IV SA/Wa 1279/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2010 r. sprawy ze skargi Spółki L. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej Spółki L. z siedzibą w K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] maja 2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, po rozpatrzeniu wniosku Zarządu Spółki L., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 1 K.p.a. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2009r. Decyzją tą Minister, po rozpatrzeniu wniosku Zarządu Spółki L., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1991 r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] lutego 1991 r. o uznanie nieruchomości, oznaczonej działką nr [...] o pow. 1,5643 ha, położonej w K., za mienie gminne. Minister uznał, że Zarząd Spółki L. nie ma interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1991 r. Podał, iż z załączonych do akt sprawy dokumentów wynika, iż sporny grunt przed rokiem 1939 mógł należeć do Wspólnoty Gruntowej B., obecnie jednak stan prawny wspólnot gruntowych regulują przepisy ustawy z dnia 29 czerwca 163 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 28, poz. 169, ze zm.) i stan prawny przedmiotowej nieruchomości należy określić w oparciu o przepisy tej ustawy. Stosownie do treści art. 3 wskazanej ustawy nie zalicza się do wspólnot gruntowych nieruchomości lub ich części określonych w art. 1 ust. 1 ustawy, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy zostały prawnie lub faktycznie przekazane na cele publiczne lub społeczne albo też do końca 1962 r. - a gdy chodzi o lasy i grunty leśne - do dnia 30 września 1960 r., zostały podzielone na działki indywidualne pomiędzy współuprawnionych bądź też uległy zasiedzeniu. Organ nadzorczy ustalił, iż na działce nr [...] P. w K. już w 1958 r. wybudowało zaplecze transportowo - sprzętowe i działkę tę użytkowało, a następnie działka ta była przekazywana innym przedsiębiorstwom. Wskazane okoliczności świadczą o tym, że Wspólnota Gruntowa B. nie ma interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1991 r. Organ podkreślił, iż materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje, że przedmiotowa działka została faktycznie przekazana na cel publiczny, gdyż w innym wypadku nie byłaby użytkowana od 1958 r. przez przedsiębiorstwo jako zaplecze, tylko byłaby w użytkowaniu udziałowców wspólnoty gruntowej. Zdaniem organu, w świetle przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, nie ma znaczenia przedstawiona przez Spółkę uchwała zmieniająca wcześniejszą uchwałę o wydzieleniu gruntów pod szkołę, gdyż ww. ustawa regulowała stan na dzień wejścia jej w życie. Skargę na powyższą decyzję wniósł Zarząd Spółki L. wskazując na rażące naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 3 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych poprzez dowolne przyjęcie, że pomimo braku jakichkolwiek dowodów na to, że przedmiotowy grunt został prawnie lub faktycznie przekazany na cele publiczne lub społeczne, samo użytkowanie gruntu przez przedsiębiorstwo państwowe od 1958 r. przesądza o tym, że nieruchomość ta nie może być zaliczona do gruntów wspólnoty gruntowej, pomimo, że zostało wykazane, że tytuł własności wspólnoty gruntowej do przedmiotowej nieruchomości wynika wprost z nadania ukazem carskim z 1863 r. na wspólne posiadanie włościan wymienionych z imienia i nazwiska w tabeli nadawczej. W skardze wskazano również na rażące naruszenie przepisów prawa procesowego: art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Podniesiono, iż w uzasadnieniu decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia faktycznego i prawnego na okoliczność, że przedmiotowa nieruchomość będąca w latach 30 - tych własnością wspólnoty została faktycznie przekazana przez wspólnotę na cel publiczny. Organ nie ustosunkował się do zarzutu wnioskodawcy, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] lutego 1991 r. została wydana w oparciu o ustalenia sprzeczne z powołanymi w jej uzasadnieniu dowodami wskazującymi wprost na to, że przedmiotowe grunty należą do wspólnoty. W uzasadnieniu skargi podkreślono, iż wbrew stanowisku organu nadrzędnego, obowiązek wykazania, że