II SA/Gl 121/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.),, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2010 r. sprawy ze skargi H.Z. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżaną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia (...) r. nr (...), 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego kwotę (...) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Ostateczną decyzją z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie prawidłowości wykonania ogrodzenia działki nr [1], położonej w M. i stanowiącej własność J. K. Decyzja została doręczona J. K., która był jedyną stroną postępowania, w dniu [...]r. W decyzji podano, że postępowanie zostało przeprowadzone w związku z pismem Urzędu Gminy w C. z [...]r. Z akt sprawy wynika, że w związku z tym ogrodzeniem interweniował w organach administracji H. Z. W dniu [...]r. wpłynęło do PINB w Z. jego pismo o zbadanie zgodności z prawem ogrodzenia działki nr [1]. Odpowiedzi na nie udzielono stronie pismem z [...]r. Pismem z [...]r. H. Z. złożył skargę do [...]WINB w K. na postępowanie organu niższego stopnia, podając w podstawie art. 227 k.p.a. Jednocześnie w treści tego pisma odniósł się do wydania w sprawie decyzji umarzającej postępowanie w sprawie legalności wybudowanego ogrodzenia, nie indywidualizując jednak tej decyzji. W końcowej części pisma jego autor zawarł żądanie powtórnego zbadania sprawy i unieważnienie decyzji o umorzeniu postępowania, która w jego przekonaniu jest niezgodna z prawem. W reakcji na skargę H. Z. z [...] r. [...]WINB w K. skierował pismo z [...]r. do PINB w Z. wskazując, że w sprawie winny zostać rozważone podnoszone zarzuty i powinna być wydana decyzja kończąca postępowanie, nawet gdyby miała to być decyzja o umorzeniu postępowania, zaś H. Z. winien być jego stroną, jeżeli posiada parcelę położoną przy przedmiotowej drodze. W konsekwencji tego pisma PINB w Z. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie legalności ogrodzenia a następnie wydał decyzję z [...]r. nr [...], którą umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez [...]WINB w K. decyzją z [...]r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia [...]r. w sprawie o sygn. 442/07 stwierdził nieważność decyzji organów obu instancji, wskazując że decyzjami tymi załatwiono sprawę już uprzednio rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną, jaką jest decyzja PINB w Z. z dnia [...]r. Sąd wskazał, że spełniona została zatem przesłanka nieważności z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., a decyzje ostateczne podlegają wzruszeniu jedynie w trybach nadzwyczajnych. Pismem z [...]r. H. Z. zwrócił się do PINB w Z. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzja tego organu z [...]r., podając jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. W uzasadnieniu podniósł m. in., że o wydaniu decyzji ostatecznej dowiedział się z wyroku WSA w Gliwicach, doręczonego mu [...]r. Decyzją z dnia [...]r. PINB w Z. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...]r. Rozstrzygnięcie to uchylił organ II instancji decyzją z [...]r. Prowadząc ponownie postępowanie organ I instancji powtórnie wydał w dniu [...]r. decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Także to rozstrzygnięcie zostało uchylone aktem z [...]r. a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. W wyniku uwzględnienia zaleceń organu wyższego stopnia PINB w Z. wystosował do stron zawiadomienie z [...]r. o wszczęciu postępowania a następnie decyzją z [...]r. nr [...]umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie wznowieniowe. W podstawie prawnej podano przepis art. 105 § 1 w związku z art. 148 k.p.a. W uzasadnieniu wskazano, że wniosek o wznowienie wpłynął [...]r. Wniosek ten został złożony z naruszeniem termin miesięcznego, albowiem strona nie dowiedziała się o decyzji ostatecznej z wyroku sądu administracyjnego, lecz wiedziała o niej wcześniej, o czym świadczy treść pisma H. Z. z [...]r. skierowanego do [...]WINB w K. Równocześnie stwierdzono, że nie ma podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną. W złożonym odwołaniu skarżący podniósł, że stanowisko organu jest błędne. Dopiero wyrok sądu stworzył podstawę do żądania wznowienia postępowania, wcześniej toczyło się natomiast postępowanie administracyjne, zainicjowane pismem skarżącego, w wyniku którego zostały wydane decyzje, objęte rozstrzygnięciem sądu. Zaskarżoną decyzją z [...]r. nr [...] w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu podzielono stanowisko, że wniosek o wznowienie został złożony po terminie określonym w art. 148 § 1 k.p.a. Skoro doszło do wznowienia postępowania, to w tej sytuacji prawidłowe jest jego umorzenie. Organ odwoławczy uznał, że mimo wadliwej nazwy, zawiadomienie z dnia [...]r. zawiera elementy konieczne dla postanowienia o wznowieniu postępowania. Krytycznie natomiast oceniono fakt, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji dokonano oceny przesłanek wznowienia. W skardze do sądu administracyjnego pełnomocnik skarżącego podtrzymał tezę, że wniosek został złożony w terminie, albowiem dopiero wyrok sądu z 11 października 2007 r. sygn. II SA/Gl 442/07 stworzył podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast skarżący w osobistym piśmie procesowym z [...]r. podniósł, że wniosek o wznowienie postępowania powoływał się także na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., strona zgłosiła nowe dowody i w tym zakresie twierdzenie o uchybieniu terminu nie jest skuteczne. Stanowisko strona podtrzymała w pismach procesowych z dnia [...]r. i z [...]r. Na rozprawie w dniu [...]r. pełnomocnik skarżącego podniósł, że istotną w sprawie kwestią jest data złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W tym zakresie organ wadliwie zakwalifikował pismo strony z [...]r., które winno zostać rozpoznane z uwzględnieniem art. 235 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Prawidłowo strona skarżąca wskazuje, że istotne znaczenie dla oceny prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia ma data złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Podstawą do umorzenia wznowionego postępowania było przyjęcie przez organy obu instancji, że skarżący złożył wniosek o wznowienie po upływie kodeksowego terminu. Jako wniosek o wznowienie organy zakwalifikowały pismo skarżącego z [...]r., stwierdzając przy tym, że wiedzę o wydanej decyzji ostatecznej miał on już w [...]r., o czym świadczy treści pisma z [...]r. Pismo to zostało sporządzone już po upływie terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...]r. i zawierało żądanie strony usunięcia tej decyzji z obrotu prawnego, jako naruszającej prawo. Strona sformułowała zatem zarzuty wobec decyzji ostatecznej, które przez organ zostały zupełnie pominięte, nadano postępowaniu wadliwy kierunek i w wyniku zaleceń organu II instancji doszło do ponownego rozpoznania sprawy już merytorycznie załatwionej, na co wskazał WSA w wyroku z dnia 11 października 2007 r. W tej sytuacji nie można zbagatelizować faktu, że już w [...]r. były kierowane zarzuty wobec decyzji ostatecznej. Zarzuty te nie mogą pozostać nierozpoznane. Celnie pełnomocnik strony skarżącej podniósł w postępowaniu przed sądem, że w sprawie winien znaleźć zastosowanie przepis art. 235 k.p.a., regulujący kwalifikację skarg wnoszonych po wydaniu decyzji ostatecznej. Zgodnie z tym przepisem, skargę w sprawie, w której wydano decyzję ostateczną, uważa się zależnie od treści za żądanie wznowienia postępowania lub za żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu. Do interpretacji tego rodzaju pisma strony znajdują przy tym zastosowanie zasady prowadzenia postępowania administracyjnego, obligujące organ do wyjaśnienia treści żądania, jeśli nie jest ono dostatecznie precyzyjnie sformułowane. W okolicznościach faktycznych sprawy w przekonaniu Sądu nie można było zatem przyjąć, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony dopiero [...]r., podczas gdy strona o wydanej decyzji dowiedziała się ponad rok wcześniej. Należy dokonać kwalifikacji żądań strony zgłoszonych w piśmie z [...]r., kwalifikacja dokonana przez organ była bowiem wadliwa i doprowadziła do przeprowadzenia postępowania obarczonego wadą nieważności. W braku odmiennego stanowiska strony, mając na względzie treść formułowanych w toku postępowania zarzutów i żądań, należy przyjąć, że pismo z [...]r. stanowiło wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną PINB w Z. z [...]r. o umorzeniu. W piśmie tym strona żąda bowiem powtórnego zbadania sprawy, zarzucając że umorzono postępowanie wysłuchując tylko jednej strony a decyzja nie jest zgodna z prawem. Ponieważ Sąd nie podzielił stanowiska organów co do złożenia wniosku o wznowienia postępowania z przekroczeniem terminu, wydane w sprawie decyzje podlegały uchyleniu, jako podjęte z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 134 i 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono na podstawie art. 200, 205 § 2 i 209 powołanej ustawy.