I OSK 251/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej L. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2010 r., IV SA/Wa 1340/10 odrzucającego skargę L. G. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia (...) maja 2010 r., nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności zarządzenia postanawia: oddalić skargę kasacyjną Postanowieniem z dnia 29 września 2010 r., IV SA/Wa 1340/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę L. G. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia (...) maja 2010 r., nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności zarządzenia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż niniejsza sprawa dotyczy decyzji wydanej w zakresie stwierdzenia nieważności orzeczenia, tak więc stosownie do § 2 ust. 5 wyż. wym. Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpis pobiera się w wysokości 200 zł. W niniejszej sprawie skarżący nie uiścił w terminie wpisu od skargi w wymaganej prawem wysokości 200 zł, gdyż w terminie do wniesienia skargi uiścił, za pośrednictwem swego pełnomocnika, jedynie 100 zł tytułem wpisu (k. 28). Jeśli skarżący nie uiści należnego wpisu w terminie do wniesienia skargi, Sąd wzywa go do uiszczenia wpisu. W związku z tym Sąd - na podstawie art. 220 § 1 w związku z art. 220 § 3 P. p. s. a. - w wykonaniu zarządzenia z dnia 5 sierpnia 2010 r. (k. 27) pismem z dnia 9 sierpnia 2010 r. (k. 29) wezwał pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia wpisu o kwotę 100 zł w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Jak wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 16 sierpnia 2010 r. (k. 33). Siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu od skargi upłynął więc w dniu 23 sierpnia 2010 r. W tym terminie nie uzupełniono wpisu od skargi, a pismem z dnia 17 sierpnia 2010 r. pełnomocnik skarżącego poinformował, że stosowny wpis od skargi uiścił już wcześniej w wysokości 100 zł w dniu 25 czerwca 2010 r. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji podniósł, iż skoro należny wpis od skargi wynosi 200 zł, a w terminie uiszczono jedynie 100 zł tytułem wpisu od skargi, Sąd w pkt 1 sentencji postanowienia odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 P. p. s. a. Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożyła L. G. zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania - art.220 § 3 i art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w związku z niewłaściwym zastosowaniem art. 220 § 1 i 3 oraz art. 230 § 1 i 2 w związku z art. 231, a także naruszenie art.221 w związku z art. 54 § 1 i 3 i art. 219 §1 P.p.s.a. Powołując się na wymienione podstawy skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. W motywach skargi kasacyjnej podniesiono, iż zarządzenie Sądu pierwszej instancji z dnia 5 sierpnia 2010 roku nie wskazuje na brak należytego opłacenia wpisu sądowego, lecz na stronę skarżącą nałożony został obowiązek uiszczenia wpisu w kwocie 100 złotych, a nie o 100 złotych. Taką logiką rządzi się udzielona na to zarządzenie odpowiedź skarżącej z dnia 17 sierpnia 2010 roku. W toku czynności Sąd zatem stwierdził, iż przedmiotowa skarga podlega odrzuceniu, bowiem nie został od niej uiszczony wpis sądowy w należnej wysokości, przy czym ma on charakter stały. Skarżący podniósł, iż zarządzenie z dnia 5 sierpnia 2010 roku pod nazwą "o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego" opierało się o treść art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a., a więc nosiło cechy klasycznego wezwania do uiszczenia, a nie do jego uzupełnienia, ponieważ w takiej sytuacji musiałoby się ono dodatkowo opierać o treść § 33 rozporządzenia Prezydenta RP z 18 września 2003 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1646). Zdaniem skarżącej strony, wykładni powołanego wyżej przepisu art. 221 P.p.s.a. nie można dokonać w oderwaniu od uregulowania zawartego w art. 219 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym opłatę sądową należy uiścić przy wniesieniu do sądu pisma podlegającego opłacie. Pismem, w ocenie strony skarżącej, o którym mowa w art.221 ustawy, a które powinno być odrzucone, w przypadku nieiuszczenia przez stronę reprezentowaną przez radcę prawnego opłaty stałej od tego pisma, jest wyłącznie pismo, które jest wnoszone wprost do sądu, a nie za pośrednictwem organu - jak to ma miejsce w niniejszym przypadku, czyli w sytuacji wnoszenia skargi na ostateczną decyzję administracyjną. Wniesienie