II FZ 723/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, , po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J.G. na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 29 października 2010 r. sygn. akt I SA/Rz 477/10 oddalające wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J.G. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 24 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenie postępowania kontrolnego postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił wniosek J.G. o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu Sąd wskazał miedzy innymi, że skarżący przedstawiając okoliczności wskazał, że nie jest nigdzie zatrudniony, że nie posiada majątku ani w postaci nieruchomości ani jakichkolwiek oszczędności. Mieszka u córki, nosi się z zamiarem zmiany miejsca zamieszkania. Z oświadczenia nie wynika z jakich środków zaspokajane są potrzeby rodziny, skoro skarżący nie uzyskuje dochodów poza środkami z prac dorywczych, które jak oświadczył przeznacza na spłatę kredytu samochodowego, a żona z racji tego, że dopiero rozpoczęła działalność gospodarczą, nie uzyskuje jeszcze przychodów. Sąd podkreślił, że w sprzeczności z takim oświadczeniem pozostają transakcje dokonywane za pośrednictwem banku. Odnośnie przedłożonych wyciągów bankowych Sąd zauważył, że ich analiza nie kwalifikuje skarżącego jako osoby wymagającej wsparcia w postaci przyznania prawa pomocy. W ramach rachunku przyznany mu został przez bank kredyt odnawialny w wysokości 7.000 zł. Z przedłożonych wyciągów wynika, że skarżący dysponował wolnymi środkami pieniężnymi w czasie, gdy zdecydował się na spór sądowy oraz wówczas, gdy został wezwany do uiszczenia kwoty 200 zł, ponieważ w okazanym rozliczeniu przepływów środków pieniężnych od 26 maja do 25 czerwca 2010 środki dostępne to 5.684,21 zł, w rozliczeniu od 26 czerwca do 25 lipca 2010 r. 2.246,09 zł. Zatem skarżący dysponował kwotą konieczną do zainicjowania sporu przed sądem administracyjnym. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący poprosiło o ponowne rozpatrzenie jego sytuacji materialnej. Podkreślił, że prowadzone są wobec niego postępowania zabezpieczające, nie prowadzi obecnie firmy i nigdzie nie jest zatrudniony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z postanowieniem art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może zostać przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba taka wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny miał obowiązek wszechstronnie i wyczerpująco odnieść się do przytoczonych we wniosku okoliczności i do materiału dowodowego zebranego w sprawie, co też uczynił. Należy zauważyć, że zgodnie z treścią art. 246 § 1 cytowanej ustawy regulacja w nim zawarta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w treści jej art. 199, stosownie do którego strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Przy tym to do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy, należy ocena czy takie okoliczności zachodzą. W przedmiotowej sprawie, z treści złożonego przez skarżącego wniosku i dodatkowych dokumentów wynika miedzy innymi, że w ramach prowadzonego na jego rzecz rachunku bankowego został mu przyznany kredyt odnawialny w wysokości 7.000 zł, a z przedstawionych wyciągów bankowych wynika, że na dzień wniesienia skargi (oraz na dzień wezwania do uiszczenia wpisu) skarżący dysponował środkami znacznie przekraczającymi wysokość należnego wpisu. W sprawie działa pełnomocnik z wyboru. W tej sytuacji żądanie zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów jest nieusprawiedliwione. Ponadto w zażaleniu na postanowienie sądu pierwszej instancji należy wykazać, że narusza ono prawo. W niniejszej sprawie byłyby to przepisy cytowanej ustawy, a dokładnie art. 243 i następne, które regulują zasady przyznawania prawa pomocy. Zwolnienie od opłat sądowych oznacza prowadzenie postępowania sądowego na koszt Skarbu Państwa, a zatem może dotyczyć tylko wyjątkowych sytuacji. Zaznaczyć należy, że skarżący, który wniósł uzasadnioną skargę uzyskuje, w przypadku jej uwzględnienie, zwrot uiszczonego wpisu od organu, który wydał zaskarżony akt (art. 200 cytowanej ustawy). Mając powyższe na uwadze, wobec nie naruszenia prawa przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, a tym samym braku podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, należało zażalenie oddalić, na podstawie art. 184 w związku z art.197 § 2 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi