I SAB/Wa 166/09

WyrokWSA w Warszawie2010-09-23

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Elżbieta Lenart, Iwona Owsińska-Gwiazda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostaje w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, jeśli mimo podejmowanych działań (żądań akt) nie uzyskało niezbędnej dokumentacji do rozpoznania sprawy w ustawowych terminach?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostaje w bezczynności, jeśli nie załatwi sprawy w terminie określonym w art. 35 KPA lub w terminie dodatkowym z art. 36 § 1 KPA. Nawet jeśli organ podejmuje działania zmierzające do zgromadzenia materiału dowodowego, zbyt długie odstępy czasu między czynnościami procesowymi oraz brak informacji o przyczynach zwłoki i nowym terminie załatwienia sprawy świadczą o naruszeniu art. 12 KPA i bezczynności organu.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z 1952 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO). SKO, po sprecyzowaniu wniosku, zwróciło się do Prezydenta W. o nadesłanie akt sprawy, a następnie ponaglało i monitowało o ich przesłanie. Mimo tych działań, akta nie zostały dołączone do dnia złożenia skargi na bezczynność. Skarżący zarzucili SKO bezczynność i naruszenie terminów załatwienia sprawy. SKO wniosło o oddalenie skargi, argumentując, że brak akt uniemożliwiał prowadzenie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do rozpoznania wniosku J. M. i J. G. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] marca 1952 r. w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2010 r. sprawy ze skargi J. M. i J. G. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do rozpoznania wniosku J. M. i J. G. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] marca 1952 r., odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia organowi prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Pismem z dnia 2 stycznia 2008 roku J. M. i J. G. zwane dalej skarżącymi wystąpiły z wnioskiem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. o wznowienie postępowania administracyjnego i o stwierdzenie nieważności decyzji Nr [...] z [...] marca 1952 r. wydanej przez Prezydium Rady Narodowej W. odmawiającej przyznania właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości hip.[...]. Wniosek powyższy został sprecyzowany w piśmie z dnia 7 kwietnia 2008 r. - stanowiącym odpowiedź na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego wystosowanym w trybie art. 64 § 2 kpa - w ten sposób, iż skarżące wniosły o stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji. Pismem z dnia 10.04.2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło się do Prezydenta W. o nadesłanie akt dotyczących w/w sprawy z aktualnymi danymi wieczysto – księgowymi i ewidencyjnymi. Kolejne pismo w tej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wysłało 30 czerwca 2009 r do Prezydenta W. - to jest po przesłaniu z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na bezczynność, a 16 lipca 2009 r. wystosowało monit z żądaniem akt. W dniu 30 października 2009 r. SKO wystosowało pismo do Urzędu [...] Biura Gospodarki Nieruchomościami w W. o niezwłoczne przekazanie kompletnych akt własnościowych dotyczących przedmiotowej nieruchomości. [...] marca 2010 r wydane zostało przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowienie sygnalizacyjne w związku z nieprzekazaniem dokumentacji dotyczącej wydania decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] marca 1952 r. odmawiającej przyznania właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości hip. [...] położonej przy ulicy [...], obecnie[...]. W dniu 22 czerwca 2009 roku skarżące: J. M. i J. G. złożyły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność organu wnosząc o zobowiązanie organu do wydania właściwego rozstrzygnięcia w przedmiocie nieważności cyt. wyżej decyzji administracyjnej oraz o nałożenie kary z tytułu przewlekania sprawy na rzecz spadkobierców. Żądanie w przedmiocie nałożenia kary zostało skonkretyzowane we wniosku z dnia 22 września 2010 r. złożonym do akt na rozprawie, który to wniosek został wyłączony do odrębnego rozpoznania zarządzeniem Sądu z 23 września 2010 r. ( protokół rozprawy k. 91 akt sądowych). W uzasadnieniu skargi skarżące podniosły, iż mimo złożenia wniosku z 28 grudnia 2007 r. wraz ze wszelkimi dowodami, od 10 kwietnia 2008 r. to jest od skierowania pisma do Prezydenta W. SKO pozostaje bezczynne w sprawie. Zarzuciły, iż przekroczone zostały wszystkie terminy załatwienia sprawy z art. 35 i 36 kpa. Odpowiadając na powyższą skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi podnosząc, iż niezwłocznie po sprecyzowaniu wniosku , co nastąpiło 7 kwietnia 2008 r. pismem z dnia 10 kwietnia 2008 r. zażądało nadesłania akt sprawy. Mimo ponagleń z 30 czerwca i 16 lipca 2009 r. do chwili obecnej akt nie przesłano, a więc skoro Kolegium nie dysponowało aktami sprawy, co uniemożliwiało prowadzenie postępowania, nie ma podstaw do uznania bezczynności Kolegium. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. post. NSA z 23 lipca 2001 roku II SAB 213/00 i post. z 21 listopada 2000 roku III SAB 108/99) sądy administracyjne rozpoznają skargi na bezczynność organów w przypadkach, w których organy te zobowiązane są do wydania rozstrzygnięć określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.). Art. 52 ust. 1 w/w ustawy stanowi, iż skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Obowiązek wyczerpania tych środków prawnych nie dotyczy bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego, a więc organów administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 1 pkt 4 kpa ponieważ w tym przypadku nie ma organu wyższego stopnia do którego można byłoby wnieść stosowne zażalenie. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy – art. 12 § 1 kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia działań zmierzających do zgromadzenia materiału dowodowego i załatwienia wniosku o stwierdzenie nieważności. Z przepisu art. 35 § 1 kpa wynika nakaz załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania – art. 35 § 3 kpa. O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ winien zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy – art. 36 § 1 kpa. Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu - art. 36 §2 kpa. W oparciu o powyższe stwierdzić należy, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest , to występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc pozostawania przez organ w bezczynności. Organ pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w terminie dodatkowym z art. 36 §1 kpa. W ocenie sądu w sprawie niniejszej wystąpił taki właśnie przypadek. Z akt sprawy wynika bowiem bezspornie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. aczkolwiek bez zbędnej zwłoki zażądało przedmiotowych akt, to jednak dopiero po ponad roku od tego wystąpienia ponaglało, monitowało o ich nadesłanie wobec ich braku. Zauważyć należy, że te ponaglenia miały miejsce dopiero wtedy, gdy do organu wpłynęła niniejsza skarga. Akt tych do dnia dzisiejszego nie dołączono. Zdaniem Sądu – biorąc pod uwagę powyższe i oceniając sprawność i szybkość działania organu w kontekście maksymalnego terminu załatwienia sprawy wynoszącego dwa miesiące – uznać należy, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. pozostaje w zwłoce i prowadzi postępowanie z naruszeniem art. 12 kpa. Pomiędzy podejmowaniem przez organ czynności procesowych występują zbyt duże odstępy czasu. Marginesowo podnieść należy, iż organ nie dopełnił też obowiązku z art. 36 §1 i 2 kpa nie informując stron o niezałatwieniu sprawy w terminie z podaniem przyczyny zwłoki i wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy. Wobec powyższego na podstawie art. 149 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) Sąd orzekł jak w wyroku. ----------------------- 1

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło