I SA/Kr 1090/10
WyrokWSA w Krakowie2010-09-24
Skład orzekający: Maja Chodacka, Grażyna Firek, Piotr Głowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości, obciążające kilku współwłaścicieli, ma charakter solidarny, a organ podatkowy może żądać zapłaty całości podatku od każdego ze współwłaścicieli?Ratio decidendi
Zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości, obciążające kilku współwłaścicieli, ma charakter solidarny. Oznacza to, że organ podatkowy może żądać zapłaty całości lub części podatku od wszystkich współwłaścicieli łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna. Zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych, a podatnik, który uiścił całość podatku, ma prawo dochodzić zwrotu odpowiednich części od pozostałych współwłaścicieli na zasadzie regresu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Burmistrza Miasta Z. z 29 grudnia 2009 roku, ustalającej T. P. i innym współwłaścicielom podatek od nieruchomości na rok 2009. T. P. odwołał się od decyzji, podnosząc, że jest współwłaścicielem jedynie 1/8 nieruchomości i kwestionując sposób ustalenia podatku oraz ryzyko zapłaty pełnej kwoty przez każdego ze współwłaścicieli. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując na solidarny charakter obowiązku podatkowego współwłaścicieli. T. P. wniósł skargę do WSA w Krakowie, zarzucając nieprecyzyjność decyzji i możliwość wielokrotnego pobrania podatku.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1090/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 września 2010r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka, Sędziowie: WSA Grażyna Firek (spr.), WSA Piotr Głowacki, Protokolant: Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2010r., sprawy ze skargi T. P., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 16 kwietnia 2010r. nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości na rok 2009, - skargę oddala -
Decyzją z 29 grudnia 2009 roku, nr [...] Burmistrz Miasta Z. ustalił wobec T.P., F.P., A.K., A.C., P.C., J.G., H.K., P. C. i M. C. podatek od nieruchomości w kwocie 87 zł.
W podstawie prawnej zostały wskazane art. 21, art. 47, art. 207 o.p., ustawa z 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 roku, Nr 121, poz. 844 ze zm.), uchwała nr XXVII/311/93 Rady Gminy Tatrzańskiej z 4 lutego 1993 roku, uchwała Rady Miasta Zakopane z 31 października 2008 roku, Nr XXXI/429/2008 w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości
a także uchwała Rady Miasta Zakopane z 31 października 2008 roku, Nr XXXI/430/2008 w sprawie określenia wzorów formularzy i deklaracji podatkowych. Organ podatkowy wskazał w uzasadnieniu, że wysokość podatku ustalono na podstawie złożonej informacji oraz danych z ewidencji gruntów; przedstawił także szczegółowe wyliczenie kwoty podatku.
Odwołanie od powyższej decyzji w terminie wniósł T. P. Podniósł, że jest właścicielem jedynie 1/8 działki, z którą związany jest sporne zobowiązanie podatkowe. Wskazał, że poprzednią decyzją, uchyloną następnie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, został obciążony całą kwotą podatku. Obecne rozstrzygnięcie różni się jedynie wskazaniem innych współwłaścicieli, jednak skarżący nadal uważa, że takie załatwienie sprawy dyskryminuje go jako podatnika.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 16 kwietnia 2010 roku, znak [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 o.p. w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 4, art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 6 ust. 6 i 7 ustawy z 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 roku, Nr 121, poz. 844 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy wskazał, że bezsporne w sprawie są wysokość posiadanych przez współwłaścicieli udziałów, powierzchnia i charakter nieruchomości, zaś istota sporu koncentruje się na sposobie i zapłacie podatku.
Z przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika, że w podatku od nieruchomości obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Wynika stąd, że nie ma możliwości wydania odrębnej decyzji co do wysokości udziału każdego ze współwłaścicieli. Odnosząc się do zarzutów, podniesionych w odwołaniu, Kolegium zaznaczyło, że organ pierwszej instancji zastosował się do wcześniejszych zaleceń, zarówno jeśli chodzi o uzupełnienie materiału dowodowego, jak i o doręczenie decyzji wymiarowych wszystkim współwłaścicielom.
T. P. nie zgodził się z powyższą decyzją, wnosząc w terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Nie wskazał w niej, jakiego sposobu zakończenia postępowania oczekuje. Zarzucił, że organy podatkowe nie biorą pod uwagę, że jest współwłaścicielem nieruchomości jedynie w 1/8 części. Jego zdaniem treść zaskarżonej decyzji jest nieprecyzyjna, wynika z niej, że organ podatkowy ma prawo żądać uiszczenia zaległości od każdego ze współwłaścicieli, zatem istnieje ryzyko, że każdy z nich zapłaciłby podatek w pełnej wysokości,
a organ otrzymałby kilkukrotność należnej sumy. Jego zdaniem możliwość domagania się zapłaty od każdego ze współwłaścicieli nie wynika z przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.- dalej p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzeniem jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są
w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. W razie ich nie stwierdzenia sąd administracyjny – wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, oddala ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Jak słusznie zauważyło już Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w uzasadnieniu swojej decyzji, istotą sporu w niniejszej sprawie jest wyłącznie sposób ustalenia podatku od nieruchomości, będącej współwłasnością kilku osób. Ocena prawidłowości zastosowania prawa materialnego przez organy podatkowe
w tym właśnie zakresie jest zatem niezbędna dla dokonania kontroli prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Stosownie do art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się
w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5, dotyczącego wyłącznie sytuacji wyodrębnienia własności lokali. Pojęcie zobowiązania solidarnego należy rozumieć tak, jak w prawie cywilnym - wynika to
z treści art. 91 o.p., nakazującego do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych. Solidarność zobowiązania, w myśl art. 366 § 1 k.c. oznacza, że kilku dłużników jest zobowiązanych w ten sposób, iż wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna (solidarność dłużników). Podkreślenia wymaga, zwłaszcza
w kontekście zarzutów podniesionych w skardze, że z tego samego przepisu wynika, iż zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych. Zasady te można odnieść wprost do zobowiązania podatkowego, solidarnie ciążącego na kilku podatnikach. Oznacza to zatem, iż jeżeli jeden ze zobowiązanych uiści całość albo część kwoty zobowiązania podatkowego, pozostali podatnicy będą wobec organu podatkowego wolni od zobowiązania albo w całości, albo w uiszczonej przez jednego z nich części. Jednocześnie powstanie pomiędzy nimi stosunek zobowiązaniowy, na mocy którego podatnik, który uiścił kwotę zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości może żądać od pozostałych zwrotu odpowiednich części tej kwoty. Wynika to z art. 376 § 1 k.c., zgodnie z którym jeżeli jeden z dłużników solidarnych spełnił świadczenie, treść istniejącego między współdłużnikami stosunku prawnego rozstrzyga o tym, czy i w jakich częściach może on żądać zwrotu od współdłużników (tzw. regres). Jeżeli z treści tego stosunku nie wynika nic innego, dłużnik, który świadczenie spełnił, może żądać zwrotu w częściach równych.
Zatem zarzuty skarżącego, jakoby solidarny charakter zobowiązania podatkowego mógł prowadzić do uzyskania przez organ podatkowy wielokrotności kwoty podatku nie znajdują uzasadnienia w świetle przepisów prawa. Istnieje natomiast możliwość, że całość podatku zapłaci wyłącznie jeden ze zobowiązanych podatników, na tym jednak polega istota zobowiązania solidarnego. Ustawodawca, określając zobowiązanie współwłaścicieli w podatku od nieruchomości jako solidarne miał zamiar osiągnięcia takiego właśnie skutku, tj. stworzenia organowi podatkowemu możliwości wyegzekwowania kwoty podatku od dowolnie wybranego czy wybranych z kilku podatników. Nie oznacza to jednak – w świetle powołanych już przepisów – iż ostatecznie ten podatnik, który uiści całość kwoty podatku, poniesie jego ekonomiczny ciężar. Ma prawo bowiem dochodzić wspomnianego regresu od pozostałych współwłaścicieli.
Z powyższego wynika, że organy podatkowe miały obowiązek ustalić zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości jako solidarnie ciążące na wszystkich współwłaścicielach. Wobec jednoznacznej treści art. 3 ust. 4 ustawy
o podatkach i opłatach lokalnych nie wchodziło w grę ustalenie wysokości zobowiązania w proporcji do udziałów we własności nieruchomości. Uwzględnienie żądań skarżącego byłoby złamaniem wynikającej z art. 120 o.p. zasady działania organów podatkowych na podstawie przepisów prawa. Zarzuty skargi okazały się więc bezpodstawne. Sąd nie dopatrzył się również żadnych innych uchybień
w kontrolowanym postępowaniu, które mogłyby uzasadniać wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił, za podstawę przyjmując art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło