I SA/Lu 376/10
WyrokWSA w Lublinie2010-10-06
Skład orzekający: Halina Chitrosz, Wiesława Achrymowicz, Jerzy Drwal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował przepisy ustawy o podatku akcyzowym w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, gdy istnieją wątpliwości co do rzeczywistego zbywcy i transakcji?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Celnej podlega uchyleniu, ponieważ organ podatkowy dowolnie ustalił stan faktyczny, nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nie ocenił wiarygodności wszystkich zgromadzonych dowodów i nie zastosował prawidłowo przepisów ustawy o podatku akcyzowym. Postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone z istotnym naruszeniem przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Stan faktyczny
Skarżący A. Ł. został zobowiązany do zapłaty podatku akcyzowego za maj 2008 r. od posiadania samochodu osobowego PEUGEOT. Podatnik twierdził, że nabył samochód od T. W., który działał w imieniu nieznanego obywatela Niemiec. Dokument umowy sprzedaży z 8 maja 2008 r. nie był autentyczny co do stron i ceny. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, określającą zobowiązanie podatkowe. Skarżący zarzucił organowi dokonanie ustaleń niezgodnie ze stanem faktycznym i pominięcie istotnych dowodów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej, orzeczono, że decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądzono od Dyrektora Izby Celnej na rzecz A. Ł. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca),, WSA Jerzy Drwal, Protokolant Referent stażysta Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 października 2010 r. sprawy ze skargi A. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc maj 2008 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz A. Ł. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
I SA/Lu 376/10
UZASADNIENIE
1. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania A. L. / podatnik /, utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 17 grudnia 2009 r., określającą podatnikowi zobowiązanie w podatku akcyzowym za maj 2008 r. w kwocie 5.250 zł z tytułu posiadania samochodu osobowego PEUGEOT [...].
Dyrektor Izby Celnej uzasadniał, że podatnik w dniu 13 maja 2008 r. złożył deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, zapłacił zadeklarowany podatek w kwocie 1.024 zł. Podatnik twierdził, że nabył na terenie B. samochód osobowy PEUGEOT [...], rok produkcji 2004, pojemność silnika 2179 m3 od bliżej nieokreślonego obywatela Niemiec za pośrednictwem T. W. Wskazany w umowie sprzedaży datowanej na dzień 8 maja 2008 r. G. S. wyjaśnił, że nie zna podatnika, nie sprzedawał mu samochodu. Samochód sprzedał firmie "A" w A. T. M. przesłał fakturę dokumentującą sprzedaż tego samochodu W. K. w dniu 1 kwietnia 2008 r. W. K. nie figuruje w zbiorach meldunkowych i nie było można wszcząć postępowania podatkowego przeciwko W. K. Strona twierdziła, że nabyła samochód osobowy w B. od T. W. występującego w imieniu nieznanego obywatela Niemiec. Obywatel Niemiec wskazany w pisemnej umowie nie potwierdził sprzedaży samochodu osobowego podatnikowi. Dokument umowy sprzedaży samochodu osobowego podatnikowi datowany na dzień 8 maja 2008 r. nie jest autentyczny co do stron umowy, ceny sprzedaży.
Podatnik wszedł w posiadanie tego samochodu osobowego w dniu 3 maja 2008 r. i przy zastosowaniu art. 4 ust. 3, art. 6 ust. 1, ust. 6 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym / Dz.U. Nr 29, poz. 257 ze zm. – ustawa akcyzowa / ten dzień jest datą powstania obowiązku podatkowego. Podstawę opodatkowania należało ustalić zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy akcyzowej. Średnią wartość rynkową samochodu zarejestrowanego na terytorium kraju tej samej marki co nabyty wewnątrzwspólnotowo przez stronę samochód osobowy należało ustalić na podstawie katalogu INFO-EKSPERT Pojazdy Samochodowe Wartości Rynkowe V 2008 r. jako najniższą cenę katalogową w kwocie 53.500 zł. Ta kwota pomniejszona o podatek od towarów i usług, akcyzę dała podstawę opodatkowania w kwocie 38.603 zł, zobowiązanie w podatku akcyzowym za maj 2008 r. w kwocie 5.250 zł z tytułu posiadania samochodu osobowego, od którego zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy akcyzowej nie została zapłacona akcyza w należnej wysokości.
2. Podatnik / skarżący / złożył skargę na ostateczną decyzję Dyrektora Izby Celnej. Zarzucił organowi podatkowemu dokonanie ustaleń niezgodnie ze stanem faktycznym, pominięcie twierdzeń skarżącego, pominięcie przesłuchania J. M. i D. D., błędną ocenę zeznań T. W., L. B. Twierdził, że samochód osobowy kupił od T. W.
3. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko, argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4. Zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu.
5. Skarżący twierdził, że nabył samochód od T. W. pod tytułem sprzedaży / pierwsze zdanie zeznań z dnia 9 grudnia 2009 r. /. Samochód miał być kupiony od spółki na terenie Niemiec / przesłuchanie w postępowaniu karnym z dnia 5 grudnia 2008 r. /. Przyznał, że dokument umowy sprzedaży datowany na dzień 8 maja 2008 r. nie jest zgodny ze stanem rzeczywistym, nie wskazuje rzeczywistej transakcji, rzeczywistego zbywcy. Twierdził, że rzeczywista transakcja z T. W. nie była dokumentowana pisemną umową. Była to sprzedaż samochodu osobowego przez T. W.
T. W. twierdził, że umowa sprzedaży samochodu osobowego skarżącemu nie była spisywana. Samochód sprzedawał w kraju dla właściciela komisu w A., od którego przywiózł ten samochód do kraju i któremu przekazał pieniądze uzyskane ze sprzedaży podczas kolejnego pobytu w Niemczech / zastrzegał "jak sobie dobrze przypominam" /. Szczegółów nie pamiętał ani dotyczących osoby właściciela komisu, ani uzgodnień z nim co do przywozu samochodu do kraju i sprzedaży samochodu w kraju, ani dotyczących ceny sprzedaży. Twierdził, że nie były sporządzane dokumenty na okoliczności umowy zawartej z właścicielem komisu w A. / co do przywozu samochodu i sprzedaży w kraju /, przekazania pieniędzy ze sprzedaży samochodu osobowego w kraju.
G. S. wyjaśnił, że nie zna podatnika. Unieruchomione auto z uwagi na uszkodzoną skrzynię biegów sprzedał w dniu 14 marca 2008 r. firmie "A" w A. Odwołał się do załączonej kopii rachunku. Od tego czasu nie miał wiedzy o losach sprzedanego samochodu.
Organ podatkowy wskazał na dokumenty przedstawione przez T. M. i z odwołaniem do tych dokumentów wskazał, że ten samochód osobowy został sprzedany w dniu 1 kwietnia 2008 r. W. K., przy czym nie było możliwe wszczęcie postępowania podatkowego przeciwko W. K.
6. W przedstawionych okolicznościach sprawy organ podatkowy dowolnie przyjął, że opodatkowaniu akcyzą podlega posiadanie samochodu osobowego przez skarżącego, na takiej podstawie dowolnie przypisał skarżącemu status podatnika akcyzy. Dodatkowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w części odnoszącej się do podstawy opodatkowania, stwierdził wewnątrzwspólnotowe nabycie samochodu osobowego przez stronę czyli skarżącego / s. 4 uzasadnienia zaskarżonej decyzji /.
Organ podatkowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił dlaczego odmówił wiarygodności twierdzeniom skarżącego o nabyciu samochodu osobowego od T. W. pod tytułem sprzedaży przed pierwszą rejestracją samochodu w kraju. Nie wskazał dowodów, ich oceny przemawiających za wykluczeniem takiej sprzedaży. Przy ocenie wiarygodności twierdzeń skarżącego w tym zakresie nie można pomijać, że przyznał nieautentyczność dokumentu umowy sprzedaży datowanej na dzień 8 maja 2008 r. Przyznał, że wskazany w tym dokumencie zbywca nie był rzeczywistym zbywcą, sprzedawcą. Dalej wskazywał, że rzeczywistym zbywcą, sprzedawcą samochodu osobowego miał być T. W. Tylko ta okoliczność, że dokument datowany na dzień 8 maja 2008 r. nie stwierdzał rzeczywistej transakcji, nie wskazywał rzeczywistego sprzedawcy, sama nie wykluczała rzeczywistej sprzedaży samochodu osobowego skarżącemu przez T. W. przed pierwszą rejestracją w kraju.
Twierdzenia G. S. same nie dowodzą nabycia samochodu osobowego przez skarżącego od nieustalonego obywatela Niemiec. Nie wykluczają rzeczywistej sprzedaży samochodu osobowego skarżącemu przez T. W. w kraju przed pierwszą rejestracją samochodu.
7. Organ podatkowy powinien rozważyć i ocenić wiarygodność wszystkich zgromadzonych dotąd dowodów zgodnie z ich treścią i w ich całokształcie. W ramach tej oceny powinien wskazać, które dowody uznaje za wiarygodne i dlaczego oraz którym odmawia wiarygodności i dlaczego, przedstawić argumenty. Organ podatkowy nie jest uprawniony pomijać w tych rozważaniach i ocenie niektórych ze zgromadzonych dowodów, niektórych okoliczności sprawy.
Organ podatkowy nie wyjaśnił dlaczego w całości odmówił wiarygodności twierdzeniom skarżącego, w szczególności dotyczących sprzedaży samochodu osobowego przez T. W. w kraju przed pierwszą rejestracją samochodu. Nie wyjaśnił czy uznaje twierdzenia T. W. za wiarygodne, w jakim zakresie i dlaczego, czy też za niewiarygodne, w jakim zakresie i dlaczego, w świetle całokształtu zgromadzonych dowodów, okoliczności sprawy. Nie wyjaśnił czy dokumenty nadesłane przez T. M. są wiarygodne i dlaczego, czy też nie są wiarygodne i dlaczego. Wskazał ustalenia wynikające z tych dokumentów, ale nie poddał ich ocenie prawnej, nie przedstawił ich znaczenia dla opodatkowania akcyzą. Nie rozważył i nie ocenił znaczenia tej okoliczności, że z tych dokumentów ma wynikać nabycie samochodu osobowego przez osobę o niepotwierdzonych danych.
Organ podatkowy nie ocenił znaczenia, wiarygodności twierdzeń pozostałych świadków, tych przesłuchanych w postępowaniu karnym, wskazywanych przez skarżącego.
Organ podatkowy miał obowiązek wyjaśnić rzeczywiste okoliczności w jakich samochód osobowy miał zostać przetransportowany do kraju i w kraju miał być przedmiotem obrotu, w szczególności czy, kiedy, od kogo, pod jakim tytułem miał być nabywany przez poprzednika czy poprzedników skarżącego, wreszcie przez skarżącego. Organ podatkowy miał obowiązek wyjaśnić stosownie do okoliczności czy, kiedy, od kogo i pod jakim tytułem nabył samochód osobowy T. W. Miał obowiązek wyjaśnić niezgodności oraz luki wynikające ze zgromadzonych dotąd dowodów, przy uwzględnieniu ich całokształtu i przesądzić, które z dowodów są wiarygodne, które nie, podać przyjętą argumentację.
8. W tych okolicznościach dowolne jest ustalenie organu podatkowego, że skarżący miał nabyć samochód osobowy od nieustalonego obywatela Niemiec, że T. W. nie był sprzedawcą samochodu osobowego skarżącemu przed pierwszą rejestracją samochodu w kraju i miał działać jako pośrednik dla nieustalonego obywatela Niemiec. Dowolne ustalenie faktyczne nie mogło zostać przyjęte za podstawę prawnej kwalifikacji opodatkowania akcyzą.
Tak przeprowadzone postępowanie podatkowe, w jego toku wyjaśniające, nie dało podstaw ustaleniom faktycznym istotnym dla opodatkowania akcyzą. Zawiera luki, nie wyjaśnia sprzeczności, nie uwzględnia całokształtu dowodów, całokształtu okoliczności sprawy. Zostało przeprowadzone z istotnym naruszeniem art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187, art. 191, art. 210 § 4 ordynacji podatkowej / Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm. - o.p./ w warunkach przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – ustawa p.p.s.a. /.
Stwierdzone naruszenie organ podatkowy powinien wyeliminować w toku dalszego postępowania podatkowego. Tylko wówczas ustali stan faktyczny istotny dla opodatkowania akcyzą w sposób spełniający kryterium legalności, który pozwoli prawidłowo zastosować materialne prawo podatkowe.
9. Organ podatkowy przy opodatkowaniu akcyzą samochodów osobowych niezarejestrowanych na terytorium kraju powinien respektować szczególny i obligatoryjny reżim opodatkowania akcyzą tych samochodów zawarty w art. 80 do art. 82 ustawy akcyzowej, wprost określający jakie samochody podlegają akcyzie, kto jest podatnikiem akcyzy od tych samochodów, kiedy powstaje obowiązek podatkowy, od jakich czynności / art. 80 ust. 1 do ust. 3 ustawy akcyzowej /.
Organ podatkowy nie jest uprawniony odstępować od tego szczególnego i obligatoryjnego reżimu opodatkowania akcyzą samochodów osobowych.
10. Z tych względów zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ przy zastosowaniu art. 152 ustawy p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło