I OZ 895/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Rektora Politechniki L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt III SO/Lu 4/10 wymierzające Rektorowi Politechniki L. grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych. postanawia: oddalić zażalenie. Zarządzeniem z dnia 13 lipca 2010 r. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przekazał Rektorowi Politechniki L. całość akt sprawy Z. S. dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji wypowiadającej stosunek pracy, zgodnie z art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Pismem z dnia 24 sierpnia 2010 r. Z. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosek o wymierzenie grzywny Rektorowi Politechniki L. za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W odpowiedzi na wniosek Rektor Politechniki L. stwierdził, że stanowisko organu w kwestii będącej przedmiotem skargi jest znane Z. S., gdyż było wielokrotnie wyjaśniane w toku prowadzonej korespondencji. Do odpowiedzi na wniosek organ dołączył akta sprawy. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt III SO/Lu 4/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wymierzył Rektorowi Politechniki L. grzywnę w kwocie 500 zł, za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie skarga została skierowana bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na skutek przekazania pozwu Z..S. o stwierdzenie nieważności decyzji wypowiadającej stosunek pracy przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (postanowienie z 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt: VIII P 964/09). W związku z tym skarga wraz z aktami została przesłana do organu, którego działania dotyczy, celem nadania jej dalszego biegu zgodnie z wymogami art. 54 powołane ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przesyłka została doręczona organowi w dniu 19 lipca 2010 r., zatem w dniu 18 sierpnia 2010 r. upłynął termin, w ciągu którego organ powinien był przekazać skargę wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. Zatem obowiązku tego nie dopełnił w terminie. Sąd zwrócił uwagę, że dopiero w piśmie z 21 września 2010 r. Rektor przedstawił swoje stanowisko w sprawie, odsyłając do wcześniejszej korespondencji oraz przekazując akta sprawy. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w niniejszej sprawie należy wziąć pod uwagę fakt, że organ odesłał akta administracyjne dopiero w odpowiedzi na wniosek o ukaranie grzywną, nie przesłał w ogóle skargi, a stanowisko w sprawie wyraził nie w formie odpowiedzi na skargę, lecz odpowiedzi na wniosek, w którym ustosunkował się do zarzutów merytorycznych podnoszonych w sprawie poprzez odesłanie do wcześniejszej korespondencji. Jednakże Sąd podkreślił, że niezależnie od okoliczności sprawy i jej oceny przez organ, ma on bezwzględny obowiązek przestrzegania reguł proceduralnych postępowania z pismami kierowanymi doń przez stronę. Nawet jeżeli stanowisko organu w tej sprawie było już wielokrotnie prezentowane we wcześniejszej korespondencji i znane jest skarżącemu, bezwzględnym obowiązkiem organu jest dopełnienie obowiązków, o jakich mowa w art. 54 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nawet, gdyby odpowiedź merytoryczna na skargę miałaby sprowadzać się do powtórzenia wielokrotnie wcześniej przytaczanych argumentów. Wymierzając grzywnę w wysokości 500 zł, Sąd pierwszej instancji podkreślił, że wziął pod uwagę nietypowe okoliczności sprawy oraz fakt, że Sąd ostatecznie dysponuje zarówno skargą, jak i aktami administracyjnymi. Sąd zaznaczył przy tym, że jednokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim wyniosła 3.102, 96 zł. Na to postanowienie zażalenie złożył Rektor Politechniki L. wskazując, że, choć po terminie, to jednak dopełnił obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co wyłącza możliwość wymierzenia grzywny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W myśl § 2 tego artykułu, organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 wskazanej ustawy, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy, to jest w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Oznacza to, że przesłanką do wymierzenia grzywny jest fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody. Natomiast wymierzając grzywnę, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku. Powyższe oznacza, że w każdej sytuacji, gdy została wniesiona skarga, organ powinien wypełnić ciążący na nim obowiązek wynikający z art. 54 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Omawiana grzywna ma charakter dyscyplinująco – represyjny. Wymierzenie jej jest zatem uzależnione od łącznego zaistnienia dwóch warunków, to jest złożenia przez skarżącego wniosku o wymierzenie grzywny oraz niewykonanie w ogóle lub wykonanie po upływie ustawowego terminu obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy podkreślić, że dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 wskazanej wyżej ustawy, lecz z uchybieniem tego terminu przez organ nie skutkuje oddaleniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09, podniesiono bowiem, iż skoro z art. 54 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 tej ustawy. W istocie zatem przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 ustawy obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Oznacza to, że nie przestanie on istnieć w przypadku przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy z uchybieniem 30 – dniowego terminu. W niniejszej sprawie, przedmiotowa skarga została przesłana bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w związku z czym wraz z aktami została ona przesłana do organu, którego działania dotyczy celem nadania jej dalszego biegu, zgodnie z art. 54 § 2 wskazanej wyżej ustawy. Jak wynika z akt niniejszej sprawy i czego organ nie zakwestionował w niniejszym zażaleniu, przesyłkę tę doręczono organowi w dniu 19 lipca 2010 r., zaś ten dopiero w dniu 21 września 2010 r. nadesłał akta administracyjne. Należy w tym miejscu zauważyć – na co zwrócił już uwagę Sąd pierwszej instancji – że organ odesłał akta administracyjne dopiero w odpowiedzi na wniosek o ukaranie grzywną, nie przesłał w ogóle skargi, a stanowisko w sprawie wyraził nie w formie odpowiedzi na skargę, lecz odpowiedzi na wniosek, w którym ustosunkował się do zarzutów merytorycznych podnoszonych w sprawie poprzez odesłanie do wcześniejszej korespondencji. W związku z powyższym należy uznać, że Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że postępowanie organu w niniejszej sprawie wypełnia przesłankę określoną w art. 55 §1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi warunkującą możliwość wymierzenia grzywny. Organ nie wykonał bowiem ustawowego obowiązku przekazania skargi w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Natomiast to, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość, bowiem zadaniem grzywny nie jest tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej, lecz także represyjnej i prewencyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego również wysokość grzywny ustalona przez Sąd pierwszej instancji jest adekwatna do niewypełnienia ciążącego na organie obowiązku. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.