VII SA/Wa 1364/10

WyrokWSA w Warszawie2010-09-30

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Joanna Gierak-Podsiadły, Bożena Więch-Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zgodzie na odstępstwo od warunków technicznych, wydane w trybie art. 9 ust. 2 Prawa budowlanego, traci moc po uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę, a w konsekwencji czy budowa nowego obiektu budowlanego w miejsce rozbudowywanego stanowi samowolę budowlaną podlegającą przepisom art. 48 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Postanowienie o zgodzie na odstępstwo od warunków technicznych, wydane w trybie art. 9 ust. 2 Prawa budowlanego, traci moc po uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Budowa nowego obiektu budowlanego w miejsce rozbudowywanego, wbrew pierwotnemu pozwoleniu, stanowi samowolę budowlaną, do której zastosowanie mają przepisy art. 48 Prawa budowlanego, a nie przepisy dotyczące zatwierdzenia projektu zamiennego i wznowienia robót budowlanych (art. 50 i 51 Prawa budowlanego).
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zatwierdzającej projekt zamienny i zezwalającej na wznowienie robót budowlanych. Skarżący E.Z. i P.Z. podnosili, że uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę skutkuje utratą mocy postanowienia o zgodzie na odstępstwo od warunków technicznych, a legalizacja samowoli budowlanej narusza Prawo budowlane. Po wcześniejszych postępowaniach i wyrokach sądów, sprawa trafiła ponownie do WSA w Warszawie po uchyleniu przez NSA wyroku WSA i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących E.Z. i P.Z. kwotę 740 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2010 r. sprawy ze skargi E.Z. i P.Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu zamiennego i zezwolenia na wznowienie robót I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących E.Z. i P.Z. kwotę 740 zł (siedemset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznawał niniejszą sprawę po tym, jak Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 596/09 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 grudnia 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 1055/08 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] października 2005 r. umorzył postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 55/04 uchylającym decyzję o pozwoleniu na budowę. Odtąd sprawą inwestycji zajął się organ nadzoru budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2005 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 nałożył na inwestora określone obowiązki. Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] ww. organ zatwierdził projekt budowlany zamienny dla przedmiotowego budynku mieszkalnego. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, że w toku postępowania zostały wyjaśnione kwestie dot. zapewnienia zgodnego z przepisami naświetlenia pomieszczeń mieszkalnych w sąsiednim budynku oraz kwestie bezpieczeństwa pożarowego. Zmniejszenie odległości obiektu od granicy nie wymaga zgody sąsiada, nadal obowiązuje postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2003 r. zezwalające na posadowienie budynku w odległości 0,7 od granicy, wydane w związku z pierwotnym pozwoleniem na budowę. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na ww. decyzję wnieśli E. i P.Z. podnosząc w szczególności, że wycofanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę skutkuje również utratą mocy postanowienia w sprawie zgody na odstępstwo od warunków technicznych. Decyzja narusza art. 5 ustawy Prawo budowlane, wobec zbliżenia obiektu do granicy na odległość 0,7 m, a w szczególności legalizuje samowolę budowlaną. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 4 grudnia 2008r., sygn. akt VII SA/Wa 1055/08 skargę oddalił. Sąd I instancji wskazał, że inwestor odstąpił od pozwolenia na budowę. Kwestia oceny możliwości i zakresu realizacji inwestycji prawidłowo została oceniona przez nadzór budowlany na zasadach określonych w art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. Słusznie przyjęto, że nadal obowiązuje postanowienie w sprawie zgody na odstępstwo, pomimo usunięcia z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę. Zarzut braku ważności decyzji o warunkach zabudowy jest niezasadny, skoro w terminie 2 lat od jej wydania, inwestor wystąpił z wnioskiem o pozwolenie na budowę, które uzyskał. W dacie wydania zaskarżonej decyzji dany teren nie był objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej E.Z., wyrokiem z dnia 7 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 596/09, uchylił opisany wyżej wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania W uzasadnieniu wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że za zasadny należy uznać zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię, art. 48 ustawy Prawo budowlane wobec uznania, iż nie ma on zastosowania do inwestycji, natomiast mają zastosowanie w warunkach danej sprawy przepisy art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. Ponadto, doszło do naruszenia art. 9 ustawy Prawo budowlane wobec przyjęcia, że pozwolenie na odstępstwo nie utraciło mocy. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wnioski, jakie wyciągnął z materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku są niemożliwe do zaakceptowania. Inwestor wystąpił o pozwolenie na "rozbudowę istniejącego budynku", który faktycznie był w tym czasie całkowicie technicznie zużyty. Inwestor nie miał zamiaru realizacji pozwolenia Po uzyskaniu pozytywnej decyzji obiekt, który miał rozbudować - rozebrał i przystąpił do budowy zupełnie innego, bo całkowicie samodzielnego budynku. Także w kwestii postanowienia o odstępstwie, o którym mowa w art. 9 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, absolutnie nie jest uprawnione twierdzenie, że nadal pozostaje ono w obrocie prawnym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach niniejszej sprawy, brak jest jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, jak czyni się to w wyroku Sąd pierwszej instancji, że nie występuje samowola budowlana ponieważ rozpoczęto budowę na podstawie pozwolenia na budowę. Inwestor bowiem nadużywając prawa danego mu pozwoleniem na budowę, buduje inną co do przedmiotu inwestycję. Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku bezpodstawnie zaakceptował zastosowanie w sprawie procedury opisanej w przepisach art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. Nie można zakwalifikować tylko jako "odstępstwo" do którego stosuje się przepisy naprawcze takiego stanu faktycznego, kiedy inwestor jako rzekome odstępstwo realizuje zamiast rozbudowy, całkowicie inny, bo nowy i samodzielny obiekt budowlany, wbrew decyzji, którą wcześniej na swój wniosek uzyskał. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że z niezrozumiałych względów Sąd I instancji uznał za nadal wiążące, pozostające w mocy, postanowienie o zgodzie na odstępstwo, wydane w trybie art. 9 ust. 2 Prawa budowlanego. W tym zakresie jednoznacznie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 marca 2005 r., gdzie uchylił zasadniczą decyzję o pozwoleniu na budowę ale uznać należy, że także to postanowienie, gdy zważyć na treść uzasadnienia stanowiącego integralną część wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do postanowień art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest przez Sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" p.p.s.a.). Stosownie zaś do uregulowania art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala. W okolicznościach niniejszej sprawy szczególnego podkreślenia wymaga to, zgodnie z przepisem art. 190 p.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Kierując się wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że decyzje obu instancji są niezgodne z prawem i w tych warunkach podlegają uchyleniu. Rozpoznając sprawę ponownie organ, będzie miał na uwadze, to że przedmiotowa inwestycja pozostaje bez żadnego związku z decyzją pozwolenia na rozbudowę, którą inwestor pierwotnie uzyskał. W odniesieniu do inwestycji, która powstała zatem w warunkach samowoli budowlanej zastosowanie będzie miał tryb wynikający z przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w odniesieniu do przedmiotowej inwestycji nie ma już zastosowania postanowienie o zgodzie na odstępstwo, wydane w trybie art. 9 ust. 2 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło