I SA/Wa 893/10

WyrokWSA w Warszawie2010-12-15

Skład orzekający: Iwona Owsińska-Gwiazda, Bogdan Wolski, Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy gmina może nabyć z mocy prawa własność nieruchomości zajętej pod drogę publiczną na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, jeśli nieruchomość ta w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność Skarbu Państwa?
Ratio decidendi
Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną jest możliwe tylko wtedy, gdy nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego. Skoro przedmiotowa nieruchomość w tym dniu była własnością Skarbu Państwa, gmina nie mogła jej nabyć z mocy prawa na podstawie tego przepisu, nawet jeśli ją zajmowała i modernizowała.
Stan faktyczny
Gmina B. złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, powołując się na art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Wojewoda odmówił stwierdzenia nabycia własności, wskazując, że nieruchomość ta stanowiła własność Skarbu Państwa. Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody. Gmina wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię art. 73 ust. 1 ustawy oraz naruszenie przepisów postępowania. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy B.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędziowie: WSA Bogdan Wolski (spr.) WSA Mirosław Gdesz Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi Gminy B. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości oddala skargę. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Gminy B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę B. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, położonej w gminie B., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Wojewoda [...], po rozpoznaniu wniosku Gminy B. z dnia 10 czerwca 2009 r. o stwierdzenie, na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę B. własności opisanej wyżej nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], stwierdził, iż nieruchomość nie stała się własnością Gminy B. Z odwołaniem od tej decyzji wystąpił Wójt Gminy B., podnosząc, że Gmina B. od początku zachowuje się jak właściciel, dokonując budowy drogi, a następnie ją utrzymując i modernizując. Minister Infrastruktury, rozstrzygając sprawę w postępowaniu odwoławczym wskazał, iż zgodnie z art. 73 ust. 1 powołanej ustawy nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Zatem, w ocenie organu, nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie powołanego art. 73 ust. 1 uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. wymienionych w tym przepisie przesłanek. Wobec tego przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. dotyczy jedynie tych nieruchomości, do których w dniu 31 grudnia 1998 r. nie przysługiwało prawo własności Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego. Minister Infrastruktury ustalił, że z odpisu księgi wieczystej [...] wynika, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha położona w gminie B., obręb [...], w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność Skarbu Państwa – Lasów Państwowych, w zarządzie Nadleśnictwa S., natomiast kwestia ustanowienia zarządu na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa nie ma znaczenia przy orzekaniu na podstawie art. 73 powołanej ustawy. W świetle powyższego organ odwoławczy uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina B. zarzucając: 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż skarżąca Gmina B. nie spełniła przesłanek koniecznych do uwłaszczenia w trybie tej ustawy, podczas gdy warunki uwłaszczenia wymienione w tym przepisie zostały łącznie spełnione, albowiem gminie jako jednostce samorządu terytorialnego, domagającej się uwłaszczenia, nie przysługuje prawo własności przedmiotowej nieruchomości, mimo że posiada nieruchomość, zarządza nią i gospodaruje jak właściciel od 1990 r.; 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., polegające na braku przeprowadzenia przez organ administracyjny postępowania wyjaśniającego w sprawie i zebrania dowodów, na podstawie których organ byłby w stanie ustalić spełnienie przez gminę przesłanek uwłaszczenia w trybie tej ustawy. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej decyzji ten akt Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Ocena zaskarżonej przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") nie potwierdza, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu w sposób uzasadniający uchylenie wydanych decyzji. W toku postępowania administracyjnego ustalono, co nie jest kwestionowane przez skarżącą i wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, iż nieruchomość położona w gminie B., obręb [...], oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...], stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. wyłączną własność Skarbu Państwa. Uwzględniając tę okoliczność Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 poz. 872 ze zm.; dalej: "ustawa") nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Przepis ten dotyczy zatem wyłącznie nieruchomości, które jednocześnie: 1) pozostawały w dniu 31 grudniu 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego; 2) nie stanowiły własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego; 3) były zajęte pod drogi publiczne. Powyższe oznacza między innymi, iż działaniem tego przepisu objęte były nieruchomości będące własnością osób fizycznych lub prawnych, a także nieruchomości stanowiące współwłasność tych podmiotów, jak również nieruchomości pozostające we współwłasności osób fizycznych i Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego (zob. wyrok Naczelnego Sąd Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2002 r., I SA 1441/00). Przedmiotowa nieruchomość stanowiła wyłączną własność Skarbu Państwa, co oznacza, iż Gmina B. nie mogła nabyć z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy własności tej nieruchomości, co zostało w prawidłowy sposób stwierdzone i wyjaśnione w decyzjach wydanych przez organy obu instancji. Wobec tego fakt modernizacji drogi przez skarżącą, a także jej bieżące utrzymywanie przez Gminę B. oraz zaliczenie drogi do kategorii dróg gminnych, nie stanowi okoliczności uzasadniającej nabycie prawa własności przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy przez wymienioną Gminę. Organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni art. 73 ust. 1 ustawy, który został przywołany we wniosku Gminy B. z dnia 10 czerwca 2009 r., co miało wpływ - zestawieniu z okolicznościami podanymi w uzasadnieniu tego wniosku - określenie przedmiotu sprawy administracyjnej, a także ustaliły wszystkie okoliczności niezbędne dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Podsumowując Sąd stwierdza, iż zarzuty skarżącej nie były zasadne, gdyż organy obu instancji prawidłowo rozstrzygnęły sprawę dotyczącą wniosku Gminy B. z dnia 10 czerwca 2009 r., nie uchybiając art. 73 ust. 1 ustawy i przepisom postępowania. Wobec tego, a także oceniając wydane decyzje w zakresie wynikającym z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosków skargi. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło