I SA/Go 528/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant Starszy referent Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2010 r. sprawy ze skargi I.W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. Uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]r. nr [...]. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej I.W. kwotę 357 (trzystu pięćdziesięciu siedmiu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Go 528/10 U Z A S A D N I E N I E N I E Zaskarżonym postanowieniem z [...] marca 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] marca 2010 r. uznające wniesione przez skarżącą I.W. zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione. Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny. W dniu 30 września 2008r. skarżąca I.W., złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego podanie w sprawie przyjęcia na podstawie art. 33 f ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) zabezpieczenia zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2003 r., określonych decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej Nr [...] z dnia [...] września 2009 r. oraz wstrzymanie wykonania ww. decyzji do czasu wydania ostatecznej decyzji. W dniu [...] listopada 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy wydał postanowienie Nr [...], którym odmówił przyjęcia wnioskowanego zabezpieczenia oraz wstrzymania wykonania decyzji. W dniu [...] grudnia 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego skierował do skarżącej pismo zawierające wezwanie do złożenia w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, dyspozycji w zakresie kwoty wpłaconej tytułem zabezpieczenia. W dniu 10 grudnia 2008 r. do Urzędu Skarbowego wpłynęło pismo Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008r., w którym skarżąca zażądała pozostawienia kwoty zabezpieczenia na rachunku organu podatkowego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy przyjęcia zabezpieczenia. Wskazała jednoczenie, że wniosła zażalenie na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] listopada 2008 r. odmawiające przyjęcia zabezpieczenia w formie depozytu gotówkowego, a tym samym postanowienie to nieuprawomocniło się i sprawa nie jest ostatecznie rozstrzygnięta W odpowiedzi na pismo skarżącej Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. poinformował skarżącą, że wniesienie odwołania od decyzji organu podatkowego nie wstrzymuje jej wykonania. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zwrotu wpłaconej przez skarżącą kwoty na jej rachunek bankowy. W dniu [...] grudnia 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wystawił tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...], obejmujące zobowiązania podatkowe skarżącej z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2003 r., a następnie skierował go do egzekucji administracyjnej. W dniu 17 grudnia 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego doręczył skarżącej odpis zawiadomienia Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego prowadzonego przez Bank [...] wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych W dniu 12 grudnia 2008 r. Bank [...] przekazał na rachunek organu egzekucyjnego kwotę 36 504.85 zł, która zaspokoiła w całości należności główne objęte ww. tytułami wykonawczymi wraz z odsetkami oraz kosztami egzekucyjnymi. Pismem z [...] grudnia 2009r. skarżąca wniosła do Naczelnika Urzędu Skarbowego zarzuty na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie wystawionych przez ten organ tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] z dnia [...] grudnia 2008r., powołując podstawy zarzutów określone w art. 33 pkt 6 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W dniu [...] marca 2009r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie Nr [...], oddalające zgłoszone zarzuty. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że w dniu [...] września 2008 r. skarżąca dokonała dobrowolnej wpłaty kwoty 33.860 zł na konto depozytowe organu w celu zabezpieczenia wykonania decyzji. Jednocześnie skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji. Oraz odwołanie od decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z [...] listopada 2008r. odmówił przyjęcia zabezpieczenia i wstrzymania wykonania decyzji, a skarżąca wniosła zażalenie na to postanowienie. Natomiast decyzję stanowiącą podstawę wystawienia tytułów wykonawczych organ II instancji utrzymał w mocy. Podkreślono również, że przed wystawieniem tytułów wykonawczych wystąpiono do skarżącej o określenie sposobu zadysponowania przez nią wpłaconej kwoty depozytu. Ponieważ skarżąca, odpowiadając na wezwanie organu, wskazała, że pragnie pozostawić wpłaconą kwotę depozytu