III SA/Lu 191/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia NSA Maria Wieczorek - Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 września 2010 r. sprawy ze skargi W.R. i M. R. na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. wydanym na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 2010 r. w sprawie przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów przejętych na rzecz Skarbu Państwa. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. przyznał skarżącym zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonaniem dozoru, oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów przejętych na rzecz Skarbu Państwa na mocy art. 130 a ust 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.), wymienionych w sentencji postanowienia. Przedmiotowe postanowienie, jak wynika z potwierdzenia odbioru, doręczone zostało M. R. w dniu 24 lutego 2010 r. co potwierdził własnoręcznym podpisem. Zażalenie natomiast nadane zostało przesyłką poleconą na poczcie w dniu 8 marca 2001 r., a więc z uchybieniem terminu. Zgodnie bowiem z art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od daty jego doręczenia, o czym strona została pouczona. W ocenie organu odwoławczego nie jest istotne, że drugiemu wspólnikowi – W. R. postanowienie doręczono w sposób zastępczy wobec niepodjęcia awizowanej przesyłki w dniu 4 marca 2010 r. Siedmiodniowy termin do złożenia zażalenia rozpoczął swój bieg w dniu 25 lutego 2001 r., a więc następnego dnia po dniu otrzymania postanowienia przez M. R. Na potwierdzenie swego stanowiska organ przytoczył uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2008 r. sygn. VI SA/Wa 90/08. Organ wskazuje, że ze zgłoszenia identyfikacyjnego NIP-2 złożonego w Urzędzie Skarbowym wynika, że siedziba spółki cywilnej "A.-P." mieści się w Z. przy ul. [...] a spółka reprezentowana jest przez W. R. lub M. R., tak więc każdy wspólnik ma prawo reprezentować spółkę samodzielnie jak stanowi to art. 866 kodeksu cywilnego (Dz. U. z dn. 18 maja 1964 r. Nr 16 poz. 93 ze zm.). Tym samym każdy ze wspólników upoważniony jest również do odbioru pism (postanowienia), a także do wnoszenia środków zaskarżenia. Postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 2010 r. doręczone zostało w siedzibie spółki w Z., ul. [...] wspólnikowi M. R. w dniu 24 lutego 2010 r. Od tego więc dnia należało liczyć bieg terminu do złożenia zażalenia określonego art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na postanowienie to skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, w której domagają się uchylenia postanowienia w całości i zarzucają naruszenie art. 42, art. 44 i art. 45 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez przyjęcie, że postanowienie z dnia [...] lutego 2010 r. zostało skutecznie doręczone spółce cywilnej "A.-P." w jej siedzibie przy ulicy [...] w Z.. Z akt sprawy wynika natomiast, że adresatem przedmiotowego postanowienia nie była spółka cywilna "A.-P." z siedzibą w Z. przy ulicy [...] lecz adresatami postanowienia były osoby fizyczne M. R. i W. R., którym organ wystał postanowienie na prywatne ich adresy zamieszkania tj. dla M. R. - na adres ul. [...], [...] Z., zaś dla W. R. - na adres ul. [...],[...] Z.. Skarżący zarzucają, że organ nie uznał za istotne, iż przedmiotowe postanowienie drugiemu wspólnikowi W. R. zostało doręczone w sposób zastępczy wobec niepodjęcia awizowanej przesyłki w dniu 4 marca 2010 r. i termin do wniesienia zażalenia rozpoczął swój bieg od dnia 4 marca 2010 r. co oznaczałoby, że zażalenie wniesione zostało z zachowaniem terminu. Organ zaś przyjął, że termin na złożenie zażalenia rozpoczął swój bieg w dniu 25 lutego 2010 r., a wiec po otrzymaniu postanowienia przez M. R.. Organ w niniejszej sprawie zastosował przepis art. 45 kpa, na podstawie którego doręczenie pism dla wspólników spółki cywilnej następuje w siedzibie spółki cywilnej. Skutek prawny doręczenia pisma spółce cywilnej powstaje przez sam fakt jego odbioru dokonanego przez osobę upoważnioną. Doręczenie następuje w dacie potwierdzenia przez tę osobę odbioru pisma. W przedmiotowej sprawie zastosowanie miałby przepis art. 45 kpa, gdyby skarżone postanowienie z dnia [...] lutego 2010 r. było doręczone spółce cywilnej "A.-P." do je siedziby w Z. przy ulicy [...]. Sytuacja natomiast była inna, bowiem organ skarżone postanowienie doręczył w trybie art. 42 kpa i art. 44 kpa, czyli osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej. Adresatem przesyłki zawierającej przedmiotowe postanowienie był M. R.i W. R.. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) i przepisów rozdziału pierwszego ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżony akt nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Skarga podlega uwzględnieniu, choć z innych przyczyn, niż w niej wskazane. Należy podkreślić, że w sprawie M. R.i W. R. każdy z nich jest osobną stroną postępowania. Stroną postępowania administracyjnego prowadzoną na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego nie może być spółka cywilna. Zgodnie bowiem z art. 29 kpa - stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej (zob. art. 29 kpa). Stronami postępowania administracyjnego, zakończonego postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. o przyznaniu zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonaniem dozoru, oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów przejętych na rzecz Skarbu Państwa na mocy art. 130 a ust 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.), byli więc obaj skarżący (M. R. i W. R.). Zażalenie z dnia [...] marca 2010 r. zostało podpisane jedynie przez W. R., mimo, że w nagłówku pisma jako wnoszący pismo wskazani są M. i W. R.. Z treści pisma nie wynika też, że W. R. działa jako pełnomocnik M. R.. Zażalenie, jak każde podanie, musi być podpisane przez osobę wnoszącą pismo (art. 63 § 3 kpa). Jeżeli podanie nie czyni zadość temu wymogowi, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 kpa). Organ nie wezwał wnoszących zażalenie do usunięcia braków formalnych. Zaskarżone postanowienie z dnia [...] marca 2010 r. zostało wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej wobec obu adresatów, wskazanych w nagłówku orzeczenia – M. i W. R.. Oznacza to, że adresatem zaskarżonego postanowienia jest też M. R. czyli osoba, która nie podpisała zażalenia. Podsumowując - w stosunku do M. R. organ nie mógł przystąpić do badania terminowości wniesionego zażalenia. Organ rozpoznał niepodpisany przez wnoszącego wiosek i wydał orzeczenie w sprawie, dopuszczając się tym samym rażącego naruszenia prawa, skutkującego koniecznością stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa bez analizy merytorycznej zarzutów podniesionych przez skarżących. Mając zatem na względzie istotne naruszenie art. 63 § 3 i art. 64 § 2 kpa skutkujące sankcją wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ppsa) należało stwierdzić nieważność zaskarżonego postanowienia. O zwrocie kosztów Sąd orzekł zgodnie z treścią art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.