pisma za pośrednictwem organu nie rodzi bowiem, jak wynika to z treści art. 219 P.p.s.a. konieczności uiszczenia opłaty sądowej przez skarżącego. Wobec udzielonej odpowiedzi na skargę przez organ i przekazanie jej Sądowi z tą chwilą, zdaniem skarżącej, powstała dopiero okoliczność wezwania jej w oparciu o treść art.222 § 1 ustawy do uiszczenia wpisu, a nie do jego uzupełnienia, jak to czyni zarządzenie z dnia 5 sierpnia 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Stosownie zaś do art. 220 § 1 P.p.s.a. Sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie została uiszczona należna opłata. W takim przypadku przewodniczący obowiązany jest wezwać wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały (art. 230 § 1 p.p.s.a). Pisma, o których mowa w cytowanym wyżej przepisie, to w myśl art. 230 § 2 P.p.s.a.: skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne; w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 P.p.s.a.). Stosownie do delegacji ustawowej zawartej w art. 233 P.p.s.a. wysokość oraz szczegółowe zasady pobierania wpisu określone zostały w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła skargę na decyzję Ministra Gospodarki z dnia 17 maja 2010 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności zarządzenia. Zgodnie z §2 ust 5 ww. rozporządzenia wpis stały w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się w wysokości 200 zł. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej należy podnieść, iż w przedmiotowej sprawie zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zastosował art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a., wzywając pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wpisu od skargi o kwotę 100 zł. Pełnomocnik uiścił bowiem wraz ze skargą kwotę 100 zł, podczas gdy w sprawach w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu obowiązuje wpis w kwocie 200 zł, co wynika z § 2 ust. 5 przywoływanego rozporządzenia. Z zarządzenia Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wzywającego do uzupełnienia przedmiotowego wpisu wynika jednoznacznie, że chodzi o uzupełnienie wpisu, czyli "dopłacenie" do wpisu już wpłaconego. Z kolei pełnomocnik skarżącej zamiast uzupełnić brakującą część wpisu, nadesłał do Sądu potwierdzenie opłacenia skargi w kwocie 100 zł. Wynika zatem z tego, że nie zrozumiał, iż w niniejszym przypadku wpis od skargi wynosi 200 zł, więc skoro wpłacił już 100 zł, to powinien uzupełnić tenże wpis o kolejne 100 zł. Należy zauważyć, że zarządzenie Sądu do uzupełnienia wpisu zostało skierowane do radcy prawnego, a zatem do profesjonalnego pełnomocnika, dysponującego wiedzą fachową. Sąd nie miał obowiązku szczegółowego wyjaśniania treści zarządzenia, gdyż art. 6 P.p.s.a. stanowi, że jest on zobowiązany udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań jedynie strony występujące w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego. Przy czym nawet oczywiście brzmienie wskazanego przepisu nie stwarza obowiązku udzielania pomocy co do wszelkich możliwych zachowań. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 220 § 3 należy zauważyć, że przepis ten nie uzależnia w żadnym stopniu odrzucenia skargi od tego, czy należny wpis nie został uiszczony z przyczyn zawinionych przez stronę, czy też strona nie ponosi winy za uchybienie terminowi uiszczenia wpisu. Stwierdzenie obiektywnej okoliczności, jaką jest nieuiszczenie wpisu sądowego w wymaganym terminie, jest wystarczającą przesłanką odrzucenia skargi. W sytuacji braku winy w uchybieniu terminu strona może – przy spełnieniu dodatkowych wymogów – wnieść wniosek o jego przywrócenie na podstawie art. 87 P.p.s.a. Instytucja przywrócenia terminu jest jednak odrębna od instytucji odrzucenia skargi, inne są jej przesłanki i rozpatrywana jest w sposób odrębny. Za pozbawiony podstaw należało również uznać zarzut naruszenia art.221 w związku z art. 54 § 1 i 3 i art. 219 §1 P.p.s.a. poprzez błędne zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną przyjęcie wniesienie pisma za pośrednictwem organu nie rodzi konieczności uiszczenia opłaty sądowej. Przepis art. 230 P.p.s.a. stanowi wyraźnie, że wpis pobierany jest od wszelkich pism, które wszczynają postępowanie przed sądem, a do pism tych zalicza się niewątpliwie skarga. Zasadnie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił - wobec nieuzupełnienia wpisu w zakreślonym terminie - skargę L. G. na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 P.p.s.a.