I OW 90/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech Sędziowie: sędzia NSA Ewa Dzbeńska sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Protokolant Monika Myślak - Kordjak po rozpoznaniu w dniu 5 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Bydgoszczy a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Pile w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia odwołania T. S. od decyzji Burmistrza W. o umorzeniu postępowania w sprawie skierowania A. W. do domu pomocy społecznej oraz w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt w domu opieki społecznej postanawia: wskazać Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy jako organ właściwy do rozpatrzenia odwołania. I OW 90/10 Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy, działając na podstawie art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a., wniosło o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Bydgoszczy, a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Pile, przez wskazanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile jako organu właściwego dla załatwienia sprawy dotyczącej skierowania A. W. do domu opieki społecznej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r., przekazało do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile sprawę skierowania A. W., bez stałego miejsca zamieszkania, do domu pomocy społecznej bez jego zgody. W ocenie SKO w Bydgoszczy uzasadnione to było treścią art. 149 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362) o pomocy społecznej, zgodnie z którym po wejściu w życie nowej ustawy o pomocy społecznej zachowały moc decyzje o skierowaniu do domu pomocy społecznej oraz decyzje o umieszczeniu w domu pomocy społecznej wydane przed 1 maja 2004 r. Organ wskazał, że Sąd Rejonowy w Z. III Wydział Rodzinny i Nieletnich, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r., sygn. akt [...], postanowił orzec przyjęcie A. W. do domu pomocy społecznej bez jego zgody. A. W. jest osobą bezdomną. Przebywał w Domu Pomocy Społecznej w S. od dnia [...] lutego 2004 r. do dnia [...] sierpnia 2004 r., na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r., wydanej przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Z. Decyzja ta do chwili obecnej nie została uchylona przez właściwy organ. Z pobytu w DPS w S. A. W. zrezygnował na własną prośbę. Przed pobytem w DPS A. W. zameldowany był w Z., skąd został wymeldowany. Po opuszczeniu DPS mieszkał u swojej siostry T. S., która została ustanowiona jego kuratorem prawnym, a także w innych miejscach na terenie gminy Z., leżącej na obszarze właściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile. Organ dodał, że A. W. nie utrzymuje żadnych więzi z S., gdzie przebywał w roku 2004 r. na skutek skierowania do domu pomocy społecznej. W odpowiedzi na wniosek Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile wniosło o wskazanie tego pierwszego organu jako właściwego do rozpoznania sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile wskazało, że sprawa dotyczy w istocie wskazania organu właściwego do rozpoznania odwołania T. S. od decyzji Burmistrza W. z dnia [...] listopada 2009 r. umarzającej postępowanie w sprawie wydania decyzji kierującej oraz decyzji o odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej A. W. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w S. oraz kurator prawny strony – T. S. Organ wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r., przekazało odwołanie T. S. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile. Natomiast w odniesieniu do odwołania złożonego przez Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r., stwierdziło jego niedopuszczalność. W ocenie Kolegium w Pile T. S. wskazała adresata odwołania, sygnaturę decyzji, od której się odwołuje oraz swoje oczekiwania. Z pisma jednoznacznie wynika, że T. S. wyraziła niezadowolenie odnośnie do decyzji wydanej przez Burmistrza W., a jej intencją była zmiana zaskarżonej decyzji. W tych okolicznościach organem właściwym miejscowo do rozpoznania odwołania od decyzji Burmistrza W. jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy. Według rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925) właściwym miejscowo organem odwoławczym dla obszaru powiatu sępoleńskiego (obejmującego gminę W.) jest bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy - § 1 pkt 2 lit. a). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Pile, a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Bydgoszczy. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe miejscowo do rozpoznania odwołania T. S. od decyzji Burmistrza W. z dnia [...] listopada 2009 r. o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji kierującej A. W. do domu pomocy społecznej. W istocie bowiem o to toczy się w spór, a nie jak to przedstawiło we wniosku do Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy - w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej. Stosownie do art. 17 pkt 1 k.p.a. organami wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze (chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej – w niniejszej sprawie tak nie jest). Zasadę tę powtarzają przepisy ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.). W myśl art. 1 ust. 1 ww. ustawy samorządowe kolegia odwoławcze są organami wyższego stopnia, w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 1 ust. 1). W sprawach tych kolegia są organami właściwymi w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń na postanowienia, żądań wznowienia postępowania lub do stwierdzania nieważności decyzji (art. 2). Skoro zatem z § 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925) wynika, że obszarem właściwości miejscowej dla Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy jest między innymi powiat sępoleński, na terenie którego leży gmina W., to organem właściwym do rozpoznania odwołania od decyzji Burmistrza W. z dnia [...] listopada 2009 r. jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy. Po wydaniu decyzji przez organ I instancji i złożeniu przez stronę odwołania od niej nie można bowiem zmieniać właściwości organu. Gdyby Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy uznało, że decyzję w I instancji wydał niewłaściwy organ – winno stwierdzić jej nieważność. Odwołanie rozpoznać jednak musi organ właściwy miejscowo – a więc na obszarze którego właściwości siedzibę ma organ I instancji. Zatem organem właściwym do rozpoznania odwołania T. S. jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bydgoszczy. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.