na rachunku organu do czasu rozstrzygnięcia sprawy, organ powiadomił stronę, że odwołanie od decyzji nie wstrzymuje jej wykonania. Organ stwierdził również, że wbrew twierdzeniom skarżącej, uchylała się ona od dobrowolnego wykonania ciążących na niej obowiązków, ponieważ przy uwzględnieniu odmowy przyjęcia zabezpieczenia oraz brakiem zadysponowania wpłaty przez skarżącą, dokonanie wpłaty na konto depozytowe organu nie może być uznane za dobrowolne wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji. Organ podkreślił również, że zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym upłynął termin płatności podatku. W ocenie organu przyjęcie depozytu gotówkowego, o którym mowa w art. 224a Ordynacji podatkowej nie zostało przewidziane w katalogu przesłanek przewidujących zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia. Tym samym przychylenie się do wniosku skarżącej mogło doprowadzić do przedawnienia zobowiązania z końcem 2008r. Dlatego też organ odmawiając przyjęcia zabezpieczenia oraz odmawiając wstrzymania wykonania decyzji miał prawo i obowiązek wystawienia tytułów wykonawczych i skierowania ich do egzekucji. W dniu [...] kwietnia 2009r. skarżąca wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego. W którym zarzucała wydanie rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji z naruszeniem przepisów art. 1 ust. 1, art. 33 pkt 6 oraz pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu zażalenia podniosła argumentację wskazaną już w toku wcześniejszego postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji stwierdził, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] listopada 2008 r. oraz utrzymujące je postanowienie [...] lutego 2009 r. zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlk0p. z dnia 30 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Go 230/09. Jednak okoliczność ta w ocenie organu, pozostaje bez wpływu na sposób rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Wskazano, że w wyniku ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z [...] listopada 2009 r. odmówił przyjęcia zabezpieczenia oraz wstrzymania wykonania decyzji. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem z [...] stycznia 2010 r. W ocenie organu sam fakt złożenia wniosku o przyjęcie depozytu nie stanowi podstawy do uznania, że zabezpieczenie zostało ustanowione i wstrzymaniem wykonania decyzji. Dopiero stosowne rozstrzygnięcie organu podatkowego, pozytywne dla wnioskodawcy, ma taki charakter. Złożenie zatem wniosku o przyjęcie zabezpieczenia i wstrzymanie wykonania decyzji, nie upoważniało organu egzekucyjnego do zaniechania obowiązków wynikających z przepisów. Organ uznał, że podjęte przez skarżącą działania nie skutkowały dobrowolnym wykonaniem ciążącego na niej zobowiązania. Rozstrzygnięcie organu II instancji zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze sformułowano zarzut obrazy art. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez aprobatę dla podjęcia czynności egzekucyjnych w sytuacji, w której zobowiązany nie uchylał się od wykonania ciążących na nim obowiązków, o których mowa a art. 2 ustawy oraz naruszenia art. 33 ust. 6 wskazanej ustawy. W uzasadnieniu skargi przytoczono argumentację podniesioną już w toku wcześniejszego postępowania przed organami. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z art. 1 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jednolity Dz. U n z 2005 r. nr 229, poz.1950 ze zm. ) , zwaną dalej ustawą egzekucyjną, ustawa określa sposób postępowania wierzycieli w przypadku uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w art. 2. Egzekucja administracyjna jest zatem następstwem zaprzestania lub wstrzymania się zobowiązanego do dobrowolnej zapłaty ciążącego na nim obowiązku podatkowego. Celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do przymusowej realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków. Postępowanie egzekucyjne wdrażane jest jednak jedynie wówczas, gdy nałożono na zobowiązanego określone obowiązki, a on sam nie wykonuje ich dobrowolnie. W tym też kontekście ocenić należy, czy postępowaniu skarżącej – zobowiązanej , można postawić zarzut uchylania się od wykonania ciążącego na niej obowiązku. Z akt postępowania wynika i jest to okoliczność niesporna między stronami, że skarżąca w dniu [...] września 2008r. złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego podanie w sprawie przyjęcia na podstawie art. 33 f ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) zabezpieczenia zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2003r., określonych decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej Nr [...] z dnia [...] września 2009 r. oraz wstrzymanie wykonania ww. decyzji do czasu wydania ostatecznej decyzji. Postanowieniem z [...] listopada 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przyjęcia zabezpieczenia oraz odmówił wstrzymania wykonania decyzji. W wyniku wniesionego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z [...] lutego 2009 r. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W wyniku wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi Sąd wyrokiem z 30 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/GO 230/10 uchylił postanowienia organów obu instancji. Okoliczność ta, wbrew twierdzeniu organu ma wpływ na rozpoznawane rozstrzygnięcie. Podkreślić bowiem należy, co konsekwentnie wywodzi strona skarżąca, że do czasu prawomocnego zakończenia postępowania wywołanego wnioskiem strony o przyjęcie zabezpieczenia i wstrzymanie wykonania decyzji, skarżącej nie można postawić skutecznie zarzutu uchylania się od wykonania ciążącego na niej obowiązku. Wskazać należy, że na postanowienie z dnia [...] listopada 2008 r. wniesione zostało zażalenie, tym samym nie stało się ono prawomocne, a sprawa została w konsekwencji rozpoznana przez organ II instancji. Wezwanie skarżącej pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. do złożenia dyspozycji w zakresie wpłaconej kwoty zabezpieczenia, nie miało umocowania prawnego i stało w jaskrawej sprzeczności z celem postępowania wywołanego wnioskiem skarżącej. Postępowanie zabezpieczające wywołane wnioskiem skarżącej jest postępowaniem szczególnym, którego głównym celem jest ochrona interesów wierzyciela. Postępowanie zabezpieczające nie prowadzi do wykonania przez zobowiązanego jego obowiązków, stwarza jedynie pewne gwarancje, że w przyszłości dojdzie do wyegzekwowania tego obowiązku. Innymi słowy, postępowanie to ma charakter postępowania pomocniczego w stosunku do postępowania egzekucyjnego. Postępowanie zabezpieczające jest to szereg czynności procesowych, podejmowanych przez organ w celu zapewnienia realizacji obowiązków w trybie postępowania egzekucyjnego (w braku takiego zabezpieczenia egzekucja mogłaby być udaremniona lub utrudniona). Postępowanie zabezpieczające pełni wobec postępowania egzekucyjnego funkcję służebną, umożliwiającą realizację jego celów. Postępowanie zabezpieczające nie służy przejęciu celów postępowania egzekucyjnego i nie może zmierzać do tego, aby zastosowanie zabezpieczenia powodowało wykonanie obowiązku. Postępowanie zabezpieczające poprzedza postępowanie egzekucyjne. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania postępowanie zabezpieczające wywołane wnioskiem skarżącej nie zostało zakończone w chwili podjęcia postępowania egzekucyjnego. Rację miała skarżąca wskazując w piśmie z [...] grudnia 2008r., że w związku ze złożeniem zażalenia na postanowienie z [...] listopada 2008 r. nie jest one prawomocne ( sprawa nie została rozstrzygnięta przez organ II instancji ) a tym samym zasadne i logiczne było wskazanie skarżącej, iż kwota złożonego zabezpieczenia powinna pozostawać na rachunku organu do czasu zakończenia postępowania w tej sprawie. Inny sposób zachowania skarżącej byłby sprzeczny z celem tego postępowania. Dokonanie zwrotu przez organ, kwoty wpłaconego zabezpieczenia, na rachunek skarżącej również nie miało umocowania w przepisach prawa. Takie zachowanie organu prowadziło do unicestwienia, zaprzeczenia celowi postępowania zabezpieczającego. Takie postępowanie organu naruszyło również zasadę legalizmu wyrażoną w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, która na podstawie art. 18 ustawy egzekucyjnej ma również zastosowanie do tego postępowania. Z tych też przyczyn nie można postawić zarzutu uchylania się przez skarżącą od wykonania ciążącego na niej obowiązku, a tym samym wszczęcie postępowania egzekucyjnego było przedwczesne. Mając na uwadze przedstawione okoliczności stwierdzić należy, że organy rozpoznając wniesione przez skarżącą zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne naruszyły art. 33 ust. 6 ustawy egzekucyjnej, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ z przyczyn wskazanych powyżej prowadzenie egzekucji w stosunku do skarżącej, która nie uchylała się od dobrowolnego wykonania ciążącego na niej obowiązku, było przedwczesne. Rolą organów przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, będzie przeprowadzenie postępowania w sposób uwzględniający wnioski wypływające bezpośrednio z treści uzasadnienia wyroku. Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzeczono jak w sentencji wyroku. Z uwagi na treść art. 135 wskazanej ustawy uchylono również postanowienie organu I instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy. /-/ J. Niedzielski /-/ S. Kowalczyk /-/ A. Rzepecka