnienia strony oraz przedłożone dokumenty, Dyrektor OT ARR w K. ponownie dokonał obliczeń zdolności produkcyjnych stada Ł. T. Przy wyliczeniach zdolności produkcyjnych Dyrektor OT ARR w K. uwzględnił umowę użyczenia krów oraz wziął pod uwagę jakość żywienia krów w gospodarstwie skarżącego. Wobec powyższego w okresie od dnia 14 lipca 2007 r. do dnia 31 marca 2008 r. skarżący mógł wprowadzić do obrotu mleko i przetwory mleczne w wysokości [...] kg natomiast skarżący wprowadził do obrotu [...] kg, a więc przekroczył posiadane zdolności produkcyjne o 75%. W związku z powyższym w dniu [...] lutego 2010 r. Dyrektor OT ARR w K. wydał decyzję nr [...] w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, na mocy której ustalił w stosunku do strony karę pieniężną w wysokości [...] zł w związku z naruszeniem art. 54 i ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. W dniu [...] marca 2010 r. strona odwołała się od decyzji Dyrektora OT ARR w K. W treści odwołania skarżący zwrocił się z prośbą o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując, iż w okresie przeprowadzonej kontroli był właścicielem 9 szt. krów oraz posiadał 2 krowy (umowa użyczenia) rasy [...], co nie zostało uwzględnione przez służby techniczne ARR przeprowadzające kontrolę w jego gospodarstwie. Ponadto skarżący podniósł, iż jego stado było karmione bardzo dobrymi paszami, co wpłynęło na zwiększenie wydajności krów. Do odwołania skarżący dołączył pismo z Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka z dnia [...] marca 2010 r., pismo z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2010 r. oraz paszporty bydła. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] Prezes Agencji Rynku Rolnego utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w K. z dnia [...] lutego 2010 r. o wymierzeniu kary pieniężnej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 54 i ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 11, poz. 65 ze zm.), dostawca hurtowy lub dostawca bezpośredni który wprowadza do obrotu mleko lub przetwory mleczne w ilości przekraczającej oszacowane posiadane możliwości produkcyjne, podlega karze pieniężnej w wysokości stanowiącej iloczyn: wyrażonego w kilogramach przekroczenia i wysokości 25% opłaty obowiązującej w dniu wydawania decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej. Organ podkreślił, że podstawą wymiaru kary pieniężnej jest nadwyżka ilości mleka lub przetworów mlecznych wprowadzonych do obrotu przez dostawcę hurtowego lub dostawcę bezpośredniego w okresie objętym czynnościami sprawdzającymi nad ilością mleka lub przetworów mlecznych wykorzystywanych na spożycie własne lub do skarmiania zwierząt. Dalej organ odwoławczy podkreślił, że z analizy dokumentów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie wynika, iż w dniach [...].04.2009 r. – [...].05.2009 r. w gospodarstwie Ł. T. została przeprowadzona kontrola producenta mleka. Kontrola obejmowała rok kwotowy 2007/2008 i okres od dnia [...].02.2009 r. do dnia [...].04.2009 r. Z przeprowadzonej kontroli został sporządzony raport o numerze [...] z którego wynika, iż Ł.T. wprowadził do obrotu mleko poprzez sprzedaż mleka do podmiotu skupującego Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w Ko., w ilości przekraczającej oszacowane posiadane możliwości produkcyjne. Zgodnie z informacjami zawartymi w powyższym raporcie, szacowana produkcja mleka w gospodarstwie Ł.T. w roku kwotowym 2007/2008 wyniosła [...] kg, natomiast odpowiednio [...] kg i [...] kg mleka skarżący mógł przeznaczyć na spożycie własne i skarmianie zwierząt w posiadanym gospodarstwie rolnym. Natomiast skarżący w roku kwotowym 2007/2008 wprowadził do obrotu mleko i przetwory mleczne w wysokości [...] kg, co oznacza, iż przekroczył posiadane zdolności produkcyjne. Z uwagi na fakt, iż sankcje finansowe w postaci kary pieniężnej określonej w treści art. 54 i zostały wprowadzone nowelizacją ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych z dnia 14 lipca 2007 r. Dyrektor OT ARR w K. dokonał przeliczenia zawartych w raporcie kontroli danych i uwzględnił wyłącznie okres obowiązywania ww. art. tj. okres od dnia 14 lipca 2007 do końca roku kwotowego 2007/2008 tj. do dnia 31 marca 2008 r. Wobec powyższego w okresie od dnia 14 lipca 2007 r. do dnia 31 marca 2008 r. zdolności produkcyjne skarżącego z uwzględnieniem rasy krów ([...]) oraz ilości mleka wykorzystanego na spożycie własne oraz zużytego na skarmianie zwierząt zostały ustalone na poziomie [...] kg, natomiast skarżący wprowadził do obrotu [...] kg mleka a więc przekroczył posiadane zdolności produkcyjne o 184%. Pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. Dyrektor OT ARR poinformował stronę o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z przekroczeniem zdolności produkcyjnych w roku kwotowym 2007/2008. W odpowiedzi na powyższe pismo, Ł.T. złożył stosowne wyjaśnienia oraz przesłał kopię umowy użyczenia dwóch krów i dwóch jałówek z dnia [...].02.2007 r. Ponadto skarżący przesłał paszporty krów oraz dokumenty przedstawiające przykładowe dawki żywienia krów. Uwzględniając wyjaśnienia strony oraz przedłożone dokumenty, Dyrektor OT ARR ponownie dokonał obliczeń zdolności produkcyjnych stada Ł. T. Przy wyliczeniach zdolności produkcyjnych Dyrektor OT ARR w K. uwzględnił umowę użyczenia krów oraz wziął pod uwagę jakość żywienia krów w gospodarstwie skarżącego. Wobec powyższego w okresie od dnia 14 lipca 2007 r. do dnia 31 marca 2008 r. skarżący mógł wprowadzić do obrotu mleko i przetwory mleczne w wysokości [...] kg natomiast skarżący wprowadził do obrotu [...] kg a więc przekroczył posiadane zdolności produkcyjne o 75%. W związku z powyższym w dniu [...] lutego 2010 r. Dyrektor OT ARR w K.wydał decyzję nr [...] w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości [...] kg, Następnie organ odwoławczy podkreślił, że w treści odwołania od powyższej decyzji skarżący wskazał, iż krowy, jakie posiada w swoim stadzie cechują się znacznie wyższą wydajnością mleczną niż została uwzględniona w raporcie z kontroli. Odnosząc się do argumentacji strony zawartej w treści odwołania organ zaznaczył, iż Dyrektor OT ARR w K. wydając decyzję w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z przekroczeniem zdolności produkcyjnych uwzględnił wyjaśnienia strony złożone na etapie prowadzonego postępowania wyjaśniającego maksymalnie doszacowując zdolności produkcyjne stada krów poprzez uwzględnienie żywienia krów jako wskaźnika wpływającego na wzrost wydajności produkcji mleka w gospodarstwie skarżącego. Ponadto organ wskazał, iż stado skarżącego nie zostało objęte oceną użytkowości bydła, dlatego, też zasadnym było przy szacowaniu zdolności produkcyjnych w gospodarstwie skarżącego przyjąć przeciętną wydajność krów w województwie. Wobec powyższego w ocenie organu odwoławczego, okoliczności przedstawione przez skarżącego w odwołaniu oraz wyjaśnieniach nie mogą stanowić podstawy do uchylenia decyzji Dyrektora OT ARR w K. w sprawie wymierzenia kary pieniężnej. Organ odwoławczy wskazał, iż w świetle obowiązujących przepisów nie ma możliwości odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej w przypadku, gdy producent przekracza oszacowane posiadane zdolności produkcyjne. W świetle powyższego, Prezes Agencji Rynku Rolnego stwierdził, iż organ I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy oraz zasadnie ustalił w stosunku do strony karę pieniężną w wysokości [...] zł w związku z naruszeniem art. 54 i ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych. W skardze na powyższą decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] marca 2010 r. Ł. T. wskazał, iż przy szacowaniu zdolności produkcyjnych jego gospodarstwa nie zostały uwzględnione "karty pochodzenia jałowic", które potwierdzają, iż krowy w jego gospodarstwie są rasy [...]. Ponadto skarżący wskazał, iż przeciętna wydajność mleczna krów rasy [...] wynosi blisko [...] kg, natomiast wydajność jego krów wynosi nawet [...] kg. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Rynku Rolnego w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa,v.art.145§1 p.p.s.a.) Organizacja rynku mleka i przetworów mlecznych jest uregulowana w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz.U. t.jed.2009 r. Nr 11, poz.65 ze zm.), zwanej dalej ustawą oraz w 8 rozporządzeniach Unii Europejskiej wymienionych w załączniku do ustawy; w okresie objętym oceną w rozpoznawanej sprawie było to 12 rozporządzeń wymienionych w załączniku do ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 14 lipca 2007 r. Przepisy ustawy nakładają na dostawców mleka szereg obowiązków, wprowadzając kary pieniężne za ich nieprzestrzeganie. Zgodnie z art. 12 a) ust.1 ustawy dostawca hurtowy i dostawca bezpośredni są obowiązani wprowadzać do obrotu mleko lub przetwory mleczne w ilościach nieprzekraczających posiadanych przez nich możliwości produkcyjnych. W ust.2 art.12 a) ustawy wskazano, że zasady ustalania możliwości produkcyjnych określa się w ramach czynności sprawdzających wymienionych w art. 49 ust. 1 pkt 2, na podstawie liczby krów mlecznych posiadanych w gospodarstwie dostawcy hurtowego i dostawcy bezpośredniego w okresie objętym tymi czynnościami oraz w szczególności na podstawie: 1) dokumentów dotyczących oceny wartości użytkowej krów mlecznych, wydanych przez podmiot uprawniony do prowadzenia oceny wartości użytkowej bydła mlecznego, lub 2) bieżącej informacji w zakresie przeciętnego rocznego udoju mleka od 1 krowy w danym województwie opublikowanej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Roczniku Statystycznym Rolnictwa i Obszarów Wiejskich, lub 3) bieżącej informacji w zakresie przeciętnej wydajności ocenianych krów mlecznych według ras i województw opublikowanej przez podmiot prowadzący ocenę wartości użytkowej bydła mlecznego. Sformułowanie "w szczególności" wskazuje, że również inne czynniki mogą być uwzględniane przy ustalaniu możliwości produkcyjnych dostawcy hurtowego (i bezpośredniego). Wskazówką, którą należy stosować przy ustalaniu możliwości produkcyjnych jest zapis ust. 3 stanowiący, że określenie możliwości produkcyjnych posiadanych przez dostawcę hurtowego i dostawcę bezpośredniego powinno zmierzać do ich określenia w wysokości zbliżonej do rzeczywistych możliwości produkcyjnych. Jak wynika z niekwestionowanego przez stronę stanu faktycznego ustalonego przez organy orzekające, skarżący Ł. T. był w roku referencyjnym 2007/2008 dostawcą hurtowym mleka. W okresie od dnia 14 lipca 2007 r. do dnia 31 marca 2008 r., a więc w części roku kwotowego 2007/2008, w której obowiązywała ustawa o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 15 czerwca 2007 r. o zmianie ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. Nr 115,poz.794) Ł. T. wprowadził do obrotu [...] kg mleka. Stado skarżącego nie było objęte oceną użytkowości bydła i dlatego przy szacowaniu zdolności produkcyjnych w gospodarstwie skarżącego przyjęto przeciętną wydajność krów w województwie, która wynosiła odpowiednio dla rasy [...]kg , dla rasy [...]kg. Okoliczności podnoszone w toku postępowania przez Ł. T. w celu wykazania, że zdolności produkcyjne jego stada są większe niż ustalone przez ARR to fakt posiadania nie tylko 9 krów własnych, ale dodatkowo 2 krów rasy [...] użyczonych przez brata , karmienie stada bardzo dobrymi paszami, co wpłynęło na zwiększenie ich wydajności oraz informacja, że wydajność hodowanych przez niego krów rasy [...] jest większa niż wydajność krów rasy czarno białej i przeciętnie wynosi [...] kg, natomiast jego krów nawet [...] kg. Wydając decyzję z dnia [...] lutego 2010 r. Dyrektor OT ARR uwzględnił fakt posiadania przez stronę dodatkowo dwóch krów na podstawie umowy użyczenia i powiększył możliwości produkcyjne o możliwe do wprowadzenia do obrotu mleko od krów będących przedmiotem użyczenia. Organ orzekający uwzględnił również fakt karmienia krów paszami o wysokiej jakości, co mogło mieć wpływ na zwiększenie wydajności stada krów i doszacował ustalone w trakcie kontroli zdolności produkcyjne o 30 % . Tak więc organy orzekające uwzględniły zgłoszone przez skarżącego wnioski w zakresie ilości krów i zwiększenia wydajności na skutek stosowania pasz wysokiej jakości. Organy orzekające nie uwzględniły natomiast podnoszonej przez Ł. T. okoliczności, że jego krowy ze względu na to , że są rasy typowo mlecznej dają znacznie więcej mleka niż krowy rasy czarno białej. Ponieważ krowy w stadzie nie były objęte oceną użytkowości, przy obliczaniu zdolności produkcyjnych konieczne było przyjęcie zgodnie z cyt. przepisem art. 12 ust. 2 pkt 3 ustawy przeciętnej wydajności w województwie. Oceny użytkowości krów skarżący nie uzyskał, ponieważ – co wynika z pisma Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka (k.73 akt adm.) - ocena taka jest możliwa dla posiadacza minimum dziesięciu krów. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że organy orzekające nie uwzględniły faktu, iż jego krowy są rasy [...], a więc rasy cechującej się wydajnością o 150% do 200% wyższą niż rasa czarno biała tzn. [...], należy wskazać, że zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 stycznia 2007r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie księgi rejestracji bydła, świń, owiec lub kóz (Dz.U. Nr 18, poz.106) polska [...] rasa czarno-biała rejestrowana jest jako [...]. Prawidłowo postąpiły organy orzekające przyjmując za podstawę ustalenia możliwości produkcyjnych stada skarżącego, wydajność krów w województwie ustaloną dla rasy [...]. Obliczona wielkość produkcji mleka =[...] kg została pomniejszona o ilość mleka przeznaczoną na spożycie przez cielęta , na wynikający z umowy użyczenia obowiązek przekazania określonej ilości mleka użyczającemu o szacunkową ilość mleka zużytego w gospodarstwie, oraz zużytego do skarmiania zwierząt. Po uwzględnieniu tych odliczeń strona mogła wprowadzić do obrotu [...] kg mleka, a wprowadziła [...] kg przekraczając o 75 % szacowane możliwości produkcyjne określone zgodnie z art.12 a) ustawy i tym samym dopuściła się czynu określonego w art.54 i) ust.1 ustawy. Czyn ten zagrożony jest karą pieniężną w wysokości stanowiącej iloczyn wyrażonego w kilogramach przekroczenia i wysokości 25 % opłaty obowiązującej w dniu wydania decyzji o wymierzeniu kary pieniężnej. W rozpoznawanej sprawie przekroczenie wyniosło [...] kg, natomiast opłata wyrównawcza wynosiła 27,83 Euro za 100 kg mleka zgodnie z art.78 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych. Dlatego wyliczona kara pieniężna wynosi 1801,1 EURO . Wobec powyższych ustaleń Sąd nie stwierdził, aby w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy i na zasadzie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę.