II SA/Wa 747/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj Sędziowie WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Janusz Walawski Protokolant Bartosz Piwoński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2010 r. sprawy ze skargi J. U. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Komendant Główny Policji działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm., powoływany dalej kpa), po rozpoznaniu odwołania J. U. od rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 2009 r. nr [...] zwalniającego ww. ze służby w Policji z dniem [...] listopada 2009 r., rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części ustalającej datę zwolnienia strony ze służby w Policji ustalając ją na dzień [...] marca 2010 r., a w pozostałej części utrzymał zaskarżony rozkaz w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na następujący stan faktyczny w sprawie. W dniu [...] listopada 2008 r. [...] J. U. została skierowana na badanie lekarskie do Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] w związku z długotrwałym zwolnieniem lekarskim. Wojewódzka Komisja Lekarska przy MSWiA w [...] orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r., zatwierdzonym następnie przez Okręgową Komisję Lekarską MSWiA w K. w dniu [...] sierpnia 2009 r., uznała policjantkę za całkowicie niezdolną do służby w Policji i zaliczyła ją do trzeciej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia, w związku ze służbą w Policji. Następnie pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] poinformował J. U. o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia jej ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 43, poz. 277 ze zm.), oraz że na podstawie art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego przysługuje jej m.in. prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Po przeprowadzeniu postępowania rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 2009 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] zwolnił J. U. ze służby w Policji z dniem [...] listopada 2009 r. na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji. W odwołaniu od powyższego rozkazu personalnego do Komendanta Głównego Policji strona wskazała, że został on wydany z naruszeniem art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, polegającym na uznaniu, iż jej zwolnienie nastąpiło po upływie okresu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby oraz z naruszeniem art. 110 kpa, zgodnie z którym organ administracji jest związany decyzją od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. W uzasadnieniu podniosła, iż na zwolnieniu lekarskim przebywała od dnia 7 lipca 2008 r. do 21 maja 2009 r., a następnie od dnia 23 maja 2009 r. Jednak w dniu 22 maja 2009 r. zgłosiła się do wykonywania czynności służbowych, co zostało udokumentowane m.in. na liście obecności nr [...] z maja 2009 r. Stąd też, w jej ocenie, należy przyjąć, że wystąpiła przerwa w zwolnieniu lekarskim, a zatem nie została spełniona przesłanka wskazana w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Podniosła również, iż jej zwolnienie ze służby nastąpiło zanim przedmiotowy rozkaz personalny został wprowadzony do obrotu prawnego, gdyż został on doręczony stronie w dniu [...] listopada 2009 r. Organ drugiej instancji wskazał na treść art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Brzmienie przepisu wskazuje na obligatoryjny charakter takiego zwolnienia, niepozostawiający organowi możliwości podjęcia innej decyzji w tym zakresie. Stwierdzenie przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do służby w Policji dowodzi braku niezbędnej sprawności fizycznej i psychicznej oraz wyklucza możliwość jej pełnienia i stanowi podstawę do rozwiązania stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy. Natomiast przepis art. 43 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby, daje ochronę przed rozwiązaniem stosunku służbowego w okresie choroby nie dłuższym jednak niż 12 miesięcy. Powyższe nie oznacza jednak, zdaniem organu, uprawnienia do pozostawania w służbie przez taki czas niezależnie od tego, czy towarzyszy mu ciągłe zwolnienie lekarskie. Tymczasem organ wskazał, że brak zwolnienia lekarskiego strony w dniu 22 maja 2009 r., na którą to okoliczność strona powoływała się w swoim odwołaniu i twierdzenie, że świadczyła wtedy służbę, miały charakter czynności pozornych zmierzających do wykazania przerwania zwolnienia lekarskiego. Obecność strony w jednostce organizacyjnej nie świadczy bowiem, że była ona zdolna do pełnienia służby, a także że faktycznie wykonywała zadania i czynności służbowe tym bardziej, że nie zgłosiła swojemu bezpośredniemu przełożonemu gotowości do jej pełnienia i nie posiadała stosownego zaświadczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do pełnienia służby. Dodatkowo Komendant Główny Policji podniósł, że