II SA/Bk 503/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.),, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 05 października 2010 r. sprawy ze skargi B. J. na niewykonanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Ł. wyroku tutejszego Sądu z 25 września 2002 r. w sprawie SA/Bk 789/01 w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku oddala skargę U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 25 września 2002 r. o sygn. akt SA/Bk 789/01 uwzględnił skargę A. T. i uchylił decyzję Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...] oraz poprzedzają jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] lutego 2001 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie pierwszego etapu rozbudowy chlewni, usytuowanej na działce nr [...] w Ł. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd, stwierdził, iż zaskarżona decyzja o pozwoleniu na użytkowanie chlewni, była ściśle powiązana z wcześniej nałożonym na inwestora – B. J. obowiązkiem uzyskania pozwolenia na użytkowanie tego obiektu budowlanego po zakończeniu w nim robót budowlanych, na wznowienie których nadzór budowlany zezwolił decyzją z [...] listopada 2000 r., utrzymaną w mocy przez P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w dniu [...] stycznia 2001 r. Powyższe rozstrzygnięcia zostały jednakże uchylone przez tutejszy ośrodek zamiejscowy NSA wyrokiem z dnia 31 stycznia 2002 r. sygn. akt SA/Bk 183/01. Tym samym wyeliminowane zostało pozwolenie na wznowienie robót budowlanych w budynku chlewni oraz obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie chlewni. Dla bytu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ma to znaczenie proceduralnie wiążące, ponieważ tworzy się sytuację, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 kpa i daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego wobec uchylenia decyzji, która dla inwestora stanowiła podstawę ubiegania się o to pozwolenie na użytkowanie, a dla organu architektoniczno - budowlanego przesłankę orzekania w sprawie. Reasumując Sąd uznał, iż nie może zająć merytorycznego stanowiska, co do szczelności zbiornika na gnojowicę i płyty gnojowej w chlewni B. J., albowiem - jak wynika z uzasadnienia powołanego wyroku w sprawie SA/Bk 183/01 - w tym właśnie przedmiocie w pierwszej kolejności powinien wypowiedzieć się nadzór budowlany. W dniu 14 kwietnia 2010 r. (data wpływu do organu) B. J. wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na niewykonanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. wyroku NSA O/Z w Białymstoku z dnia 25 września 2002 r. sygn. akt SA/Bk 789/01 uchylającego rozstrzygnięcia Wojewody P. oraz Prezydenta Miasta Ł. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie chlewni. W ocenie skarżącego w/w wyrok nie został wykonany przez organy architektoniczno – budowlane w czasie, gdy należało to do ich właściwości. W związku z powyższym doszło do sytuacji, że użytkowanie obiektu chlewni rozpoczął w 2001 r. na podstawie ostatecznej decyzji, jednakże po jej uchyleniu przez Sąd, na dzień dzisiejszy nie legitymuje się takim aktem. Pomimo przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organy nie rozstrzygnęły sprawy i nie wydały stosownych decyzji. Stąd z uwagi na fakt, iż obecnie postępowanie z art. 59 ustawy Prawo budowlane należy do organów nadzoru budowlanego, w dniu 19 stycznia 2010 r. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o załatwienie w/w sprawy. Jego wniosek nie został jednakże zrozumiany, bądź zlekceważony, co wynika z udzielonej mu odpowiedzi z dnia 25 stycznia 2010 r. Skarżący ponownie zwrócił się o załatwienie wniosku w dniu 5 lutego 2010 r., jednak organ podtrzymał swoje stanowisko i zrelacjonował sprawę, która zdaniem skarżącego nie była przedmiotem jego wniosku. W tym stanie rzeczy w dniu 26 lutego 2010 r. skarżący wniósł zażalenie do P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego, celem zobowiązania organu I instancji do wykonania w/w wyroku. Organ II instancji w wydanym w dniu [...] marca 2010 r. postanowieniu stwierdził, iż zażalenie dotyczyło bezczynności PINB w sprawie odstępstw od wydanego pozwolenia na budowę. W ocenie skarżącego podjęte przez organy działania nie były zgodne z jego żądaniem zawartym we wniosku z dnia 19 stycznia 2010 r., jak też zażaleniu. Dlatego też wniósł o zdyscyplinowanie przez Sąd organów nadzoru budowlanego w kwestii przestrzegania przepisów prawa i załatwiania wniosków obywateli zgodnie z ich wolą, gdy zaś są one dla organów niezrozumiałe dążenia do ich sprecyzowania, tak aby nie doszło jak w jego sprawie do prowadzenia pozornych działań, które nie mają nic wspólnego z przedmiotem sprawy. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w Ł. wniósł o jej oddalenie. Na wstępie wskazano, iż na skutek wniosku skarżącego skierowanego do P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego w B. o zobowiązanie organu I instancji do wykonania wyroku NSA O/Z z dnia 25 września 2002 r. sygn. akt 789/01, organ ten postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. znak [...] odmówił wyznaczenia organowi dodatkowego terminu do rozpoznania sprawy. Organ wyjaśnił, iż wyrokiem, którego niewykonanie zarzuca skarżący uchylono rozstrzygnięcia Wojewody P. oraz Prezydenta Miasta Ł. w przedmiocie udzielonego skarżącemu pozwolenia na użytkowanie pierwszego etapu rozbudowy chlewni. Wyeliminowane z obrotu decyzje były ściśle powiązane z wcześniej nałożonym na skarżącego obowiązkiem uzyskania pozwolenia na użytkowanie tych obiektów. Obowiązek ten wynikał z decyzji z dnia [...] listopada 2000 r. o pozwoleniu na wznowienie robót, utrzymanej następnie decyzją P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2001 r. Powyższe rozstrzygnięcia zostały jednakże uchylone wyrokiem Sądu z dnia 31 stycznia 2002 r. sygn. akt 181/01. To z kolei skutkowało uchyleniem przez Sąd pozwoleń na użytkowanie obiektów chlewni. Po wydanych wyrokach sądowych, organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie naprawcze wieloetapowo. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. znak [...] nakazał skarżącemu przeróbkę wentylacji mechanicznej w obiektach chlewni. Decyzja ta była dwukrotnie badana przez sądy administracyjne – WSA w Białymstoku wyrokiem z dnia 30 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 31/06 oddalił skargę na w/w decyzję, zaś NSA wyrokiem z dnia 12 października 2007 r. sygn. akt. OSK 1350/06 oddalił skargę kasacyjną na ten wyrok. Nadto organ wskazał, iż Prezydent Miasta Ł. postanowieniem z dnia [...] lipca 2002 r. znak [...] zawiesił postępowanie w przedmiocie udzielonego pozwolenia na użytkowanie adaptowanej części budynku inwentarskiego (chlewni), do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. Powyższe postępowanie zostało podjęte z urzędu postanowieniem Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] lipca 2009 r., po czym decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. znak [...] postępowanie w tym przedmiocie zostało umorzone, z uwagi na zmianę z dniem 11 marca 2003 r. przepisów ustawy prawo budowlane, po tej dacie pozwolenie na użytkowanie wydaje organ nadzoru budowlanego. Następnie postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. Prezydent Miasta Ł. przekazał P. Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego do załatwienia według właściwości wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] lipca 2009 r. Organ ten postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. stwierdził nieważność w/w rozstrzygnięcia. W świetle powyższego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. stwierdził, iż warunkiem "podjęcia zawieszonego postępowania" jest uprzednie wykonanie przez inwestora – B. J. obowiązków nałożonych decyzją ostateczną z dnia [...] listopada 2005 r. nakazującą przerobić wentylację mechaniczną w obiektach chlewni. Po ich spełnieniu, organ na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy prawo budowlane wyda decyzję o stwierdzeniu wykonaniu obowiązku, która zakończy postępowanie administracyjne. Pełnomocnik uczestnika postępowania A. T.– J. L. T. wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, iż to on powinien skarżyć bezczynność organu, a nie B. J., gdyż to skarżący nie wykonał nałożonych na niego obowiązków. Podczas rozprawy w dniu 5 października 2010 r. skarżący potwierdził, iż przedmiotem jego skargi jest niewykonanie orzeczenia tut. Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Warunek ten został w niniejszej sprawie spełniony, albowiem skarżący w dniu 26 lutego 2010 r. wystosował do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. pisemne wezwanie do wykonania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Białymstoku z dnia 25 września 2002 r. o sygn. akt SA/Bk 789/01. Zasadniczą przesłanką zastosowania art. 154 p.p.s.a. i wymierzenia organowi grzywny jest ustalenie, że do dnia wniesienia skargi organ pozostaje w bezczynności w wykonaniu wyroku uchylającego zaskarżone rozstrzygnięcie. Sąd administracyjny oceniając zasadność skargi na niewykonanie wyroku, bierze zatem pod uwagę stan istniejący w czasie jej wnoszenia. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem. Niewykonanie wyroku ma, więc miejsce zarówno wtedy, gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle, jak i wtedy, gdy organ wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu. W przypadku wydania wyroku uchylającego wydaną w sprawie decyzję (postanowienie), organ administracji ma bowiem obowiązek załatwienia sprawy w terminach przewidzianych w art. 35 kpa. I tak stosownie do § 3 tegoż przepisu załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Do terminów tych nie wlicza się jednak terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 kpa). W niniejszej sprawie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. pozostaje w bezczynności w wykonaniu wyroku tut. Sądu z dnia 25 września 2002 r. Poza sporem jest, że w/w wyrokiem Sąd uchylił decyzję Wojewody P. oraz poprzedzającej jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta Ł. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie chlewni, wskazując, iż orzeczenie to jest następstwem wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji w przedmiocie wznowienia robót budowlanych z obowiązkiem uzyskania pozwolenia na użytkowanie (wyrok NSA O/Z z dnia 31 stycznia 2002 r. sygn. akt SA/Bk 183/01). Sąd uznał, iż w/w rozstrzygnięcia pozostają ze sobą w ścisłym związku i dlatego też w pierwszej kolejności w kwestii obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie powinien wypowiedzieć się nadzór budowlany. W tym miejscu podkreślić należy, iż wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie została wydana w ramach toczącego się postępowania, tzw. naprawczego prowadzonego w następstwie dokonanych przez skarżącego istotnych odstępstw od udzielonego mu pozwolenia na budowę (decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] października 1999 r.). Postępowanie w powyższej kwestii zainicjowane zostało skargą A. T. i prowadzone było w oparciu o przepisy art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Dodać również należy, iż liczne rozstrzygnięcia wydawane w tym postępowaniu były przedmiotem kontroli tutejszego Sądu. Przechodząc do meritum sprawy stwierdzić należy, iż po wydaniu wyżej opisanych wyroków, postępowanie przed organami nadzoru budowlanego w przedmiocie legalizacji istotnych odstępstw toczyło się wieloetapowo. Efektem tego postępowania jest decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2005 r. znak [...], mocą której nakazano skarżącemu przeróbkę wentylacji mechanicznej w obiektach chlewni. Decyzja ta była dwukrotnie badana przez sądy administracyjne, w tym tutejszy Sąd, który wyrokiem z dnia 30 maja 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 31/06 oddalił skargę na w/w decyzję (utrzymany przez NSA wyrokiem z dnia 12 października 2007 r. sygn. akt. OSK 1350/06). Wdrożone zaś tryby nadzwyczajne z wniosku skarżącego zmierzające do podważenia w/w decyzji ostatecznej nie przyniosły spodziewanych przez stronę rezultatów. Główny Inspektor Nadzoru budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. utrzymał w mocy decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008 r. o odmowie zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...] listopada 2005 r. Powyższa decyzja jest zatem prawomocna i znajduje się w obrocie prawnym. Wskazane wyżej okoliczności znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w niniejszej sprawie. Rację ma zatem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., iż po wykonaniu obowiązków nałożonych ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., organ na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy prawo budowlane wyda decyzję o stwierdzeniu ich wykonaniu, co zakończy postępowanie administracyjne. W tym stanie rzeczy nie można zdaniem Sądu mówić o bezczynności organu w przedmiocie niewykonania opisanego na wstępie wyroku. Jak już wyżej wskazano, organ administracji pozostaje w bezczynności w każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Analiza akt zgromadzonych w niniejszej sprawie nie wykazała, aby opisana wyżej sytuacja zaistniała w konkretnej sprawie. Ponownie bowiem podkreślić należy, iż decyzja w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie chlewni w konkretnym przypadku nie jest wydawana w ramach samodzielnego postępowania mającego za przedmiot udzielenie pozwolenia na użytkowanie (w zaistniałej sytuacji nie ma postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 25 września 2002 r.), lecz w ramach postępowania naprawczego prowadzonego w oparciu o art. 51 ustawy prawo budowlane, którego celem jest doprowadzenie obiektu chlewni wybudowanej z istotnymi odstępstwami od pozwolenia do stanu zgodnego z prawem. Stąd warunkiem zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie niniejszej, której przedmiotem jest legalizacja istotnych odstępstw od udzielonego pozwolenia jest spełnienie obowiązków nałożonych ostateczna decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. Mając na względzie powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Ł. nie pozostaje w bezczynności w wykonaniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku z dnia 25 września 2002 r., a w konsekwencji brak jest podstaw do uwzględnienia skargi i dlatego w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.