I FZ 40/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. M. E., M. K. spółka jawna w C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Kr 1184/10 oddalające wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi M. M. E., M. K. spółka jawna w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 28 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Kr 1184/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił M. M. E., M. K. spółka jawna w C. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Podkreślono, że w dniu 23 lipca 2010 r. wezwano Spółkę do uiszczenia wpisu od skargi. Spółka nie uiściła należnego wpisu. W związku z tym postanowieniem z dnia 28 września 2010 r. Sąd odrzucił wskazaną skargę. W dniu 2 listopada 2010 r. Spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie z dnia 29 listopada 2010 r. Sąd wskazał, że podmiot funkcjonujący profesjonalnie w obrocie gospodarczym jakim jest Spółka winien dbać o dobór kadry i tak zorganizować pracę, aby urlop czy zwolnienie lekarskie pracownika nie paraliżowało pracy całej firmy. Opisany brak należytej organizacji obsługi biurowo-administracyjnej Spółki nie może stanowić okoliczności wyłączającej winę strony skarżącej. Wina pracownika, którego działanie lub zaniechanie stało się przyczyną uchybienia terminu, jest natomiast tożsama z winą jednostki organizacyjnej go zatrudniającej. Udzielenie upoważnienia do odbioru korespondencji określonej osobie powoduje, że niewywiązanie się przez nią z obowiązku przekazania korespondencji w godzinach pracy bez wyraźnych przeszkód obiektywnych obciąża również osobę zlecającą czynność temu właśnie pracownikowi, a co za tym idzie - skutki zaniedbania przez pracownika obciążają również pracodawcę. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik Spółki wniósł o zmianę postanowienia zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zw. dalej w skrócie: P.p.s.a. Podkreślił, że Sąd I instancji nie wziął pod uwagę skutków narastającego kryzysu, a tym samym faktu, że Spółka, aby uniknąć upadłości dokonała redukcji obsady pracowniczej na kilku etatach biurowych. Dla osoby odbierającej pocztę był to nowy zakres obowiązków stąd powstał błąd niedostarczenia pisma do właściciela. Ze względu na trudną sytuację rodzinną i materialną pracownika nie została z nim rozwiązana umowa o pracę. Na skutek oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu Spółka poniesie stratę, a jej funkcjonowanie zostanie zagrożone. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Za zupełnie chybiony należy uznać podniesiony w zażaleniu zarzut naruszenia art. 61 § 3 P.p.s.a. Na wstępie wskazać trzeba, że przepis ten stanowi o możliwości wstrzymania wykonania w całości lub w części aktu lub czynności w razie wystąpienia określonych w tym przepisie przesłanek. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie zaskarżone postanowienie zostało wydane w przedmiocie oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji, rozstrzygając wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu analizował przesłanki przewidziane w art. 86 P.p.s.a., a więc nie mógł naruszyć przepisu wskazanego w zażaleniu. Powyższa wada zażalenia nie stanowi przeszkody dla sądu kasacyjnego do rozstrzygnięcia kwestii legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie oraz literaturze dominuje bowiem pogląd, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany granicami zażalenia (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka–Medek – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz, wyd. Zakamycze 2005 r. str. 502.). Zatem tut. Sąd rozpoznając wniesiony środek odwoławczy może wyjść poza zakres postawionego w nim zarzutu i zbadać czy orzeczenie Sądu I instancji jest zgodne z przepisami prawa, które miały zastosowanie w sprawie. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W judykaturze już od dawna przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. W rozpoznawanej sprawie Spółka jako przyczynę uchybienia terminowi do wniesienia skargi podała, że dopiero w chwili doręczenia odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi wspólnicy Spółki powzięli wiadomość o tym jakoby uprzednio byli wzywani do uiszczenia wpisu i dopiero po dokonaniu wewnętrznej kontroli okazało się, że w dniu 29 lipca 2010 r. pracownice biurowe Spółki przebywały na urlopach i pismo musiał odebrać któryś z kierowców zatrudnionych w Spółce. Osoba, która odebrała wezwanie zaniechała jego przekazania osobom uprawnionym do reprezentacji Spółki W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji nie narusza prawa. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Tymczasem okoliczność podana przez Spółkę, tj. nieprzekazanie korespondencji na skutek przebywania pracowników na urlopie nie można uznać za przeszkodę nieusuwalną. Skarżąca nie wykazała okoliczności, które uzasadniałyby przywrócenie uchybionego terminu z przyczyn od niej niezależnych. Okoliczności powyższe świadczą - wbrew twierdzeniom skarżącej - o nie dochowaniu przez nią szczególnej staranności. W tej sytuacji w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie Sąd I instancji przyjął, że brak należytej organizacji obsługi biurowo-administracyjnej Spółki nie może stanowić okoliczności wyłączającej winę strony. Zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. Podkreślić należy, że przy ustalaniu winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pracowników Spółki oraz to, że zaniedbania osób, którymi posługuje się Spółka, obciążają ją samą. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny zażalenie oddalił na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.