IV SA/Wr 357/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.) Protokolant Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 6 października 2010 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę. Przedmiotem skargi J. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...], nr [...] utrzymująca w mocy rozkaz personalny nr [...] Komendanta Miejskiego Policji we W. z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził: Komendant Miejski Policji we W. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji – zwolnił st. sierż. J. G. – referenta Referatu Wywiadowczego Sekcji Wywiadowczej Interwencyjnej KMP we W. ze służby w Policji z dniem 15 maja 2008 r. z rygorem natychmiastowego wykonania decyzji. W uzasadnieniu swojej decyzji Komendant Miejski Policji we W. powołał się na fakt skazania st. sierż. J. G. prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego we W. z dnia 17 kwietnia 2008 r. za przestępstwo określone w art. 231 §1 k.k., art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11§ 2 k.k. Wskazana okoliczność stanowiła obligatoryjną przesłankę zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji. St. sierż. J. G. za pośrednictwem Komendanta Miejskiego Policji we W. odwołał się od tego rozkazu personalnego do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. wnosząc "o uchylenie zaskarżonej decyzji – rozkazu w całości oraz wstrzymanie na podstawie art. 135 k.p.a. natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji". W uzasadnieniu swojego odwołania zarzucił niezgodność przedmiotowego rozkazu z przepisami prawa, brak wskazania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji oraz podważył skuteczność dokonanego doręczenia rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w Policji. W celu uzasadnienia swych wniosków zawartych w odwołaniu, st. sierż. J. G. dołączył dokumentację swojego leczenia szpitalnego w okresie od 25 kwietnia do 21 maja 2008 r. oraz zwolnienia lekarskie za okres od 22 maja do 31 sierpnia 2008 r. dowodzące braku możliwości jego udziału w sprawie. W konsekwencji złożenia odwołania, organ II instancji w toku postępowania podjął czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] oraz brak wniosku o ewentualne przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Powyższe wnioski zostały zawarte w postanowieniu Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...]. Na postanowienie to J. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W wyniku rozpatrzenia skargi, wyrokiem z dnia 6 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komendant Wojewódzki Policji we W. Po rozpatrzeniu w dniu 26 lutego 2010 r. na rozprawie skargi kasacyjnej KWP we Wrocławiu od wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 6 maja 2009 r. sygn. akt IV SA/Wr 606/08, wyrokiem z dnia 26 lutego 2010 r. – Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną (...). Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Fabrycznej w II Wydziale Karnym z dnia 1 czerwca 2007 roku (sygn. akt II K 21/05) st. sierż. J. G. został uznany winnym zarzucanych mu przestępstw i skazany na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonywania na okres 2 lat próby, dodatkowo Sąd orzekł od oskarżonego na rzecz Fundacji "Na ratunek Dzieciom z Chorobą Nowotworową" we Wrocławiu nawiązkę w kwocie 700 zł. Sąd Okręgowy we Wrocławiu, prawomocnym wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu I instancji. Biorąc pod uwagę kategoryczny charakter cytowanej dyspozycji art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji (" policjanta zwania się ze służby"), fakt wydania prawomocnego wyroku skazującego w przedmiotowej sprawie stanowił obligatoryjną podstawę do wydania przez Komendanta Miejskiego Policji we W. rozkazu personalnego o zwolnieniu st. sierż. J. G. ze służby w Policji. Jak wynika z analizy odwołania, przyjęta przez organ I instancji podstawa faktyczna zwolnienia policjanta ze służby, czyli fakt skazania funkcjonariusza prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego stanowił okoliczność, której strona była świadoma jako, że dotyczyła jej bezpośrednio i osobiście. Tym samym, zarzut odwołania polegający na zarzuceniu temu rozstrzygnięciu braku podstawy faktycznej należy uznać za bezzasadny. Biorąc pod uwagę wieloletni staż służby st. sierż. J. G. oraz zachowane w aktach osobowych policjanta " Pouczenie o podstawowych aktach prawnych w Policji" potwierdzone jego odręcznym podpisem w dniu 20 sierpnia 1996 r. – należy przyjąć, iż miał świadomość konsekwencji oraz wpływu skazania prawomocnym wyrokiem sądowym na treść dotychczasowego stosunku służbowego. W kontekście powyższego zarzuty odwołania strony dotyczące nierównego traktowania czy dyskryminacji są bezpodstawne. Wskazane w