przedmiotowa nieruchomość została w latach 30 - tych ubiegłego wieku, prawnie lub faktycznie przekazana na cele publiczne lub społeczne, spoczywa na organie wydającym decyzję, a nie na skarżącym. Zdaniem strony skarżącej nie jest też uprawniony pogląd organu, iż nie wykazanie korzystania z przedmiotowego gruntu przez członków wspólnoty (co jest domniemaniem organu) przesądzało o braku podstaw do zaliczenia tego gruntu do gruntów wspólnoty. W świetle bowiem art. 6 ust. 1 ustawy chodzi o kryteria, kto jest uprawniony do udziału we wspólnocie gruntowej, a nie o kryterium zaliczenia określonej nieruchomości do wspólnoty gruntowej. Nawet, gdy rozumieć ten przepis inaczej, to ewentualny fakt, że przedmiotowa nieruchomość nie była w 1958 r. w posiadaniu członków wspólnoty gruntowej nie przesądza o tym, że osoby te nie korzystały ze wspólnoty gruntowej. W konsekwencji wskazanych naruszeń prawa, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji, stwierdził, iż została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmawiając zaskarżoną decyzją na podstawie art. 157 § 3 i art. 158 § 1 K.p.a. wszczęcia, na wniosek Zarządu Spółki L., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 1991 r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] lutego 1991 r. o uznanie nieruchomości, oznaczonej działkę nr [...] o pow. 1,5643 ha, położonej w K. za mienie gminie, stwierdził, iż wnioskodawca nie posiada interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 K.p.a. w sprawie spornej nieruchomości. Analiza materiału dowodowego, zgromadzonego w niniejszej sprawie, prowadzi do stwierdzenia, iż rozstrzygnięcie organu nadzorczego jest wadliwe. Słusznie podniósł skarżący, iż organ prowadząc postępowanie administracyjne naraził się na zarzut naruszenia reguł obowiązujących organy, a w szczególności zasady prawdy obiektywnej realizację której przede wszystkim gwarantują przepisy regulujące postępowanie dowodowe, w tym art. 77 § 1 K.p.a. Organ uchybił obowiązkowi rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie. Nie uczynił przedmiotem rozważań i nie dokonał oceny znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotnych dowodów wskazanych przez skarżącą, a mianowicie dokumentów w postaci tabeli nadawczej i rejestru pomiarowego wykonanego w 1937 r. przez mierniczego przysięgłego K. Z., a także mapy rejestrowej z 1966 r. włączonej do Państwowego Zasobu Geodezyjnego Prezydenta Miasta K. Podkreślić należy, iż Spółka L. w toku postępowania administracyjnego, (pisma dnia [...] października 2008 r., [...] listopada 2009 r)., podnosiła, iż dokumenty te, zwłaszcza mapa z 1966 r, w sposób jednoznaczny wskazują, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła wspólnotę gruntową również po wejściu w życie ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych tj. po dniu 5 lipca 1963 r. Podkreślenia wymaga, iż dla oceny, czy skarżąca posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] lutego 1991 r. utrzymanej w mocy wymienioną wcześniej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 1991 r. kwestią zasadniczą jest ustalenie, czy rozstrzygnięcie Kierownika Urzędu Rejonowego uznającego określoną w nim nieruchomość za mienie gminne, dotyczyło nieruchomości, wymienionej w tabeli nadawczej wsi B. gmina N. nadanej wspólnocie gruntowej. Jeżeli bowiem, nieruchomość w stosunku do której orzekł we wskazanej wyżej decyzji Kierownik Urzędu Rejonowego w K. należała wcześniej do Wspólnoty Gruntowej Wsi B., to oczywistym jest, iż skarżąca posiada interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a., a to oznacza, że byłaby legitymowana do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wymienianych powyżej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. i Wojewody K. Zaznaczyć należy, że ocenie Sądu w sprawie podlegała wyłącznie kwestia procesowa, stąd brak było podstaw do odnoszenia się do merytorycznych zarzutów skargi dotyczących zasadności wniosku o stwierdzenie nieważności w/w decyzji. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 P.p.s.a. Rozpoznając sprawę ponownie organ, badając z mocy art. 153 P.p.s.a. uwzględni ocenę prawną i wskazania wynikające z niniejszego wyroku.