decyzja wywołuje określone w niej skutki prawne dopiero od dnia doręczenia lub ogłoszenia stronie. A zatem po wniesieniu przez J. U. w terminie odwołania od rozkazu personalnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji należało określić na nowo datę zwolnienia ze służby. Datę tę określono na dzień [...] marca 2010 r. W dniu 15 kwietnia 2010 r. J. U. złożyła skargę na powyższy rozkaz personalny. Skarżąca zarzuciła mu naruszenie art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, polegające na przyjęciu, że jej zwolnienie nastąpiło po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. W uzasadnieniu wskazała, że fakt podjęcia przez nią służby w dniu 22 maja 2009 r. potwierdził własnoręcznym podpisem Zastępca Komendanta Miejskiego Policji w J. W jej ocenie podjęcie i pełnienie służby w tym dniu nie ma cech pozorowania, jak utrzymuje to organ II instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, niż podniesione przez skarżącą. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w myśl którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, lecz nie może wydać nawet orzeczenie na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Stosownie do treści art. 19 kpa, organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Oznacza to, że organ winien kontrolować swą właściwość od momentu wszczęcia postępowania, aż do jej zakończenia. Z kolei w myśl art. 10 kpa, właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania. W konsekwencji oznacza to odesłanie do przepisów o zakresie działania administracji publicznej. Natomiast, stosownie do treści art. 268a kpa, organ administracji publicznej może w formie pisemnej upoważnić pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej do załatwienia sprawy w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Wywiera to taki skutek, że zmienia się osoba wykonująca kompetencje organu. W niniejszej sprawie organem właściwym do wydania decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby w Policji był, zgodnie z treścią art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 43, poz. 277 ze zm.), właściwy przełożony, tj. Komendant Wojewódzki Policji w [...]. Jak wynika z akt sprawy, Komendant Wojewódzki Policji w [...] w § 1 pkt 1 decyzji z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w sprawie podziału zadań między Zastępców Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] oraz upoważnień do podejmowania decyzji w imieniu Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], postanowił, że [...] Z. S. nadzoruje realizację czynności z zakresu zadań następujących komórek organizacyjnych KWP w [...]: Wydziału Kryminalnego, Wydziału Dochodzeniowo-Śledczego, Wydziału Techniki Operacyjnej, Wydziału Wywiadu Kryminalnego, Laboratorium Kryminalistycznego, Wydziału do Walki z Korupcją i Wydziału do Walki z Przestępczością Zorganizowaną. Natomiast w myśl § 3 pkt 1 Komendant Wojewódzki Policji w [...] upoważnił m.in. [...] Z. S. do wydawania w jego imieniu decyzji i poleceń w sprawach związanych z funkcjonowaniem nadzorowanych przez niego komórek organizacyjnych KWP w [...]. Z kolei zgodnie z § 7 pkt 1 ww. decyzji [...] Z. S. zastępuje Komendanta Wojewódzkiego w czasie jego nieobecności w siedzibie urzędu lub w służbie. Tymczasem rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] października 2009 r. zwalniał ze służby w Policji funkcjonariusza zatrudnionego na stanowisku specjalisty w Wydziale Postępowań Administracyjnych i Prezydialnym KWP w [...]. Z treści zaś z § 1 pkt 4 przywoływanej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 2008 r. wynika, że nad Wydziałem Postępowań Administracyjnych oraz Wydziałem Prezydialnym osobisty nadzór sprawuje Komendant Wojewódzki Policji. Dodatkowo z dokumentów nadesłanych przez organ na wezwanie Sądu nie wynika, by w dniu [...] października 2009 r., tj. w dniu wydania decyzji organu I instancji, Komendant Wojewódzki Policji nie był obecny w siedzibie urzędu lub w służbie. Reasumując, Z. S. nie był osobą upoważnioną do wydawania decyzji w imieniu Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w przedmiocie zwolnienia J. U. ze służby w Policji, a więc rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] października 2009 r. wydany został przez osobę nieuprawnioną. Stąd też był on nieważny w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 kpa, bowiem wydany został z naruszeniem przepisów o właściwości, zaś utrzymując w mocy rozkaz personalny dotknięty przesłanką nieważności, Komendant Główny Policji w sposób rażący naruszył – w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa – treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Wobec treści rozstrzygnięcia, zbędne staje się odnoszenie do zarzutów ze skargi. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 152 i art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.