odwołaniu zarzuty dotyczące naruszenia wymagań formalnych podjętego rozstrzygnięcia w sprawie oraz przyjęcia wadliwej formy rozstrzygnięcia w postaci "rozkazu" a nie "decyzji" – nie znalazły uzasadnienia w oparciu o wyniki dokonanej analizy kwestionowanego rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji we W. Rozkaz personalny organu I instancji dotyczący zwolnienia ze służby st. sierż. J. G. zawiera wszelkie niezbędne elementy decyzji administracyjnej, określone art. 107 § 1 kpa (...). Należy zaznaczyć, iż wskazany rozkaz personalny jest także zgodny z § 22 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów z dnia 2 września 2002 r. ( Dz. U. nr 151, poz. 1261), określającym wymagania formalne rozkazu personalnego o zwolnieniu policjanta ze służby. Odnosząc się do kolejnego zarzutu odwołania, wskazującego na podjęcie decyzji bez przeprowadzenia postępowania administracyjnego i tym samym uniemożliwienie stronie czynnego udziału w tym postępowaniu, organ odwoławczy nie podzielił podniesionych zarzutów. Strona nie wykazała w jakim zakresie zarzucane uchybienie uniemożliwiło dokonanie konkretnych czynności procesowych. Zdaniem organu odwoławczego rozpatrującego odwołanie, sam zarzut naruszania art. 10 kpa bez wykazania związku tego naruszenia z treścią przyjętej decyzji, nie daje wystarczających podstaw do jej wyeliminowania z obrotu prawnego (...). Wskazane uchybienie w kontekście okoliczności rozpatrywanej sprawy oraz braku jakichkolwiek dowodów podważających zasadność podjętego rozstrzygnięcia przez organ I instancji – nie miało żadnego wpływu na ostateczny wynik sprawy. Jak już bowiem wskazano, rozkaz personalny dotyczący zwolnienia ze służby st. sierż. J. G., został wydany w oparciu o dyspozycję art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, określającego przypadek obligatoryjnego zwolnienia policjanta ze służby. Zgodnie z dyspozycją art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji – policjanta zwalnia się ze służby w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego. Kategoryczny charakter sformułowanej w przywołanym przepisie przesłanki zwolnienia, wyklucza w tym względzie podejmowanie przez właściwy organ jakichkolwiek rozstrzygnięć o charakterze uznaniowym. Podstawą wydania przedmiotowego rozkazu był cytowany wyżej prawomocny wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu Wydział IV Karny Odwoławczy, który zgodnie z art. 76 § 1 kpa stanowił dowód tego co zostało w nim potwierdzone i którego strona nie kwestionuje zgłaszając wprost w swym odwołaniu gotowość "uszanowania" go. Biorąc pod uwagę wyjątkowy charakter zastosowanej przesłanki zwolnienia policjanta ze służby, skazanego prawomocnym wyrokiem sądu – przyjęty tryb wydania decyzji w sprawie należy uznać za prawidłowy oraz uzasadniony szczególnym charakterem zadań realizowanych przez funkcjonariuszy Policji. W konsekwencji powyższego, nadanie przez Komendanta Miejskiego Policji we W. rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji o zwolnieniu st. sierż. J. G było w pełni uzasadnione interesem społecznym wyrażającym się szczególnym statutem i zadaniami Policji, które nie mogą być realizowane przez osoby skazane prawomocnym wyrokiem sądu. Komendant Miejski Policji we W. był organem właściwym do podjęcia przedmiotowej decyzji w sprawie zgodnie z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji. Do pozostałych zarzutów podniesionych w odwołaniu strony, dotyczących naruszenia: art. 41 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej , art. 30 § 1 kpa, przepisów Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie etyki zawodowej policjanta, art. 2 pkt 3 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego z dnia 19 sierpnia 1994 r., oraz art. 114 ust. 4 ustawy o Policji, przepisów Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji z dnia 6 września 2001 r. jako niemających bezpośredniego zastosowania w sprawie organ odwoławczy nie odniósł się. Obszerne wyjaśnienia przedstawione w odwołaniu dotyczące: relacji skarżącego z przełożonymi, oceny zasadności jego skazania prawomocnym wyrokiem sądu, czy oczekiwanych przez stronę działań organów Policji w sprawie, przekraczają możliwości dokonania ich oceny przez organ odwoławczy. Okoliczności te nie stanowiły bowiem podstawy faktycznej podjętego rozstrzygnięcia lub nie mogły być przedmiotem oceny organu administracji (np. zasadność skazania wyrokiem sądu). Podniesione zaś przez stronę okoliczności sprawy, wynikające ze szczególnej sytuacji osobistej lub psychicznej st. sierż. J. G., w ocenie organu odwoławczego nie mogą mieć decydującego znaczenia dla oceny zasadności oraz prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. Tym bardziej, iż postępowanie strony w okresie bezpośrednio następującym po wydaniu prawomocnego wyroku sądowego w sprawie karnej do dnia 3 września 2008 r. nosiło znamiona działania zaplanowanego i zorganizowanego w celu utrudnienia lub uniemożliwienia jakiegokolwiek skutecznego działania organu Policji. O powyższym zachowaniu strony świadczą między innymi: fakt niepowiadomienia pisemnym raportem przełożonego w sprawach osobowych (Komendanta Miejskiego Policji we W.) o prawomocnym wyroku skazującym w sprawie karnej do czego zobligowany był zgodnie z § 13 pkt 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 2 września 2002 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, niepowiadomienia pisemnym raportem o zmianie miejsca zamieszkania do czego zobowiązuje § 13 pkt 6 cytowanego rozporządzenia MSWiA z dnia 2 września 2002 r., przesyłanie własnej korespondencji przez osoby trzecie, niepodejmowanie bezpośredniego kontaktu z przełożonymi pomimo oczywistych przesłanek uzasadniających wyjaśnienie np. powodów wstrzymania wypłaty uposażenia. W szczególności, dwa początkowe przykłady działania/zaniechania strony, stanowią naruszenie przepisów pragmatyki służbowej obowiązującej w Policji. Tym samym, działanie strony polegające na wyciąganiu korzystnych dla siebie konsekwencji prawnych swego postępowania, które jak wykazano wiązało się z naruszeniem obowiązujących w Policji zasad pragmatyki służbowej, czyni to działanie sprzecznym ze społeczno – gospodarczym przeznaczeniem tego prawa. Stąd, zdaniem organu odwoławczego, takie działanie nie może być uznawane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Mając na uwadze obowiązek organu administracji do informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, organ odwoławczy wyjaśnił, iż w przedmiotowym rozkazie personalnym, organ I instancji prawidłowo określił zakres prawa zwolnionego policjanta do odprawy. Zgodnie z dyspozycją art. 114 ust. 4 ustawy o Policji, określającym zakres świadczeń finansowych należnych policjantowi w związku ze zwolnieniem ze służby, policjant zwolniony na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy, co do zasady pozbawiony jest prawa do odprawy. Jednakże Komendant Główny Policji lub upoważniony przez niego przełożony może w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb rodziny policjanta przyznać nie więcej niż 50% odpraw (...). W skardze na tą decyzję J. G. zarzucił: I. Naruszenie zasad konstytucyjnych stosowanych w postępowaniu administracyjnym w szczególności: zasady demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji RP); zasady praworządności (art. 7 konstytucji RP); zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). II. Naruszenie zasad i przepisów postępowania administracyjnego mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy: art. 6 kpa poprzez ignorowanie przez organ obowiązku działania na podstawie prawa; art. 7 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego; art. 9 kpa poprzez nieinformowanie strony postępowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego; art. 10 kpa poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, uniemożliwienie wypowiedzenia się skarżącemu, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszania żądań; art. 24 kpa poprzez nie wyłączenie z urzędu pracownika, który brał udział w wydaniu decyzji w I instancji; art. 39, 40, 42 § 3, art. 44 Kpa poprzez nie doręczenie decyzji (rozkazu) z dnia 5 maja 2008 r.; art. 61 § 4 KPA poprzez niezawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego; art. 110 KPA poprzez wprowadzenie do obiegu decyzji, która nie została doręczona; art. 136 KPA poprzez uzupełnienie dowodów przez organ administracji po wszczęciu postępowania odwoławczego przez skarżącego. III. Naruszenie przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy: § 24 pkt 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 3 września 2002 r. poprzez wydanie skarżącemu kopii świadectwa służby. Wskazując powyższe skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności wydanych decyzji, a w uzasadnieniu skargi szeroko umotywował zarzuty postawione obu orzeczeniom. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. W sprawie nie budzi wątpliwości ani stan faktyczny, ani norma prawna mająca w nim zastosowanie. Skarżący bowiem został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Wrocławia Fabrycznej z dnia 1 czerwca 2007 r., sygn. akt IIK 21/05 za czyn z art. 231 § 1 kk i art. 157 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk. Zgodnie zaś z art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, (Dz. U. z 2007 r., nr 43, poz. 277 ze zm.) funkcjonariusza Policji zwalnia się ze służby w przypadku skazania za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Biorąc to pod uwagę Komendant Miejski Policji we W., rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] zwolnił J. G. ze służby w Policji z dniem 15 maja 2008 r. Odwołania J. G. od tej decyzji nie uwzględnił Komendant Wojewódzki Policji we W., który decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Obu decyzjom nie można odmówić zasadności, a zarzuty skarżącego przeciw nim zgłaszane, mimo ich szczegółowego umotywowania, nie zasługują na uwzględnienie. Idąc od pierwszego z nich należy stwierdzić, że w świetle oczywistego stanu faktycznego, to, iż nie zawiadomiono skarżącego o wszczęciu postępowania, a tym samym i uniemożliwiono mu udział w sprawie, nie mogą mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia skoro popełnienie przestępstwa umyślnego było udziałem skarżącego, a faktu tego nie można było podważać w postępowaniu administracyjnym przed organami administracji policyjnej. Tym bardziej, że został on potwierdzony prawomocnym wyrokiem sądu karnego, a żadne inne okoliczności faktyczne, w których konkretyzowaniu podlega norma prawna nie wymagały dodatkowych ustaleń. Przepisy art. 7 i art. 77 § 1 kpa wymagają od organu orzekającego w sprawie administracyjnej jedynie ustalenia okoliczności, istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia decyzji administracyjnej. Należy zwrócić uwagę, że norma zawarta w art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, poprzez zamieszczony w niej zwrot: "zwalnia się", nie zezwala na jakiekolwiek wartościowanie wobec czego – z jednej strony: organ administracyjny ogranicza swoją aktywność w postępowaniu jedynie do włączenia do akt sprawy prawomocnego wyroku skazującego policjanta za przestępstwo umyślne, z drugiej zaś wnioski o dokonanie czynności zmierzających do jego scharakteryzowania, jak i dotychczasowego przebiegu służby, w sposób pozytywny, nie mogą mieć żadnego znaczeni prawnego. Podobnie rzecz się ma z uwagami skarżącego w kwestii czy był pouczony o podstawowych aktach prawnych w Policji, czy też nie. Wcześniejsza argumentacja ma zastosowanie do tego zarzutu, jak i do kwestionowania, że nie został zapoznany z materiałami sprawy. Materiał dowodowy bowiem stanowił w istocie wyrok sądu karnego, skazujący J. G., który znał – choćby ze sprawy karnej, w której odwoływał się do sądu apelacyjnego. I wbrew temu, co twierdzi skarżący organy administracyjne działają na podstawie obowiązującego prawa czego wyraźnym potwierdzeniem jest powołanie w podstawach prawnych obu rozkazów, obowiązujących przepisów prawa, w szczególności zaś ustawy o Policji. Skutecznym nie może się też okazać zarzut naruszenia zasady prawdy obiektywnej przez to, że w I instancji działał organ niewłaściwy; ta niewłaściwość miałaby wynikać stąd, że funkcjonariusz, który wydał rozkaz w I instancji, został następnie Zastępcą Komendanta Wojewódzkiego Policji, wydającego decyzję w II instancji. Jest wprost niezrozumiałe jak w tej sytuacji organ administracyjny (który?) miałby wystąpić "na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 5 (kpa) o wyłączenie pana podinspektora M S. od postępowania administracyjnego w sprawie skarżącego chociaż jest to obligatoryjna przesłanka do wyłączenia go z postępowania". M S. wydał rozkaz w I instancji, następnie awansował – został Zastępca Komendanta Wojewódzkiego Policji, ale w postępowaniu odwoławczym orzekał Komendant Wojewódzki, a nie jego zastępca. Żadna z podstaw wyłączenia organu przewidziana w art. 24 § 1 kpa, zwłaszcza w pkt 1 i pkt 5, nie ma tu zastosowania. Zastępca Komendanta Wojewódzkiego bowiem nie był ani stroną, ani nie pozostawał z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy mógł mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki (pkt1), ani też nie orzekał w sprawie w obu instancjach (pkt 5). Co się zaś tyczy kwestii doręczenia decyzji (rozkazu) zwalniającej z organów Policji nie budzi wątpliwości , że orzeczenie to zostało skarżącemu doręczone, co własnoręcznie potwierdził . Od nakazu tego J. G. wniósł odwołanie, a następnie od decyzji ostatecznej wniósł skargę do sądu administracyjnego. Stało się to po tym jak postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia 13 listopada 2008 r. stwierdzające pierwotnie spóźnienie odwołania J. G. zostało uchylone wyrokiem WSA we Wrocławiu z dnia 6 maja 2009 r., sygn. akt IV SA/WR 606/08, a skarga kasacyjna od tego wyroku – oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny dnia 26 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1237/09. Wreszcie poza oceną legalności musi natomiast pozostać problematyka wydania skarżącemu świadectwa służby, gdyż nie mieści się ona w trym zakresie, trudno bowiem uznać, że ma jakikolwiek wpływ na treść rozkazu zwalniającego skarżącego ze służby. Z tych względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.)