IV SA/Wa 1453/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2010 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej - oddala skargę - IV SA/Wa 1453/10 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zwany dalej "Ministrem", po rozpatrzeniu odwołania G. S., zwanego dalej "skarżącym", od decyzji Okręgowego Inspektora Rybołówstwa Morskiego w G., zwanego dalej "Inspektorem", z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 3600 zł za to, że będąc kapitanem statku rybackiego [...] o długości całkowitej większej niż 10 metrów, w rejsie połowowym zakończonym w dniu [...] listopada 2007 r., prowadząc ukierunkowane połowy Storni, wyładował niedozwolony przyłów dorszy w porcie J., uchylił decyzję Inspektora w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zaskarżona decyzja Ministra zapadła w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Inspektor wymierzył skarżącemu karę w wysokości 3 600 złotych za to, że będąc kapitanem statku rybackiego [...] o długości całkowitej większej niż 10 metrów, w rejsie połowowym zakończonym w dniu [...] listopada 2007 r., prowadząc ukierunkowane połowy Storni, wyładował niedozwolony przyłów dorszy w porcie J. Uzasadniając decyzję, Inspektor wskazał, że w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2007 r. kontroli statku rybackiego [...], którego kapitanem był skarżący stwierdzono, że na pokładzie znajdował się ładunek 4.425 kg stroni i 600 kg dorsza (patroszony). Statek prowadził ukierunkowane połowy Storni w podobszarze 26, włokiem dennym (OTB) o prześwicie oczka 110 mm, co potwierdzają zapisy w dzienniku połowowym. Organ I instancji uznał, że skarżący naruszył art.3 ust.2 rozporządzenia Rady (WE) nr 2187/2005 z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zachowania zasobów połowowych w wodach Morza Bałtyckiego, cieśnin Bełt i Sund poprzez zastosowanie środków technicznych oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1434/98 i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 88/98 (Dz.U. L 349 z 31 grudnia 2005 r., str.1 ze zmianami), który określa minimalny udział procentowy gatunku docelowego zasobów pozostawionych na pokładzie. Zgodnie z załącznikiem II rozporządzenia, prowadząc połowy storni (fladry) włokami, niewodami lub podobnymi narzędziami ciągnionymi o rozmiarze oczek większym lub równym 105 milimetrów, w podobszarach 22 - 32, udział procentowy gatunku docelowego wynosi 100%. W związku z tym niedozwolone jest pozostawienie na pokładzie i wyładowywanie jakiegokolwiek przyłowu innych gatunków, prowadząc połowy w wyżej wymienionych warunkach. Biorąc pod uwagę wartość uzyskanego przez skarżącego przychodu ze sprzedaży dorszy (sześć złotych za kilogram dorsza) organ I instancji wymierzył karę w wysokości 3600 złotych. Skarżący wniósł do Ministra odwołanie od decyzji Inspektora. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Minister uchylił decyzję Inspektora i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania. Uzasadniając zaskarżoną decyzję, Minister wskazał, co następuje: Zgodnie z art.63 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie (Dz.U. Nr 62, poz.574 z późn.zm.), kto wykonuje rybołówstwo morskie statkiem rybackim z naruszeniem przepisów ustawy i aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie oraz przepisów Wspólnej Polityki Rybackiej Unii Europejskiej podlega, w przypadku kapitana statku rybackiego o długości całkowitej równej lub większej niż 10 metrów - karze pieniężnej do wysokości nieprzekraczającej dwudziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Prowadząc połowy Storni (fladry) włokami, niewodami lub podobnymi narzędziami ciągnionymi o rozmiarze oczek większym lub równym 105 milimetrów, w podobszarach 22-32, udział procentowy gatunku docelowego wynosi 100% (załącznik II rozporządzenia Rady (WE) nr 2187/2005 z dnia 21 grudnia 2005 r.). Niedozwolone jest zatem pozostawienie na pokładzie i wyładowywanie jakiegokolwiek przyłowu innych gatunków, prowadząc połowy w powyższych warunkach. Zasadnie zatem stwierdził organ I instancji, że skarżący nie mógł pozostawić na pokładzie i wyładować jakichkolwiek innych gatunków, prowadząc połowy w ww. warunkach. Organ I instancji powinien jednak rozważyć, czy nie byłoby zasadne wymierzenie skarżącemu kary za prowadzenie połowów organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana (§3 pkt 20 rozporządzenia Ministra z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie - Dz.U. z 2005 r. Nr 76, poz.671 z późn.zm.). W sytuacji kiedy organ odwoławczy uznaje, że zaskarżona decyzja organu I instancji wydana została w oparciu o niewłaściwy przepis prawa materialnego, lub też wskazuje, że uzasadnione byłoby rozważenie zastosowania innych przepisów prawa materialnego, powinien na podstawie art.138§2 k.p.a., uchylić tę decyzję, jednocześnie wskazując właściwy przepis, w oparciu o który powinno być prowadzone postępowanie. Skarżący wniósł do Sądu skargę na decyzję Ministra, zarzucając jej: 1. naruszenie prawa materialnego, tj. §3 pkt 20 rozporządzenia Ministra z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie; 2. naruszenie art.2 Konstytucji RP oraz art.7 i 8 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy poprzez pociągnięcie skarżącego do odpowiedzialności w sytuacji, gdy na zaistnienie inkryminowanych okoliczności w postaci przyłowu organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana skarżący, nie miał żadnego wpływu i nie był w stanie im zapobiec; 3. naruszenie art.7 i 77§1 k.p.a., polegające na zaniechaniu podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i na zaniechaniu zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność tego, czy skarżący miał wpływ i mógł zapobiec przyłowowi organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł w szczególności, że: - prowadził ukierunkowane połowy Storni (gatunkiem docelowym w prowadzonym przez niego połowie była wyłącznie stornia), stąd nielogiczne jest przyjęcie przez Ministra, że mogło dojść do naruszenia przepisu zakazującego prowadzenie połowu organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana (tj. dorsza), - dorsz stanowił jedynie tzw. przyłów ("by - catch"), czyli niezamierzony, przypadkowy połów innych organizmów morskich niż te, które były gatunkiem docelowym podczas połowu (por. art.2 pkt 6 ustawy z dnia 19 lutego 2004 r. o rybołówstwie, - użyte w przepisie określenie "prowadzenie połowów" wyraźnie zakłada element woli (animus) wykonywania działalności połowowej w odniesieniu do określonego gatunku organizmów morskich - w przedmiotowej sprawie animus odnosił się tylko do połowu Storni, a nie dorsza (prowadzenie połowów Storni, a nie dorsza), - stornia jak i dorsz są gatunkami przydennymi, a więc ich połowy prowadzone są- z natury rzeczy - tymi samymi narzędziami rybackimi (np. włoki denne), wprawdzie na gruncie prawa administracyjnego nie obowiązuje zasada winy, niemniej wykluczona jest również odpowiedzialność absolutna - prowadząc ukierunkowane połowy storni, skarżący nie mógł zapobiec temu, aby w trakcie połowów tychże storni w jego sieciach pojawiły się żadne inne organizmy morskie, w tym dorsze, skarżący nie miał innego wyjścia jak wyładować przyłów w porcie J. -wyrzucenie przyłowu za burtę podlegałoby karze na podstawie §3 pkt 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenie przepisów o rybołówstwie, - w postępowaniu administracyjnym należało zasięgnąć opinii biegłego na okoliczność, czy uniknięcie dokonania przyłowu było możliwe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Ministra z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje organów administracji (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."). Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Ministra nie narusza prawa. Zgodnie z art.138§2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Ten rodzaj decyzji organu odwoławczego jest dopuszczony wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez ten organ. Nie jest zatem dopuszczalna w tym zakresie wykładnia rozszerzająca. Jeżeli organ administracji publicznej, działając w trybie odwoławczym nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdza potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, ma obowiązek zastosować instytucję reformacji i orzec co do istoty sprawy, zamiast uchylać decyzję organu I instancji i przekazywać mu sprawę do ponownego rozpatrzenia (wyrok NSA z 22 września 1981 r., sygn. akt II SA 400/81, publ. ONSA 1981 nr 2, poz.88). W zaskarżonej decyzji Minister, działający jako organ odwoławczy wskazał, iż zachodzą podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania temu organowi sprawy do ponownego rozpoznania. Podkreślić w pierwszej kolejności należy, że organ odwoławczy wyszedł z prawidłowego założenia, że w świetle wiążących przepisów wspólnotowych (art.3 ust.2 rozporządzenia Rady (WE) nr 2187/2005 z dnia 21 grudnia 2005 r.) wystąpienie przyłowu innych gatunków ryb przy ukierunkowanym połowie storni jest niedopuszczalne, z czego wynika, że prowadzący połowy jest w stanie i ma obowiązek uniknięcia takiego przyłowu. Konsekwencją powyższego jest przyjęcie, że jeżeli taki wystąpił, to jest on w istocie intencjonalnym połowem, który podlega ukaraniu na podstawie §3 pkt 20 rozporządzenia Ministra z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o rybołówstwie (prowadzenie połowów organizmów morskich, których ogólna kwota połowowa została wyczerpana). Rozstrzygnięcie powyższego wymaga przeprowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wymierzenia kary na wskazanej wyżej podstawie. W związku z powyższym dokonany zaskarżonym rozstrzygnięciem zwrot sprawy do postępowania pierwszoinstancyjnego jest uzasadniony. Co do zasady nie pozbawia to skarżącego prawa do powoływania się w ponownie prowadzonym postępowaniu na fakt, że w danych, nadzwyczajnych okolicznościach (okoliczności, które podał w skardze skarżący nie mają w ocenie Sądu takiego charakteru) nie było obiektywnej możliwości uniknięcia złowienia dorsza (uniknięcia przypadkowego przyłowu), niemniej - z uwagi na jasnobrzmiącą i rygorystyczną regulację wspólnotową - ciężar jednoznacznego wykazania tej okoliczności spoczywa na skarżącym. W ponownie prowadzonym postępowaniu skarżący będzie miał również możliwość podniesienia argumentu co do braku prawnej możliwości wyrzucenia złowionego dorsza za burtę, do którego to argumentu Inspektor będzie miał obowiązek się ustosunkować. Skarga nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw, w konsekwencji czego podlega oddaleniu. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.