II OZ 97/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 857/10 o odmowie przyznania W. S. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 857/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, odmówił W. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Sąd pierwszej instancji ustalił, że skarżący W. S. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną oraz dwójką studiujących dzieci, posiadają dom o powierzchni 150 m2, 2 mieszkania o pow. 39 i 48 m2, współwłasność w ½ domu o pow. 120 m2 oraz oszczędności w kwocie 26 tys. zł Na dochody rodziny składają się wynagrodzenia za pracę skarżącego i jego żony w wysokości odpowiednio 6500 zł i 8200 zł brutto, do których jak wskazał skarżący dochodzą premie uznaniowe. Mając powyższe na uwadze zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił W. S. przyznania prawa pomocy. W ocenie Sądu pierwszej instancji posiadanie stałych i stosunkowo wysokich dochodów oraz wykazanych nieruchomości, mimo z pewnością ponoszonych kosztów zwykłego utrzymania całej rodziny powoduje, że obowiązek ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego nie może zostać w stosunku do skarżącego wyłączony lub ograniczony, gdyż stałoby to w sprzeczności z ustawowymi zasadami przyznawania prawa pomocy. Nie do zaakceptowania jest sytuacja, że udzielona pomoc prawna ze środków publicznych nie służyłaby w istocie zaspokojeniu prawa skarżącego do Sądu. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że na obecnym etapie postępowania koszty postępowania obejmują wpis sądowy od skargi w kwocie 500 złotych. Ponadto koszty te obejmować mogą opłacenie wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 250 złotych - w przypadku jej wnoszenia oraz opłatę kancelaryjną od wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku - w przypadku jej oddalenia (100 zł). Zażalenie na powyższe postanowienie złożył W. S. wnosząc o zmianę tego postanowienia i przyznanie prawa pomocy w zakresie wnioskowanego zwolnienia od kosztów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Prawo pomocy polega na tym, że strona zostaje zwolniona przez sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu przez sąd adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.)). Przewidziana możliwość przyznania prawa pomocy może być udzielona w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Prawo to przyznaje się, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym polega natomiast na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego względnie rzecznika patentowego. Z przytoczonych przepisów wynika, że ubiegającego się o to prawo obciąża obowiązek wykazania, iż znajduje się w określonej sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym bądź częściowym. Zważywszy na ustaloną przez Sąd sytuację majątkową skarżącego uznać należy, że nie ma podstawy do przyjęcia, iż spełnione zostały ustawowe przesłanki przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Uzyskiwany przez skarżącego i jego małżonkę stały dochód w łącznej wysokości 14700 zł brutto, oraz posiadanie oszczędności w kwocie 26000 zł, wskazują na to, że skarżący będąc świadomym prowadzonego postępowania sądowego jest w stanie bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny zabezpieczyć odpowiednie kwoty, które umożliwią mu partycypowanie w kosztach postępowania, tym bardziej, że jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji na obecnym etapie postępowania koszty postępowania obejmują wpis sądowy od skargi w kwocie 500 złotych. Wobec okoliczności przedstawionych powyżej należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał w przekonujący sposób, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania mu prawa pomocy w zakresie przez niego żądanym. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi postanowił zażalenie oddalić.