I OW 94/10
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2010-10-06
Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska, Sędzia NSA Jerzy Bujko, Sędzia WSA del. Jolanta Rudnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku osoby bezdomnej, która nie ma miejsca zamieszkania ani pobytu w kraju, właściwość miejscową organu do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej ustala się na podstawie ostatniego miejsca zamieszkania lub pobytu w kraju?Ratio decidendi
W przypadku osoby bezdomnej, która nie ma miejsca zamieszkania ani pobytu w kraju, właściwość miejscową organu do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej ustala się na podstawie ostatniego miejsca zamieszkania lub pobytu w kraju, zgodnie z art. 21 § 1 pkt 3 K.p.a. Wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość podlega oddaleniu, jeśli żaden z organów wskazanych w sporze nie jest właściwy do rozpoznania sprawy.Stan faktyczny
Wójt Gminy Grajewo wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między nim a Wójtem Gminy Klucze w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Wojewódzkiego Szpitala Chorób Płuc o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej dla osoby bezdomnej R.W. Wójt Gminy Grajewo argumentował, że właściwy jest Prezydent Miasta Krakowa, podczas gdy Wójt Gminy Klucze wnosił o odrzucenie wniosku z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek Wójta Gminy Grajewo o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędzia WSA del. Jolanta Rudnicka Protokolant Andrzej Bieńkowski po rozpoznaniu w dniu 6 października 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy Grajewo o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Wójtem Gminy Grajewo a Wójtem Gminy Klucze w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku Wojewódzkiego Szpitala Chorób Płuc w Jaroszowcu o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla R.W. postanawia: oddalić wniosek.
Wnioskiem z dnia 2.06.2010 r. (data stempla pocztowego) Wójt Gminy Grajewo wystąpił o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między tym organem, a Wójtem Gminy Klucze, w sprawie wniosku Wojewódzkiego Szpitala Chorób Płuc w Jaroszowcu o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla R.W.. W uzasadnieniu wniosku Wójt Gminy Grajewo wskazał, iż żądanie Szpitala przekazane zostało do tego organu postanowieniem zastępcy Kierownika OPS w Kluczach z dnia [...].05.2010 r., nr [...]. W postanowieniu tym podniesiono, iż zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo do wypłaty świadczenia jest gmina ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały, a w przypadku R.W., gminą taką jest Gmina Grajewo. Zdaniem Wójta Gminy Grajewo w przedmiotowej sprawie art. 101 ust. 2 powołanej ustawy nie będzie miał zastosowania, a sprawa winna być rozstrzygnięcia w oparciu o art. 54 ust. 1 i ust. 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.). Przepis ten stanowi, iż decyzję potwierdzającą prawo do świadczeń wydaje wójt (burmistrz, prezydent) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy. Wójt Gminy Grajewo podkreślił, iż R.W. wymeldowany został z pobytu stałego w G., ul. W., decyzją z dnia [...].11.1995 r. i od tamtego czasu nie przebywa na terenie Gminy Grajewo. Jak wynika z wywiadu od kilku lat przebywa on w Krakowie, a Prezydent tego miasta wydał decyzję potwierdzającą prawo do świadczeń opieki zdrowotnej od [...].05.2010 r. Zdaniem Wójta miejscem zamieszkania świadczeniobiorcy jest wiec miasto Kraków, a organem właściwym do przyznania świadczeń jest Prezydent Miasta Krakowa, względnie działający w jego imieniu dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej.
W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy Klucze wniósł o jego odrzucenie, bowiem nie zostały wyczerpane środki zaskarżenia, jakie przysługiwały w sprawie. Zdaniem Wójta Dyrektor MOPS w Grajewie, przed wystąpieniem z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu, winien był złożyć zażalenie na postanowienie przekazujące wniosek Wojewódzkiego Szpitala Chorób Płuc w Jaroszowcu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W niniejszej sprawie powstał negatywny spór o właściwość miejscową organu do załatwienia wniosku Wojewódzkiego Szpitala Chorób Płuc w Jaroszowcu o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych dla R.W.. Potwierdzenie takie jest dokumentem, o którym mowa w art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), dalej "ustawa".
Zgodnie z tym przepisem, dokumentem potwierdzającym prawo do świadczeń jest odpowiednia decyzja wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy. Art. 54 ust. 1 ustawy daje zatem nie tylko podstawę materialną do wydania decyzji, ale wskazuje również organ właściwy tak rzeczowo jak i miejscowo do załatwienia sprawy. Sprawa, jak przesądza ten przepis, ma być rozstrzygnięta decyzją organu administracji publicznej, a zasady postępowania kończącego się jej wydaniem reguluje Kodeks postępowania administracyjnego. Na gruncie jego przepisów należy szukać organu właściwego miejscowo do rozpoznania wniosku Wojewódzkiego Szpitala Chorób Płuc w Jaroszowcu.
Kwestię właściwości miejscowej organów administracji publicznej reguluje art. 21 K.p.a. Zgodnie z jego § 1 pkt 3, gdyż ten przepis będzie miał zastosowanie w sprawie wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczenia opieki zdrowotnej, właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się wg miejsce zamieszkania (siedziby) w kraju, w braku miejsca zamieszkania w kraju – wg miejsca pobytu, a jeśli nie ma w kraju miejsca zamieszkania (siedziby) lub pobytu – wg ostatniego miejsca zamieszkania (siedziby) lub pobytu w kraju.
Art. 54 ust. 1 ustawy jako organ właściwy wskazuje wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej wg miejsca zamieszkania, tak też "podstawową" właściwość określa art. 21 § 1 pkt 3 K.p.a. Ustawa ani K.p.a. nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania" i w tej kwestii należy odnieść się do przepisów Kodeksu cywilnego, jako aktu zawierającego regulację w tej materii, mającej ogólne zastosowanie. Wg art. 25 K.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. R.W. jest jednak osobą bezdomną, zatem nie ma możliwości określenia jego miejsca zamieszkania. Skoro nie można mówić o miejscu zamieszkania strony, to należy ustalić właściwość miejscową organu administracji publicznej wg dalszych wskazówek, zawartych w art. 21 § 1 pkt 3 K.p.a.
Stosownie do jego regulacji, jeśli strona nie ma miejsca zamieszkania, właściwość ustala się wg jej miejsca pobytu. Z akt sprawy i zgromadzonych w nich dokumentów wynika zaś, iż takim miejscem było miasto Kraków, zaś Prezydent tego miasta wydał w stosunku do świadczeniobiorcy decyzję potwierdzającą prawo do świadczeń opieki zdrowotnej od [...].05.2010 r. Okoliczności te wskazują zatem, że ani Wójt Gminy Grajewo, ani Wójt Gminy Klucze nie są właściwymi dla załatwienia wniosku Wojewódzkiego Szpitala Chorób Płuc w Jaroszowcu.
Wobec powyższego wniosek Wójta Gminy Grajewo podlegał oddaleniu na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło