II GZ 26/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Urszula Raczkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Ol 549/10 w zakresie odrzucenia wniosku o ponowne nadanie biegu wnioskowi o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. w sprawie ze skargi R.K. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w O. Postanowieniem z 30 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Ol 549/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w O. odrzucił wniosek o ponowne nadanie biegu wnioskowi o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. w sprawie ze skargi R.K. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...] czerwca 2010 r., w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2009. Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 168 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje od niego środek odwoławczy. Zatem prawomocne postanowienia w toku instancji nie podlegają zaskarżeniu. Prawomocność tych postanowień oznacza zakończenie postępowania w sprawie. W sprawie dotyczącej wyłączenia sędziów WSA w O. zostało wydane postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 18 lutego 2011 r. Zatem skoro postępowanie w tej konkretnej sprawie zostało prawomocnie zakończone, to wniosek o ponowne nadanie biegu przedmiotowemu wnioskowi jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o uchylenie powyższego postanowienia Sądu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. W niniejszej sprawie wystąpiła sytuacja, w której w aktach sprawy o sygn. I SA/Ol 549/10 znajduje się oryginał sentencji postanowienia wydanego na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym zawierający rozstrzygnięcie, na którym brakuje podpisów dwóch sędziów orzekających. W przypadku uzasadnienia sytuacja jest analogiczna, widnieje podpis jednego sędziego. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie mimo wątpliwości co do skutków, jakie wywołuje niepodpisanie sentencji przez członka składu orzekającego (por. Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2001, t. I, s. 1202 i nast.). W przytoczonych w tym komentarzu orzeczeniach Sąd Najwyższy przyjmował, że w takiej sytuacji należy przyjąć, iż wyrok nie istnieje, jest nieważny, bądź że nie wywiera skutków prawnych (wyroki wydane na tle art. 324 § 4 k.p.c.). W literaturze dotyczącej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Komentarz J.P. Tarno, wyd. LexisNexis, Warszawa 2006, s. 299, teza 8 do art. 137 i A. Kabat w Komentarzu wyd. Wolters-Kluwer, Zakamycze 2006, s. 305, uwaga 8) wyrażono pogląd, że niepodpisanie wyroku przez jednego z członków składu orzekającego powoduje nieważność postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Sąd Najwyższy w wyrokach z dnia 4 sierpnia 1981 r. IV PR 238/91 i z dnia 18 kwietnia 1979 r. III CRN 60/79 (Lex nr 8346 i 8177) podkreślił, że podpisanie sentencji orzecznia przez cały skład orzekający jest wymogiem bezwzględnie obowiązującym a także potwierdzeniem zgodności zamieszczonego w sentencji rozstrzygnięcia z przebiegiem narady oraz wolą składu orzekającego. Utrzymanie zatem w obrocie prawnym orzeczenia niepodpisanego przez wszystkich członków składu orzekającego uchybiałoby powadze wymiaru sprawiedliwości. Uwagi powyższe odnoszą się również do niepodpisanego przez cały skład uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. W tej sytuacji przyjąć należy, że brak podpisu sędziego stwarza domniemanie, że orzeczenie zapadło bez jego udziału, a to mieści się w dyspozycji art. 183 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.