II SAB/Wa 146/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kołodziej Sędzia WSA - Olga Żurawska – Matusiak Sędzia WSA - Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant - Monika Michnik - Misterek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2010 r. sprawy ze skargi J. C. na bezczynność Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 17 października 2008 r. dotyczącego przyznania renty specjalnej 1. zobowiązuje Prezesa Rady Ministrów do rozpoznania wniosku J. C. z dnia 17 października 2008 r. dotyczącego przyznania renty specjalnej w terminie 30 dni od zwrotu akt po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, 2. w pozostałej części odrzuca skargę. W dniu 21 września 2009 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga J. C., w której skarżący zarzucił Prezesowi Rady Ministrów, iż wskazany organ nie rozpatrzył jego wniosku z dnia 17 października 2008 r. w części (A) dotyczącej przyznania renty specjalnej oraz (B) wyznaczenia terminu umożliwiającego skarżącemu osobiste przedstawienie sprawy Premierowi. W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o oddalenie skargi w pkt A i odrzucenie skargi w pkt B. Uzasadniając powyższy wniosek w zakresie pkt A organ podniósł, iż aktualnie nie posiada akt sprawy, jako że znajdują się one w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie. Jednakże już z orzeczeń tego Sądu wynika, że wniosek skarżącego w przedmiocie przyznania renty specjalnej został rozpoznany poprzez wydanie decyzji administracyjnych, które zostały poddane kontroli sądowej (wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 2069/08 oddalający skargę J. C., postanowienie WSA w Warszawie z dnia 25 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 2069/07 o odrzuceniu skargi kasacyjnej oraz postanowieniem NSA z dnia 2 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OZ 282/09 oddalające zażalenie na powyższe postanowienie) i które uzyskały przymiot prawomocności. Tym samym organ, który w sposób właściwy załatwił wiosek o przyznanie świadczenia specjalnego nie może pozostawać w bezczynności. Prezes Rady Ministrów podniósł także, iż dodatkowym argumentem uzasadniającym wniosek o oddalenie skargi jest fakt, że to na skutek działań skarżącego żaden jego wniosek nie może być obecnie rozpoznany, właśnie z uwagi na brak akt administracyjnych, które to akta pozostają w dyspozycji Sądu i czynności podejmowane przez skarżącego przed tym Sądem. Ponadto, wedle wiedzy organu, w ostatnim okresie zapadły postanowienia WSA w Warszawie z dnia 30 lipca 2009 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 687/09 oraz z dnia 26 sierpnia 2009 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2069/07. Odnosząc się do pkt B żądania skargi, dotyczącego rozpoznania wniosku o udzielenie "audiencji u Premiera", organ wskazał na konieczność odrzucenia skargi w tym zakresie, z uwagi na brak właściwości Sądu do jego rozpatrzenia. Wniosek we wskazanej części nie mieści się bowiem w zakresie spraw wymienionych w przepisie art. 3 ust. 2 pkt 1-8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego przepisu, tj. w sytuacjach, gdy organ ma obowiązek wydać decyzję, czy postanowienie w postępowaniu zwykłym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służą odwołania bądź zażalenia, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. Należy wskazać, że Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy przekazanych przez organ wraz z odpowiedzią na skargę – art. 133 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym o bezczynności Sąd orzeka na dzień wyrokowania. Skarga jest uzasadniona, w części dotyczącej nierozpatrzenia wniosku strony z dnia 17 października 2008 r. o przyznanie renty specjalnej. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Ponadto dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, np. w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania decyzji albo z przekonaniem, że występują negatywne przesłanki do załatwienia sprawy przez jej wydanie (przykładowo wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 grudnia 2005 r., sygn. akt VI SAB/Wa 24/05, publikowany LEX nr 190899). Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, że J. C. pismem z dnia 17 października 2008 r. skierowanym do "Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka RP" wniósł za pośrednictwem Prezesa Rady Ministrów o przyznanie renty specjalnej. Z akt administracyjnych nie wynika natomiast, aby sprawie z ww. wniosku nadano bieg procesowy. Przeciwnie z odpowiedzi na skargę wynika, iż organ wniosku strony nie rozpatrywał, albowiem sprawa o przyznanie skarżącemu świadczenia specjalnego została już prawomocnie zakończona. Tymczasem zwrócić uwagę należy, iż żądanie skarżącego ma uzasadnienie w przepisach prawa materialnego. Przepis art. 83 ust. 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity Dz. U. z roku 2009 Nr 153, poz. 1227 ze zm.) stanowi, iż Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. Z urzędu jest Sądowi wiadome, iż sprawa przyznania skarżącemu świadczenia specjalnego z wniosku strony z dnia 21 lutego 2007 r. została zakończona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 2069/07 oddalającym skargę na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania J. C. świadczenia specjalnego. Jednakże uszło uwadze Prezesa Rady Ministrów, iż wniosek skarżącego z dnia 17 października 2008 r. wszczyna nowe postępowanie w sprawie na podstawie art. 61 § 1 i 3 k.p.a., albowiem nie jest on tożsamy z wnioskiem wcześniejszym. Strona bowiem może powoływać się na nowe okoliczności faktyczne, które nie były badane w uprzednio prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Skoro skarżący we wniosku z dnia 17 października 2008 r. wskazał, iż żąda przyznania mu renty specjalnej od państwa, to Prezes Rady Ministrów, będąc właściwym do jego rozpoznania, powinien załatwić sprawę w drodze postępowania administracyjnego. Jeżeli natomiast organ powziął wątpliwości, co do intencji wnioskodawcy, z uwagi na adresowanie przedmiotowego pisma do Komisji Sejmu RP, to powinien zwrócić się do strony o sprecyzowanie jej żądania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. i w zależności od wyniku ustaleń nadać sprawie dalszy bieg. W rozpatrywanej sprawie Prezes Rady Ministrów jednak tego nie uczynił. Nie do zaakceptowania jest pogląd organu, przedstawiony w odpowiedzi na skargę, że wniosku skarżącego nie można rozpatrzyć, z uwagi na to, że aktami administracyjnymi dysponuje Sąd w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jest to przeszkoda usuwalna, albowiem w takiej sytuacji organ powinien wystąpić do Sądu z wnioskiem o czasowe wypożyczenie akt administracyjnych, w celu niezwłocznego rozpoznania sprawy lub też skopiowania tychże akt. W myśl art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa. W przedstawionym powyżej stanie faktycznym i prawnych zastosowanie powyższej regulacji stało się konieczne. Natomiast skargę w części, dotyczącej wniosku o zobowiązanie Prezesa Rady Ministrów do wyznaczenia terminu osobistego spotkania z Premierem, należało odrzucić jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem w tym zakresie przedmiot rozpoznania nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych, o którym mowa w art. 3 § 2. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 oraz art. 58 § 1 pkt 8 powołanej wyżej ustawy, orzekł jak w sentencji.