III SA/Gd 219/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski (spr.), Sędziowie WSA Alina Dominiak, WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2010 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami oddala skargę. Komendant Wojewódzki Policji wnioskiem z dnia 22 września 2009 r. wystąpił do Prezydenta Miasta o sprawdzenie kwalifikacji W. K. do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień. Komendant wskazał, że wymieniony w okresie od dnia 30 października 2008 r. do dnia 4 września 2009 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego i otrzymał z tego tytułu 28 punktów. Przychylając się do powyższego wniosku Prezydent Miasta decyzją z dnia 23 października 2009 r., na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, skierował W. K. na egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie prawa jazdy kategorii A, B w terminie do dnia 31 stycznia 2010 r. W. K. odwołał się od tej decyzji twierdząc, że został pokrzywdzony zbyt ostrym potraktowaniem części jego wykroczeń związanych z naruszeniem przepisów o ruchu drogowym. Opisał kolizję z jego udziałem, która miała miejsce w dniu 4 września 2009 r. oraz okoliczności przekroczenia prędkości w dniu 25 kwietnia 2009 r. Stwierdził przy tym, że Policja niesłusznie ukarała go za spowodowanie kolizji. W pozostałych dwóch przypadkach przekroczył dozwoloną szybkość, ale nie stworzył bezpośredniego zagrożenia. Dodał, że w styczniu 2009 r. był na szkoleniu dla kierowców ukaranych punktami, a następnie w wykonaniu decyzji Komendanta Miejskiego Policji podał się badaniom psychologicznym. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 6 kwietnia 2010 r. uchyliło decyzję organu niższej instancji w części dotyczącej terminu poddania się sprawdzeniu kwalifikacji; w pozostałym zakresie utrzymało ją w mocy. W podstawie prawnej Kolegium wskazało art. 138 § 1 pkt 2, art. 75 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 114 ust. 1, art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), § 2 ust. 1, § 3, § 10, § 7 i § 4 rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.). Organ odwoławczy w uzasadnieniu podkreślił, że zgodnie z art. 114 ust. 1 pakt 1 lit. b. ustawy – Prawo o ruchu drogowym, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Powołując się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2002 r. II SA 2825/2000 organ stwierdził, że wydając decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy, organ zasadniczo bada wniosek komendanta wojewódzkiego Policji pod kątem wymagań formalnych. Nie ma natomiast uprawnień do prowadzenia postępowania dowodowego ukierunkowanego na weryfikację, danych zawartych w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. W szczególności poza wypadkiem określonym w § 10 ust. 1 pkt 7 ww. rozporządzenia MSWiA z dnia z dnia 20 grudnia 2002 r. starosta nie może występować o dokumenty źródłowe stanowiących podstawę do dokonania wpisu do tej ewidencji. Organ odwoławczy stwierdził, że wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji został sporządzony zgodnie z prawem, na podstawie wpisów ostatecznych w ewidencji. Zatem jest on dowodem w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a. i korzysta z domniemania zgodności ze stanem rzeczywistym, stosownie do art. 76 § 1 k.p.a. Za zasadne organ uznał jedynie uchylenie decyzji w części dotyczącej terminu do poddania się sprawdzeniu kwalifikacji, gdyż przepisy nie stanowią o takiej możliwości. W odniesieniu do zarzutów strony organ odwoławczy argumentował, że istniała możliwość kwestionowania nałożonych mandatów na drodze postępowania sądowego, a przekroczenie prędkości stanowi realne zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku W. K. powtórzył dotychczasowe twierdzenia, że nie jest winny kolizji z dnia 4 września 2009 r.; winę ponosi zaś kierowca samochodu, który uderzył w jego samochód z powodu znacznego przekroczenia prędkości. Wezwany policjant bezpodstawnie nie dał wiary jego wersji zdarzenia, domagając się dowodów. Gdyby wiedział o konsekwencjach na pewno nie podpisałby i nie zapłacił mandatu. Od dnia 4 września 2009 r. nie popełnił żadnego wykroczenia i ma duże doświadczenie jako kierowca. Wszyscy urzędnicy i funkcjonariusze z którymi rozmawiał podkreślali, że błędem było wezwanie Policji i przyjęcie mandatu. Dlatego uważa, że ponosi karę nie za popełnione czyny lecz za błędy formalne i wiarę w profesjonalizm policjanta. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z akt sprawy wynika, że W. K. w okresie od dnia 30 października 2008 r. do dnia 4 września 2009 r. dokonał czterech naruszeń przepisów ruchu drogowego, tj.: - 30 października 2008 r. przekroczył szybkości od 41 od 50 km otrzymując 2 punkty (8 punktów – 6 punktów za przebyte szkolenie); - 9 grudnia 2008 r. przekroczył prędkość powyżej 50 km otrzymując 10 punktów; - 25 kwietnia 2009 r. przekroczył prędkość powyżej 50 km otrzymując 10 punktów; - 4 września 2009 r. spowodował zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego – kolizja drogowa, otrzymując 6 punktów. Jest to okoliczność bezsporna. Skarżący kwestionował jedynie zasadność ukarania go mandatami karnymi. Ponadto podnosił, że gdyby zdawał sobie sprawę z konsekwencji podpisania mandatu i uiszczenia grzywny, nie zrobiłby tego. Zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią ilość punktów w skali od 1 do 10. Stosownie do § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego komendant wojewódzki Policji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Wniosek sporządza się na podstawie wpisów ostatecznych. W myśl art. 114 ust. 1 w/w ustawy kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych zgodnie z art. 130 ust. 1. Na podkreślenie zasługuje, że zgodnie z § 4 ust. 1 powyższego rozporządzenia wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, mandatem karnym albo orzeczeniem dyscyplinarnym w sprawie o naruszenie rozpatrywane w postępowaniu dyscyplinarnym. Wpisy punktów dokonane w niniejszej sprawie zostały dokonane na podstawie prawomocnych mandatów karnych. Sąd zaznacza, że należy odróżnić postępowania w sprawie nałożenia mandatu karnego oraz wpisania punktów do ewidencji od postępowania w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami. Te pierwsze odbywają się w trybie ustawy z dnia 21 sierpnia 2001 r. – Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 133, poz. 848 ze zm.), ustawy - Prawo o ruchu drogowym i rozporządzenia MSWiA z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Zgodnie z art. 98 § 3 Kodeksu postępowanie w sprawach o wykroczenia, mandat kredytowany staje się prawomocny z chwilą pokwitowania jego odbioru przez ukaranego. Ukarany ma prawo nie podpisać mandatu karnego, a także może wystąpić o uchylenie prawomocnego mandatu karnego w ciągu 7 dni, jeżeli grzywnę nałożono za czyn nie będący czynem zabronionym jako wykroczenie (por. art. 99 i art. 101 tej ustawy). Cytowany art. 130 ustawy – Prawo o ruchu drogowym przesądza, że określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią ilość punktów w skali od 1 do 10. Szczegółowy sposób prowadzenia ewidencji oraz przypisywania punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego reguluje powoływane rozporządzenie MSWiA z dnia 20 grudnia 2002 r. Z kolei postępowanie o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji odbywa się w trybie art. 114 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Co istotne postępowanie to jest uwarunkowane uzyskaniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W tym postępowaniu przesłanką jest wystąpienie komendanta wojewódzkiego Policji ze stosownym wnioskiem. Słusznie zaznaczyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że organ orzekający w tej sprawie koncentruje się jedynie na ustaleniu czy wniosek komendanta odpowiada wymogom formalnym określonym w rozporządzeniu. Nie ulega także wątpliwości, że wniosek taki jest dokumentem urzędowym. Mając na względzie cytowane wyżej regulacje, Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2010 r. II SA/Ke 33/2010 (Serwis Prawniczy LexPolonica nr 2248136). W uzasadnieniu wyroku stwierdzono, że skoro ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi komendant wojewódzki Policji i organ ten dokonuje wpisów do ewidencji, przy czym wpisy ostateczne są dokonywane na podstawie prawomocnych wyroków, mandatów i orzeczeń, które tylko w odrębnym postępowaniu mogą zostać uchylone, to starosta (prezydent miasta, burmistrz) kierując na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest związany wnioskiem w tym sensie, że nie ma uprawnień do badania prawidłowości wpisów w zakresie ilości punktów karnych ani też badania, czy kierowca, którego wniosek dotyczy, faktycznie dopuścił się wykroczenia drogowego. Takie same konkluzje wynikają z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2009 r. I OSK 1371/08 (nie publ.). Stosując dotychczasowe rozważania do rozpatrywanej sprawy należy uznać, zarzuty skarżącego za chybione. Jego argumentacja mogła odnieść skutek jedynie w przypadku postępowania mającego na celu kwestionowanie mandatów karnych. Musiałby jednak wszcząć takie postępowanie zgodnie z regulacjami przewidzianymi w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia. Nieistotne dla rozstrzygnięcia były również twierdzenia, że jest doświadczonym kierowcą. Organy są zobowiązane działać zgodnie z prawem i w sytuacji przekroczenia 24 punktów za naruszenie przepisów o ruchu drogowym organ pierwszej instancji był zobligowany skierować skarżącego na sprawdzenie kwalifikacji. W ocenie Sądu organy orzekające nie naruszyły prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, po. 1270 ze zm.), należało skargę oddalić.