II GSK 1167/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia del. WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant Monika Tutak-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 25 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. U. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 9 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 949/10 w sprawie ze skargi Z. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 9 lutego 2011r.,sygn.akt.IISA/Gl 949/10 objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił skargę Z. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] czerwca 2010 r., nr. [...] w przedmiocie cofnięcia licencji na prowadzenie krajowego transportu drogowego. Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że Prezydent Miasta G. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., działając na podstawie art. 15 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), dalej jako: u.t.d., orzekł o cofnięciu Z. U. licencji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. na wykonywanie transportu drogowego taksówką. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedsiębiorca nie przedstawił w wyznaczonym terminie dokumentów potwierdzających spełnianie wymagań ustawowych i warunków określonych w licencji. Zaznaczył jednocześnie, że uzyskał informację z Punktu Informacyjnego Krajowego Rejestru Karnego w G. potwierdzającą skazanie Z. U. za przestępstwo z art. 204 § 2 k.k. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., działając na podstawie m. in. art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a u.t.d., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W jego ocenie, ze względu na popełnienie przez skarżącego przestępstwa z art. 204 § 2 k.k. (czerpanie korzyści majątkowych z uprawiania prostytucji przez inną osobę) zaistniała przesłanka uzasadniająca cofnięcie mu licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Zgodnie z informacją uzyskaną z Krajowego Rejestru Karnego (data informacji: [...] marca 2010 r.) wyrokiem z dnia 11 czerwca 2008 r., sygn. akt lUK 464/08, Sąd Rejonowy w G. skazał skarżącego za wymienione wyżej przestępstwo. Wyrok stał się prawomocny z dniem 19 czerwca 2008 r. Przestępstwo to należy do kategorii umyślnych przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności (rozdział XXV kk.), a tym samym mieści się w katalogu przestępstw, których popełnienie skutkuje utratą wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego. Skargę na powyższą decyzję wniósł Z. U. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. uzasadniając oddalenie skargi, na wstępie zaakceptował ustalenia faktyczne poczynione przez organy. Następnie stwierdził, że zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.t.d., licencję cofa się, jeżeli jej posiadacz nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego. Jednym z wymogów określonym w art. 5 ust. 3 pkt 1 lit. a) u.t.d., jest posiadanie "dobrej reputacji" przez m.in. osoby prowadzące działalność gospodarczą. Wymóg dobrej reputacji nie jest spełniony lub przestał być spełniany przez te osoby, jeżeli zostały one skazane prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne: karne skarbowe, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, ochronie środowiska lub warunkom pracy i płacy albo innym przepisom dotyczącym wykonywania zawodu. W świetle art. 5 ust. 3 u.t.d. przedsiębiorcy udziela się licencji z zastrzeżeniem art. 6, który określa warunki przyznania licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Na podstawie art. 6 ust. 1 u.t.d. przedsiębiorca powinien spełniać wymagania określone w art. 5 ust. 3 pkt 1 i 5 u.t.d., w tym także wymóg dobrej reputacji w rozumieniu art. 5 ust. 3 pkt 1 lit. a), a w szczególności nie może być skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne przeciwko innym przepisom dotyczącym wykonywania zawodu. Dalej WSA wskazał, że do przepisów dotyczących wykonywania zawodu przedsiębiorcy prowadzącego transport drogowy taksówką odnoszą się postanowienia art. 6 ust. 1 pkt. 1 i 2 u.t.d., w tym również wymóg określony w ust. 1 pkt. 2 lit. b) tego przepisu. Przedsiębiorca wykonujący osobiście przewozy nie może być zatem skazany za przestępstwa o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt. 4 u.t.d., a ponadto za przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu oraz przeciwko wolności seksualnej i obyczajności. Wobec powyższego Sąd I instancji stwierdził, że skarżący, skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo z art. 204 § 2 k.k., polegające na czerpaniu korzyści majątkowych z uprawiania prostytucji przez inną osobę, a więc za przestępstwo umyślne mieszczące się w grupie przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności (rozdział XXV k.k.), objętych hipotezą art. 6 ust. 1 pkt. 2 lit. b) u.t.d., przestał spełniać wymóg dobrej reputacji, konieczny do zachowania posiadanego uprawnienia, co w świetle art. 15 ust. 2 lit. a) u.t.d. stanowiło podstawę do obligatoryjnego cofnięcia licencji. W ocenie WSA nie miała istotnego znaczenia w sprawie kwestia podstawy materialnoprawnej cofnięcia licencji przyjętej przez organ pierwszej i drugiej instancji. Prezydent Miasta G. oparł swoje rozstrzygnięcie z dnia [...] kwietnia 2010 r. na postanowieniach art. 15 ust. 3 pkt. 1 u.t.d. uznając, że skarżący nie przedstawił w wyznaczonym terminie zaświadczenia z rejestru skazanych wymienionego w art. 8 ust. 3 pkt 5 u.t.d. Powołany przepis przyznaje właściwemu organowi kompetencję do cofnięcia licencji, przy czym kompetencja ta ma charakter uznaniowy. Prezydent Miasta G. w żaden sposób swojej decyzji uznaniowej nie uzasadnił, co stanowiło o istotnym naruszeniu prawa procesowego. Jednocześnie WSA zauważył, że w dniu [...] kwietnia 2010 r. organ uzyskał informację z Krajowego Rejestru Skazanych o skazaniu skarżącego za przestępstwo z art. 204 § 2 k.k. Okoliczność ta stanowiła podstawę do zastosowania przesłanki obligatoryjnego cofnięcia licencji. Podsumowując WSA uznał, że rozstrzygnięcie organu I instancji, mimo wadliwie wskazanej podstawy materialnoprawnej, było prawidłowe. W ślad za tym także decyzja organu odwoławczego utrzymująca to rozstrzygnięcie w mocy, aczkolwiek oparta o inną podstawę materialnoprawną, tj. art. 15 ust.1 pkt 2 lit. a) u.t.d., była prawidłowa. Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji orzekł powołując w podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Z. U. zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wyrokowi zarzucono naruszenie: 1) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., przepisów postępowania które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 113 § 1 oraz art. 133 § 3 p.p.s.a. polegające na zamknięciu rozprawy pomimo niedostatecznego wyjaśnienia sprawy wobec zaistnienia istotnych okoliczności stanowiących przyczynę otwarcia zamkniętej rozprawy, 2) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., prawa materialnego, tj.: a) art. 6 u.t.d. przez błędna wykładnię skutkującą przyjęciem, ze skarżący jest osoba skazaną za przestępstwo z art. 204 § 2 k.k., b) art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.t.d. przez niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że skarżący nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego. W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej podniesiono, że w chwili wydania zaskarżonego wyroku skarżący był osobą niekaraną, albowiem skazanie uległo zatarciu. Okoliczność ta winna być wzięta przez Sąd pod uwagę jako przyczyna otwarcia zamkniętej rozprawy. Według kasatora w chwili wydawania wyroku spełniał on zatem wszystkie wymogi uprawniające do wykonywania transportu drogowego taksówką, wynikające z art. 6 u.t.d., a tym samym zaskarżony wyrok jest niezasadny. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, poza nieważnością postępowania, która w sprawie niniejszej nie zachodzi, jest ograniczony do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. We wniesionej skardze kasacyjnej podniesiono zarówno zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania jak i prawa materialnego. W pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć zarzuty naruszenia przepisów postępowania tj. art. 113 § 1 oraz art. 133 § 3 p.p.s.a., polegające na zamknięciu rozprawy pomimo niedostatecznego wyjaśnienia sprawy. Kasator w uzasadnieniu wniesionej skargi kasacyjnej podniósł, że w momencie wydania przez Sąd wyroku, skarżący był osobą niekaraną, gdyż na moment wydawania tego orzeczenia skazanie uległo zatarciu, co nie zostało przez Sąd uwzględnione. Ustosunkowując się do tych zarzutów w pierwszej kolejności należy przypomnieć treść art. 113 § 1 i art. 133 § 3 p.p.s.a., które stanowią, że przewodniczący zamyka rozprawę, gdy Sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną (art. 113 § 1 p.p.s.a.). Rozprawa powinna być otwarta na nowo, jeżeli istota okoliczności ujawniła się dopiero po jej zamknięciu (art. 133 § 3 p.p.s.a.). Strona wnosząc skargę kasacyjną, nie zwróciła jednak uwagę na istotną regulację zawartą w tym samym art. 133 p.p.s.a., ale w jego paragrafie pierwszym, zgodnie z którym Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba, że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Regulacja ta stanowi, że z istoty sądowej kontroli administracji wynika, iż sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu lub podjęcia zaskarżonej czynności, a wynikającego z akt sprawy (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, komentarz, Warszawa 2008, s. 329). Ustalenie momentu decydującego dla oceny stanu faktycznego przy wydaniu orzeczenia przez wojewódzko sąd administracyjny wynika także z art. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), regulacja ta określa zakres i konstrukcję kompetencji sądu administracyjnego, który rozpoznaje skargi na akty lub czynności (bezczynność) organów administracji państwowej i orzeka o ich zgodności z prawem. Dokonanie takiej oceny o zgodności lub niezgodności przedmiotu kontroli z prawem, jest możliwe tylko na podstawie stanu faktycznego, który zaistniał w chwili podjęcia danego aktu lub czynności i stanowił ich podstawę faktyczną. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do rozpatrywania w związku z wniesioną skargą okoliczności, które powstały po wydaniu zaskarżonego aktu. Jego funkcje są bowiem odniesione do celów i zadań organu odwoławczego, który w postępowaniu w drugiej instancji ma obowiązek ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia in merito sprawy administracyjnej. Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy administracyjnej in merito. Dokonuje wyłącznie kontroli zgodności z prawem jej rozstrzygnięcia przez organy administracji publicznej. Kontroli takiej można zaś dokonać wyłącznie na podstawie stanu faktycznego istniejącego w czasie podejmowania kontrolowanego aktu (por. wyrok NSA z 25 maja 2005 r., OSK 1660/04, Lex nr 238563). Powyższe uwagi pozwalają stwierdzić, że kasator w sposób nieprawidłowy interpretuje regulacje z art. 133 § 3 p.p.s.a., w szczególności pojęcie "istotne okoliczności". Przez pojęcie istotne okoliczności, należy rozumieć taki element stanu faktycznego, który na dzień wydania przez organ odwoławczy decyzji nie został ujęty w aktach sprawy administracyjnej, a następnie został ujawniony w postępowaniu sądowo- administracyjnym. Jednak ta istotna okoliczność w postaci nowego faktu lub dowodu musi wystąpić na moment wydawania przez organ decyzji, a nie przez Sąd wyroku. W rozpoznawanej sprawie, organ pierwszej instancji uzyskał informację z Krajowego Rejestru Karnego o tym, że skarżący został skazany wyrokiem z dnia 11 czerwca 2008 r. przez Sąd Rejonowy w K., wyrok uprawomocnił się 19 czerwca 2008 r. Orzeczono wobec niego karę 7 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie zawieszono na okres 2 lat. Zgodnie z art. 76 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby. Oznacza to, że w stosunku do skarżącego skazanie uległo zatarciu w grudniu 2010 r., natomiast organ odwoławczy wydał decyzję [...] czerwca 2010 r., gdy skarżący był jeszcze osobą skazaną. Wobec nieskuteczności postawionych zarzutów dotyczących przepisów procesowych, zarzuty naruszenia prawa materialnego należy odnosić do stanu faktycznego przyjętego przez Sąd pierwszej instancji. Nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 6 u.t.d. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b tej ustawy licencji na wykonanie transportu drogowego taksówką, udziela się przedsiębiorcy, jeżeli nie był skazany (...) za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu oraz przeciwko wolności seksualnej i obyczajności. W rozpoznawanej sprawie skarżący został natomiast prawomocnie skazany za popełnienie przestępstwa z art. 204 § 2 kodeksu karnego, które znajduje się w Rozdziale XXV, kodeksy karnego, zatytułowanym przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności. Nie jest także zasadny zarzut naruszenia art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a u.t.d., albowiem zgodnie z nim, licencję cofa się jeżeli jej posiadacz nie spełnia wymogów uprawniających do wykonania działalności w zakresie transportu drogowego. Nie ulega wątpliwości, iż na dzień wydawania przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r., skarżący jako osoba skazana za popełnienie przestępstwa z art. 204 § 2 k.k. nie spełnił wymogu z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b u.t.d. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. D. Skupień A. Kuba M. Zielińska