II SA/Wa 15/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.) Sędziowie WSA Adam Lipiński Janusz Walawski Protokolant Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2010 r. sprawy ze skargi B. I. na rozkaz personalny Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. 2. zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego na rzecz B. I. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa, rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2009 r. nr [...], utrzymał w mocy własny rozkaz personalny z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia [...] B. I. ze służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego. Organ wskazał na następujący stan faktyczny w sprawie. Decyzją Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] cofnięto B. I. poświadczenie bezpieczeństwa nr [...]. W następstwie tego w dniu [...] października 2008 r. przeniesiono funkcjonariusza do dyspozycji. Prezes Rady Ministrów, po rozpoznaniu odwołania funkcjonariusza, ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] października 2008 r. o cofnięciu poświadczenia bezpieczeństwa. W związku z powyższym Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego, działając na podstawie art. 19 ust. 2 pkt 6 ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 104, poz. 710), rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] zwolnił B. I. ze służby, z uwagi na ważny interes służby. Organ wyjaśnił, iż pozostawienie w służbie funkcjonariusza, który nie daje rękojmi zachowania tajemnicy jest niezasadne ze względu na zadania ustawowe Służby Kontrwywiadu Wojskowego, związane głównie z dostępem do tajemnicy państwowej. Organ nadał powyższej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od powyższego rozkazu B. I. wniósł o jego uchylenie. Zarzucił organowi naruszenie przepisu art. 108 § 1 kpa, ponieważ jego zdaniem w sprawie nie zachodziły okoliczności uzasadniające nadanie decyzji o zwolnieniu ze służby rygoru natychmiastowej wykonalności. Ponadto skierował szereg zarzutów w stosunku do decyzji o cofnięciu poświadczenia bezpieczeństwa. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego rozkazu. Wyjaśnił, iż zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa od momentu wydania decyzji o cofnięciu poświadczenia bezpieczeństwa funkcjonariuszowi, nie mógł on wykonywać żadnych zadań służbowych, dlatego też został przeniesiony do dyspozycji. Rozwiązanie to, zdaniem organu, uwzględniało słuszny interes strony. Ponadto rozkaz o zwolnieniu ze służby został wydany dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu sprawy dotyczącej cofnięcia poświadczenia bezpieczeństwa. Odnosząc się do zarzutu niesłusznego nadania decyzji o zwolnieniu rygoru natychmiastowej wykonalności, Szef wyjaśnił, iż nie zasługuje on na uwzględnienie. Zastosowanie tej instytucji zdaniem organu zostało dostatecznie uzasadnione interesem społecznym przejawiającym się w zwolnieniu ze służby funkcjonariusza, który ze względu na brak rękojmi zachowania tajemnicy nie może wykonywać zadań służbowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. I. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego I i II instancji. Zarzucił mu naruszenie art. 108 § 1 kpa, poprzez uznanie, iż rozkazowi nr [...] prawidłowo nadano rygor natychmiastowej wykonalności oraz naruszenie art. 31 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych w związku z błędnym zastosowaniem art. 19 ust 2 ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego, poprzez zwolnienie skarżącego ze służby podczas gdy organ nie miał takiego obowiązku. Ponadto skarżący wniósł o nakazanie organowi przywrócenie skarżącego do służby na ostatnio zajmowanym stanowisku, zobowiązanie organu do wypłaty uposażenia należnego skarżącemu w związku z uchyleniem zaskarżonego rozkazu wraz z ustawowymi odsetkami za okres od [...] stycznia 2009 r. do dnia wydania prawomocnego orzeczenia, uchylenie rozkazu personalnego Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] października 2008 r. przenoszącego skarżącego do dyspozycji. W odpowiedzi na skargę Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozkazie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga B. I. analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, choć z innych względów, niż w niej wskazane. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby stanowił art. 19 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 104, poz. 710), zgodnie z którym funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku gdy wymaga tego ważny interes służby. Konstrukcja cytowanego przepisu wskazuje, iż decyzja organu o zwolnieniu ze służby funkcjonariusza z uwagi na ważny interes służby ma charakter uznaniowy. To z kolei obliguje organ do dostatecznego uzasadnienia swojego stanowiska. W niniejszej sprawie Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego uzasadnił decyzję o zwolnieniu ze służby B. I. faktem, iż funkcjonariusz utracił predyspozycje do zajmowania stanowiska służbowego. Decyzją Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] października 2008 r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], cofnięto bowiem funkcjonariuszowi poświadczenie bezpieczeństwa nr [...]. Zatem, zdaniem organu, w dniu wydania decyzji o zwolnieniu ze służby istniała podstawa do zastosowania art. 19 ust. 2 pkt 6 cytowanej ustawy. W tym miejscu należy wskazać, iż ostateczna decyzja Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi B. I. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd, po rozpoznaniu ww. skargi, wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 387/09 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i nieważność decyzji organu I instancji z dnia [...] października 2008 r. oraz orzekł, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Prezesa Rady Ministrów, wyrokiem z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 1578/09 oddalił skargę kasacyjną. W związku z tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stał się prawomocny od dnia 27 listopada 2009 r. W związku z powyższym, w niniejszej sprawie uległy zmianie okoliczności faktyczne będące podstawą do wydania zaskarżonego rozkazu o zwolnieniu ze służby. Należy bowiem wyjaśnić, iż stwierdzenie nieważności jest aktem deklaratoryjnym, który działa z mocą wsteczną (ex tunc) od daty wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji administracyjnej dotkniętej wadą. Decyzja stwierdzająca nieważność uchyla więc skutki prawne jakie powstały od dnia doręczenia nieważnej decyzji. Oznacza to, iż w sensie prawnym decyzji o cofnięciu poświadczenia bezpieczeństwa B. I. nie było. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2), 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, została spełniona przesłanka do wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Podobne stanowisko jest prezentowane w orzecznictwie sądów (por. wyrok Sądu Najwyższego dnia 5 lipca 1996 r. III ARN 21/96, publ. OSNAP 1997, nr 3, poz. 32). Przesłankę z art. 145 § 1 pkt 8 kpa należy rozumieć jako związek przyczynowy pomiędzy decyzją organu administracji, a inną decyzją lub orzeczeniem. Z kolei związek ten należy rozumieć szeroko, można zobrazować go jako pewną sekwencję działań prawnych organu administracyjnego, zgodnie z logiką których jedna decyzja lub orzeczenie sądu stanowi podstawę wydania innej decyzji (ta druga decyzja zależna jest od decyzji pierwszej) - por. Kodeks postępowania administracyjnego komentarz. M. Jaśkowska, A. Wróbel, wyd. Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2009, s. 725. W niniejszej sprawie pomiędzy ostateczną decyzją o cofnięciu poświadczenia bezpieczeństwa i rozkazem personalnym o zwolnieniu ze służby niewątpliwie taki związek zachodzi. Stąd też stwierdzenie nieważności decyzji o cofnięciu poświadczenia bezpieczeństwa daje, w ocenie Sądu, podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostatecznym rozkazem personalnym o zwolnieniu ze służby. Reasumując, Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego ponownie rozpoznając sprawę zwolnienia B. I. ze służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego weźmie pod uwagę zmianę okoliczności sprawy oraz rozważania Sądu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.