VI SA/Wa 1201/10
WyrokWSA w Warszawie2010-10-06
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Zbigniew Rudnicki, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przejazd pojazdem prowadzonym przez osobę niebędącą pracownikiem przedsiębiorcy, na rzecz którego jest wykonywany przewóz, może być zakwalifikowany jako niezarobkowy przewóz na potrzeby własne, czy też jako transport drogowy wymagający licencji?Ratio decidendi
Przejazd pojazdem prowadzonym przez osobę niebędącą pracownikiem przedsiębiorcy, na rzecz którego jest wykonywany przewóz, nie spełnia przesłanek niezarobkowego przewozu na potrzeby własne. Zgodnie z art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym, do prowadzenia takiego pojazdu uprawniony jest jedynie sam przedsiębiorca lub jego pracownicy. W przypadku niespełnienia tej przesłanki, przejazd należy kwalifikować jako transport drogowy, którego wykonywanie wymaga uzyskania licencji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kar pieniężnych na D. W. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w dokumenty oraz wykonywanie przewozu pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące. Skarżący twierdził, że wykonywał niezarobkowy przewóz na potrzeby własne, a pojazd prowadził jego ojciec, który nie był pracownikiem. Organy administracji uznały, że przejazd nie spełniał warunków przewozu na potrzeby własne, ponieważ kierowcą nie był pracownik skarżącego, a zatem był to transport drogowy wymagający licencji. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując kwalifikację prawną czynu i zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2010 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Nr [...], na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2, 7 i 8, art. 92 ust. 4, art. 87 oraz art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm., dalej nazywaną "u.t.d.") oraz lp. 11.1 ust. 1 lit. a, lp. 1.7, lp. 1.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, art. 2 ust. 1 pkt a) Rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. WE L 102/1 z dnia 11.4.2006 ze zm.), nałożył na D. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "E." D. W. (nazywany dalej skarżącym) karę pieniężną w wysokości 5.500 (pięć tysięcy pięćset) złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia:
- wykonywanie przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokument;
- wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące;
- wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.
Powyższe naruszenia ustalono podczas kontroli pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...] w dniu [...] października 2008 r. na drodze krajowej nr [...] w O. Pojazdem kierował Z. W. Stwierdzone ustalenia utrwalono w protokole kontroli z dnia [...] października 2008 r. Nr [...].
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] maja 2009 r. uchylił decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. skarżący został powiadomiony o zmianie kwalifikacji prawnej czynu z wykonywania przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia (naruszenie określone w lp. 1.4 załącznika do u.t.d.) na naruszenie określone w lp. 1.1 załącznika do u.t.d., tj. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2009 r. Nr [...], na podstawie art. 104 k.p.a., art. 4 pkt 1 i pkt 3 lit. a), art. 4 pkt 4 i pkt 6a, art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 u.t.d. oraz lp. 1.1, lp. 1.7, lp. 11.1 ust. 1 załącznika do u.t.d., art. 31 ust. 1, 2 i 2a ustawy o czasie pracy kierowców, art. 2 ust. 1 lit. a, art. 4 lit. a Rozporządzenia (WE) Nr 561/2006, nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 11.500 zł za:
- wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty (kara w wysokości 500 złotych);
- wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące (kara w wysokości 3.000 złotych);
- wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji (kara w wysokości 8.000 złotych).
W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o jej uchylenie. Skarżący wskazał, że z brzmienia art. 4 pkt 3 lit a) u.t.d. wynika, że przejazd musi być wykonywany przez przedsiębiorcę. Tymczasem, w dniu kontroli przewóz był wykonywany przez ojca skarżącego, który nie jest przedsiębiorcą, świadczącego nieodpłatną przysługę na rzecz osoby najbliższej. Strona podkreśliła, iż wykonywany w dniu kontroli przejazd nie miał charakteru zarobkowego. Zatem, posiadanie przez osobę, która nie jest zawodowym kierowcą, dokumentów w postaci wykresówek bądź zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu było bezprzedmiotowe. Strona powołała się na wyłączenie określone w art. 3 lit. h Rozporządzenia Nr 561/2006. Skarżący wskazał, że incydentalnego przewozu łóżka nie można kwalifikować jako usługi transportowej.
Biorąc pod uwagę argumenty skarżącego podniesione w odwołaniu, Główny Inspektor Transportu Drogowego zważył, iż w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego.
Zdaniem organu odwoławczego, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał, że w dniu kontroli strona nie wykonywała przewozu na potrzeby własne, lecz transport drogowy, którego wykonywanie wymagało uzyskania stosownej licencji. Organ wskazał, że warunkiem niezbędnym zakwalifikowania danego przewozu jako przewozu na potrzeby jest łączne spełnienie określonych w art. 4 pkt 4 lit a-d u.t.d. wymogów. W niniejszej sprawie nie został spełniony warunek określony w art. 4 pkt 4 lit. a) u.t.d., gdyż kierowca nie był pracownikiem skarżącego. Powyższe potwierdził sam skarżący, przesyłając w odpowiedzi na wezwanie organu oświadczenie z dnia [...] lipca 2009 r., iż Z. W., który w dniu kontroli kierował pojazdem nie był pracownikiem skarżącego.
Organ odwoławczy podkreślił, że przedsiębiorca nie jest ograniczony w wyborze formy zatrudnienia, lecz jeżeli chce skorzystać z przywilejów jakie przewidział ustawodawca dla podmiotów wykonujących przewozy na potrzeby własne, musi się zastosować do warunków postawionych dla tego rodzaju przewozów. W związku z tym, iż wykonywany w dniu kontroli przewóz nie spełnił wszystkich przesłanek określonych w art. 4 ust. 4 u.t.d. należało zakwalifikować go jako transport drogowy. Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 3 u.t.d. każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4 wskazanego artykułu jest transportem drogowym.
W toku postępowania ustalono, iż przedsiębiorca w chwili kontroli nie posiadał licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego. W piśmie z dnia [...] grudnia 2009 r. Urząd Miejski we [...] przesłał informację, iż strona nie figuruje w ewidencji przedsiębiorców posiadających licencje na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy.
Jednocześnie pismem z dnia [...] lutego 2010 r. Biuro Obsługi Transportu Międzynarodowego przesłało informacje, że strona nie została zarejestrowana w bazie BOTM, co oznacza, że nie udzielono jej licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego.
W związku z powyższym Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, iż strona wykonywała transport drogowy bez wymaganej licencji, co na podstawie Ip. 1.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8. 000 zł.
Za bezpodstawny został uznany argument strony jakoby brak było podstaw do nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego, bowiem przewóz realizowany był przez podmiot niebędący przedsiębiorcą tj. przez ojca. Organ odwoławczy zauważył, że ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż podmiotem wykonującym przewóz był skarżący, zaś Z. W. świadczył na jego rzecz wyłącznie usługę polegającą na kierowaniu pojazdem. O tym kto wykonuje przewóz drogowy decyduje to w czyim imieniu i na czyją rzecz taki przejazd jest realizowany. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie w szczególności z zeznań kierowcy przesłuchanego w charakterze świadka wynika, że przejazd był realizowany na prośbę skarżącego D. W. – syna Z. W. Skarżący był podmiotem, który uzgodnił z odbiorcą przewożonego towaru zarówno należność za ładunek jak i za jego montaż. Organ zauważył, że w toku postępowania strona nie kwestionowała okoliczności, że kontrolowany przewóz był wykonywany w jej imieniu i na jej rzecz.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, iż kara za naruszenie określone w l.p. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, została nałożona słusznie i zgodnie z prawem.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 u.t.d., podczas przejazdu wykonywanego w ramach przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego z zastrzeżeniem ust. 4. jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, kartę opłaty drogowej, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenia albo oświadczenia, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.
Zgodnie z art. 15 ust. 7 lit. a rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 w związku z art. 26 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) Nr 561/2006, jeśli kierowca prowadzi pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem I, musi być w stanie okazać, na każde żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych:
i) wykresówki obejmujące bieżący dzień i poprzednie 28 dni
ii) kartę kierowcy, jeśli ją posiada
iii) wszelkie zapisy odręczne i wydruki sporządzone w ciągu bieżącego dnia oraz poprzez 28 dni zgodnie z wymaganiami niniejszego rozporządzenia oraz rozporządzenia (WE) Nr 561/2006.
Jednocześnie stosownie do art. 31 ust. 1 ustawy o czasie pracy kierowców, kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia (WE) Nr 561/2006, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy.
Zgodnie z art. 31 ust. 2 cytowanej ustawy, zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. W przypadku, gdy kierowca w określonych dniach nie prowadził pojazdu w trakcie wykonywania danego zadania przewozowego, pracodawca niezwłocznie wystawia i przekazuje zaświadczenie na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli.
Zgodnie z art. 31 ust. 2a ustawy o czasie pracy kierowców, w przypadku, gdy kierowca przebywał na zwolnieniu od pracy z powodu choroby, na urlopie wypoczynkowym lub gdy prowadził inny z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) Nr 561/2006, podmiot wykonujący przewóz drogowy wystawia zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1 na elektronicznym oraz przeznaczonym do druku formularzu, o którym mowa w decyzji Komisji nr 2007/230/WE z dnia 12 kwietnia 2007 r. w sprawie formularza dotyczącego przepisów socjalnych odnoszących się do działalności w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE r 99 z 14.04.2007. str. 14), a kierowca to zaświadczenie podpisuje.
Natomiast treść art. 31 ust. 3 stanowi, że przepisy ust. 1-2 stosuje się odpowiednio do kierowcy niezatrudnionego przez przedsiębiorcę lecz wykonującego osobiście przewozy na jego rzecz oraz do przedsiębiorcy osobiście wykonującego przewozy drogowe, z tym że przedsiębiorca osobiście wykonujący przewozy drogowe przedkłada stosowne oświadczenie.
Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 1.7. załącznika do u.t.d., który karą w wysokości 500 złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty.
W toku kontroli kierowca nie okazał na żądanie inspektorów wykresówek bądź zaświadczeń o nieprowadzeniu pojazdu dokumentujących jego aktywność lub jej brak w okresie od dnia [...] października 2008 r. do dnia kontroli. Przesłuchany w charakterze świadka kierowca wyjaśnił, że nie posiada wykresówek ani zaświadczeń za wskazany okres.
Organ odwoławczy podkreślił, ze obowiązek wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty jest spełniony tylko wówczas, gdy kierowca jest w stanie okazać te dokumenty na żądanie osób uprawnionych do kontroli. Za brak wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty odpowiada podmiot wykonujący przewóz, co wynika wprost z dyspozycji przepisu art. 87 ust. 3 u.t.d. Poprzez wyposażenie kierowcy w stosowne dokumenty należy rozumieć wydanie kierowcy dokumentów i zadbanie o to, aby zostały przez niego okazane podczas kontroli.
Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, iż wbrew twierdzeniom strony, w rozpatrywanej sprawie nie mogło znaleźć zastosowania wyłączenie określone w art. 3 lit. h Rozporządzenia Nr 561/2006, gdyż odnosi się ono do przejazdów pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 ton używanych do niehandlowego przewozu rzeczy. W sprawie przewóz miał charakter handlowy. Kontrolowanym pojazdem przewożono bowiem dwa łóżka [...] z [...] do odbiorcy w [...], u którego miały być zamontowane. Powyższą okoliczność potwierdziły zeznania kierowcy przesłuchanego w charakterze świadka, jak również załączone faktury VAT z dnia [...] października 2008 r. nr [...]. Ponadto, organ odwoławczy wyjaśnił, iż sprostowanie wadliwego brzmienia polskiej wersji art. 3 lit h rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 r. nastąpiło w dniu 26 lutego 2008 r., a zatem przed kontrolą, która miała miejsce w dniu 31 października 2008 r. Zatem, właściwe brzmienie tego przepisu powinno być na dzień kontroli znane stronie.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006.
Zgodnie z art. 92 ust. 1 i ust. 2 u.t.d., kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15000 złotych.
Konsekwencją tego rozwiązania jest treść Ip. 11.1.1 lit. a załącznika do w/w ustawy, który karą 3.000 złotych sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące.
W dniu kontroli ustalono, że pojazd, którym wykonywano transport drogowy nie został wyposażony w urządzenie rejestrujące - tachograf. Powyższe zostało stwierdzone w protokole kontroli, który został podpisany bez zastrzeżeń przez kierowcę, który dodatkowo nadmienił, iż w przedmiotowym pojeździe nigdy nie było zainstalowanego tachografu.
Masa całkowita zespołu pojazdów wynosiła 400 kg, zaś kontrolowany pojazd nie podlegał wyłączeniom z zakresu stosowania Rozporządzenia (WE) Nr 561/2006. W tym stanie rzeczy, zdaniem organu odwoławczego, pojazd powinien być zgodnie z obowiązującymi przepisami wyposażony w urządzenie rejestrujące - tachograf. Organ I instancji prawidłowo więc nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3.000 (trzy tysiące) złotych w związku z naruszeniem lp 11.1 ust. 1 lit. a załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Pismem z dnia [...] maja 2010 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2010 r., wnosząc o jej uchylenie w całości.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 4 pkt 4 u.t.d. poprzez przyjęcie, że strona nie wykonywała niezarobkowego przewozu drogowego - przewozu na potrzeby własne oraz przyjęcie, że ojciec przedsiębiorcy nie jest pracownikiem w rozumieniu w/w artykułu
- art. 5 ust. 1 u.t.d. poprzez przyjęcie, że strona powinna uzyskać licencję na wykonywanie transportu drogowego pomimo, że przejazd drogowy stanowił niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne
- art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że strona powinna posiadać dokumenty wymienione w tym przepisie, jako obligatoryjne przy wykonywaniu transportu drogowego pomimo, że skarżący wykonywał niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne
- art. 92 ust. 1 i ust. 4 u.t.d. w zw. z Ip. 1.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym poprzez przyjęcie, że za brak licencji strona podlegała karze pieniężnej w wysokości 8.000 zł pomimo, że przejazd drogowy wykonywany przez stronę stanowił niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne
- art. 92 ust. 1 i ust. 4 u.t.d. w zw. z lp. 1.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym poprzez przyjęcie, że za brak odpowiednich dokumentów strona podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł pomimo, że przejazd drogowy wykonywany przez stronę stanowił niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne
- art. 92 ust. 1 i ust. 4 u.t.d. w zw. z lp. 11.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym poprzez przyjęcie, że z powodu braku odpowiednich urządzeń rejestrujących strona podlegała karze pieniężnej w wysokości 3.000 zł pomimo, że przejazd drogowy wykonywany przez stronę stanowił niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne
- art. 31 ust. 1 i ust. 2 ustawy o czasie pracy kierowców oraz art. 2 ust. 1 lit. a, art. 4 lit. a rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady (EWG) poprzez niedostosowanie okoliczności branych pod uwagę przy wydawaniu decyzji do rzeczywistego stanu faktycznego
- art. 139 k.p.a. statuującego zakaz reformationis in peius, poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, wydaną na niekorzyść strony
- art. 7 i 77 k.p.a. poprzez dokonanie niewłaściwej kwalifikacji prawnej czynu oraz błędne zastosowanie przepisów postępowania w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał argumentację podniesioną w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (v: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a.
Uwzględniając powyższe należało uznać, iż zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.
Przedmiotem skargi jest decyzja organu odwoławczego, którą utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji - nakładającą na skarżącego karę pieniężną za brak wymaganej licencji w zakresie transportu drogowego, wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty oraz wykonywania przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące w związku ze stwierdzeniem, że w dniu kontroli strona, wbrew własnemu przekonaniu, wykonywała transport drogowy, a nie niezarobkowy przewóz drogowy na potrzeby własne.
W świetle powtarzanego w skardze zarzutu, istota sporu sprowadza się do wyjaśnienia, czy skarżący w dniu kontroli faktycznie wykonywał niezarobkowy przewóz na potrzeby własne.
Rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, organy obu instancji dokonały w oparciu o przepisy ustawy o transporcie drogowym. Wskazując na art. 4 pkt 4 u.t.d., organy uznały, iż wykonywany w dniu [...] października 2008 r. przejazd samochodem ciężarowym wraz z przyczepą nie spełniał przesłanek niezarobkowego przewozu na potrzeby własne. Zgodnie z treścią powołanego wyżej przepisu, niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:
a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,
b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,
c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione, albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,
d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.
W świetle cytowanego przepisu, dla uznania przewozu za przejazd na potrzeby własne konieczne jest łączne spełnienie wszystkich czterech wskazanych powyżej przesłanek.
W rozpoznawanej sprawie skontrolowany pojazd prowadzony był przez ojca skarżącego, który nie był jego pracownikiem. Nie została więc spełniona przesłanka wymieniona w art. 4 pkt 4 lit. a) u.t.d. Należy podkreślić, że treść wspomnianego przepisu nie pozostawia wątpliwości, iż intencją ustawodawcy było ograniczenie grona osób prowadzących pojazd, którym wykonywany jest przewóz na potrzeby własne, jedynie do samego przedsiębiorcy oraz do zatrudnionych przez niego pracowników.
Skoro w sprawie nie został spełniony jeden z niezbędnych warunków określonych w art. 4 pkt 4 u.t.d., aby wykonywany przewóz można było zakwalifikować do niezarobkowego przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne, należało odwołać się do treści art. 4 pkt 3 u.t.d., zgodnie z którym każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego działalności gospodarczej, który nie spełnia warunków, o których mowa w pkt 4 artykułu 4 u.t.d. jest transportem drogowym, na podjęcie i wykonywanie którego przedsiębiorca musi legitymować się licencją (art. 5 ust. 1 u.t.d.).
Analiza dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy jednoznacznie wskazuje, że w chwili kontroli skarżący nie posiadał takiej licencji. Wspomniany fakt potwierdza pismo Urzędu Miejskiego we [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., z której wynika, że strona nie figuruje w ewidencji przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, jak również pismo Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego z dnia [...] lutego 2010 r., którym poinformowano organ, że skarżący nie został zarejestrowany w bazie BOTM. Nie posiada więc licencji na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego.
W tym stanie rzeczy za niezasadny należało uznać podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia przez organ art. 5 ust. 1 u.t.d., gdyż wobec stwierdzenia faktu, że strona wykonywała transport drogowy zasadnym było powołanie się na obowiązek posiadania licencji przez skarżącego na wykonywanie transportu drogowego. Obowiązek ten można wywieść także z innych przepisów ustawy o transporcie drogowym, w tym art. 87 ust. 1u.t.d., zgodnie z którym podczas wykonywania przewozu drogowego (wykonując transport drogowy) kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazać, na żądanie uprawnionego organu kontroli m.in. wypis z licencji. .
Za chybione należało również uznać zarzuty skarżącego zawarte w skardze o naruszeniu normy art. 92 ust. 1 i ust. 4 w zw. z lp. 11.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym poprzez przyjęcie, że za brak odpowiednich urządzeń rejestrujących strona podlega karze pieniężnej w wysokości 3 000 zł.
Stosownie do treści art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006.
Skontrolowany pojazd nie mieści się w katalogu pojazdów wymienionych w powyższym przepisie. Z materiału dowodowego sprawy (v. protokół kontroli z dnia [...] sierpnia 2008 r.) wynika, że kontrolowany pojazd marki [...] o nr rej. [...] nie został wyposażony w urządzenie rejestrujące tachograf, stąd też zasadnym było nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące.
Sąd nie stwierdził naruszenia zakazu reformationis in peius określonego w art. 139 k.p.a., albowiem sygnalizowany na gruncie k.p.a. brak możliwości wydania w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia na niekorzyść strony odwołującej się oznacza w praktyce, iż organ odwoławczy nie może wydać decyzji nakładającej na nią nowych obowiązków (kar), które nie były objęte rozstrzygnięciem organu I instancji. W przedmiotowej sprawie Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji, potwierdzając zasadność wydanego rozstrzygnięcia. A to oznacza, że postępowanie organu odwoławczego odpowiadało powołanej zasadzie.
W tym stanie rzeczy, Sąd nie stwierdził naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. poprzez dokonanie niewłaściwej kwalifikacji prawnej czynu oraz błędne zastosowanie przepisów materialnych i procesowych. Zarówno organ I jak i II instancji kompleksowo ocenił materiał dowodowy zebrany w sprawie, czemu dał wyraz w sporządzonych uzasadnieniach decyzji. Powołał okoliczności faktyczne sprawy mające znaczenie dla rozstrzygnięć, co więcej w sposób szczegółowy odniósł się do twierdzeń strony wysuwanych w toku postępowania administracyjnego.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło