II SA/Rz 563/10

WyrokWSA w Rzeszowie2010-10-06

Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Robert Sawuła, Maria Piórkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku likwidacji jednostki organizacyjnej sprawującej trwały zarząd nieruchomością i utworzenia w jej miejsce następcy prawnego, konieczne jest wydanie decyzji o wygaszeniu trwałego zarządu wobec poprzednika i ustanowienie nowego zarządu dla następcy, czy też trwały zarząd przechodzi automatycznie na następcę prawny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w przypadku likwidacji jednostki organizacyjnej na skutek przekształceń organizacyjnych, trwały zarząd nieruchomością przechodzi automatycznie na następcę prawnego tej jednostki, zgodnie z art. 49 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami obowiązującym w dacie powstania następcy prawnego. Nie jest wymagane wydanie odrębnej decyzji o wygaszeniu trwałego zarządu wobec poprzednika i ustanowieniu go dla następcy, chyba że organ likwidujący złoży stosowny wniosek o wygaszenie zarządu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o aktualizacji opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomością. Skarżąca GDDKiA podnosiła, że przed naliczeniem opłaty należało wydać decyzję o wygaszeniu trwałego zarządu wobec poprzednika prawnego (Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych) i ustanowić nowy zarząd dla GDDKiA. Wojewoda uznał, że trwały zarząd przeszedł automatycznie na następcę prawnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Robert Sawuła NSA Maria Piórkowska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 6 października 2010 r. sprawy ze skargi Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad – Oddział [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomością -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] kwietnia 201 Or. znak: [...] Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 908, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 201 Or. znak: [...] w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomością utrzymał w mocy kwestionowane rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu podniesiono, że wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] lutego 201 Or. organ pierwszej instancji naliczył zaktualizowaną opłatę roczną z tytułu trwałego zarządu sprawowanego przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział [...] nieruchomością gruntową stanowiącą własność Skarbu Państwa, położoną w W., oznaczoną jako działki nr 3258/2, 3258/3 i 3259/1 w kwocie 572,45 zł, ustalając na kwotę 190 816 zł cenę gruntu wymienionej wyżej nieruchomości. Odwołanie od tej decyzji złożył Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. Po jego rozpoznaniu Wojewoda [...] uznał, iż nie zasługuje ono na uwzględnienie (decyzja z dnia [...] kwietnia 2010r.). W motywach zwrócił uwagę, że decyzją z dnia [...] października 2009r. znak: [...] uchylił zapadłą uprzednio w tej sprawie decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2009r. znak: [...] aktualizującą roczną opłatę z tytułu trwałego zarządu sprawowanego przez GDDKIA Oddział [...] nieruchomością położoną w W., będącą własnością Skarbu Państwa oznaczoną jako działki nr 3258/2, 3258/3 i 3259/1, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia. W zaleceniach organ nakazał wzięcie pod uwagę brzmienie art. 49 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz zmiany organizacyjne, jakie nastąpiły w 2002r. w Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. W ponownym postępowaniu Starosta ustalił, że z dniem 31 marca 2002r. - na podstawie ustawy z dnia 1 marca 2002r. o zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek im podporządkowanych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 25, poz. 253 ze zm.) - zniesiony został organ administracji rządowej tj. Generalny Dyrektor Dróg Publicznych. W dacie dokonywania tych zmian art. 49 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowił, że jeżeli likwidacja jednostki organizacyjnej następuje w wyniku przekształceń organizacyjnych, trwały zarząd przechodzi na następcę prawnego tej jednostki. Natomiast zdanie 2 tego przepisu przewidywało możliwość zgłoszenia przez organ likwidujący właściwemu organowi wniosku o wydanie decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu. Regulacja powyższa zmieniona została przez art. 1 pkt 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. zmieniającej m. in. ustawę o gospodarce nieruchomościami z dniem 22 września 2004r. Wojewoda [...] wskazał, iż z pisma Starosty [...] z dnia 7 września 2009r. wynika, iż w latach 2002-2009 Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad uiszczała opłaty z tytułu trwałego zarządu nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr 3258/2, 3258/3 i 3259/1 i nie składała wniosku o wygaszenie trwałego zarządu na tych nieruchomościach. Konkludując organ odwoławczy podniósł, że treść art. 49 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami obowiązująca w 2002r. nie nakładała na właściwy organ obowiązku wydania decyzji o wygaszeniu trwałego zarządu przysługującego Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych i ustanowieniu trwałego zarządu dla Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad jako następcy tego pierwszego podmiotu. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 201 Or. złożył Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad Oddział [...] wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą decyzją Starosty z dnia [...] lutego 201 Or. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Strona skarżąca podniosła, iż Starosta winien był najpierw wydać decyzję o wygaszeniu trwałego zarządu wobec Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych i Autostrad, następnie zaś ustanowić taki zarząd dla obecnie istniejącego podmiotu tj. Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. W odpowiedzi na skargę organ - podtrzymując argumentację skarżonego rozstrzygnięcia - wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która w świetle § 2 powołanego przepisu dokonywana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Przy czym stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami, wnioskami skargi, jak też powołaną w niej podstawą prawną, o czym stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Eliminacja skarżonego aktu z obrotu prawnego (jego uchylenie) - stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. - może nastąpić jedynie w razie stwierdzenia naruszenia prawa mającego lub mogącego mieć wpływ na wynik sprawy. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa w stopniu obligującym do uwzględnienia skargi w oparciu o powołany art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2010r., w której naliczona została opłata roczna z tytułu trwałego zarządu sprawowanego przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Oddział [...] w odniesieniu do nieruchomości obejmującej szczegółowo wymienione działki położone w W. oraz ustalono cenę gruntu tej nieruchomości. Rozstrzygnięcia te zapadły w oparciu o regulacje ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące kwestii opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu. Przedmiot sporu pomiędzy stronami stanowi kwestia tego, czy w związku z likwidacją jednostki organizacyjnej sprawującej dotychczas trwały zarząd w odniesieniu do nieruchomości, których dotyczy sprawa, przed wydaniem decyzji w przedmiocie naliczenia opłaty za taki zarząd powinna zostać najpierw podjęta decyzja o wygaszeniu trwałego zarządu odnośnie tej jednostki i następnie decyzja o ustanowienie takiego zarządu w stosunku do podmiotu powstałego w miejsce dotychczasowej jednostki. Strona skarżąca twierdząco odpowiada na powyższe pytanie. W ocenie Sądu, stanowisko takie jest jednak błędne, bowiem nie znajduje oparcia w brzmieniu stosownych regulacji prawnych. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 1 marca 2002r. o zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek im podporządkowanych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 25, poz. 253), z dniem 31 marca 2002r. zniesiony został centralny organ administracji rządowej w postaci Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych. Jednocześnie na mocy art. 4 ust. 1 powołanej ustawy, z dniem 1 kwietnia 2002r. utworzony został centralny organ administracji rządowej tj. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, którego celem - w świetle ust. 2 pkt 1 wskazanego artykułu - jest wykonywanie zadań, które dotychczas należały do Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych. W dacie powstania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad obowiązywała regulacja ustawy o gospodarce nieruchomościami dotycząca sytuacji związanej z trwałym zarządem nieruchomości w kontekście likwidacji jednostki do tej pory zarząd taki sprawującej, w brzmieniu obowiązującym od dnia 7 czerwca 2000r. (ustawa o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543). Chodzi tutaj mianowicie o art. 49, który we wskazanej dacie tj. w dniu 1 kwietnia 2002r. stanowił w ust. 1, że likwidacja jednostki organizacyjnej sprawującej trwały zarząd nieruchomości powoduje, z zastrzeżeniem ust. 2, jego wygaśnięcie. Z kolei w świetle ust. 2 powołanego artykułu jeśli likwidacja jednostki organizacyjnej następuje w wyniku przekształceń organizacyjnych, trwały zarząd przechodzi na następcę prawnego tej jednostki. Organ likwidujący może zaś zgłosić właściwemu organowi wniosek o wydanie decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu. Uwzględniając zatem brzmienie powołanego art. 49 ustawy o gospodarce nieruchomościami, obowiązujące w momencie powstania nowej jednostki organizacyjnej (Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad) nie można zgodzić się z twierdzeniem strony skarżącej o konieczności uprzedniego wydania decyzji o wygaszeniu zarządu w stosunku do "starej" jednostki, a następnie obowiązku podjęcia decyzji o ustanowieniu takiego zarządu w odniesieniu do jednostki nowopowstałej. Wskazany przepis jednoznacznie bowiem stanowi, że w wypadku likwidacji jednostki organizacyjnej na skutek przekształceń organizacyjnych, jak w niniejszej sprawie, trwały zarząd przechodzi na jej następcę prawnego. Możliwe było wówczas wprawdzie wygaszenie trwałego zarządu, jednak tylko wtedy, gdy został w tym przedmiocie złożony stosowny wniosek. Akta niniejszej sprawy nie wskazują zaś na istnienie takiego wniosku. Na okoliczność tę nie powołuje się także strona skarżąca. W skardze strona wskazuje natomiast na art. 49 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podając jednak jego brzmienie obowiązujące od 1 stycznia 2009r., które nadane zostało ustawą z dnia 15 października 2008r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 220, poz. 1412). Podobne unormowanie w zakresie istotnym dla niniejszej sprawy istniało już wcześniej tj. od 22 września 2004r. na mocy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004r. Nr 141, poz. 1492). Decydujące dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest jednakże, jak już wyżej zaznaczono, brzmienie wskazanego art. 49 ustawy o gospodarce nieruchomościami w dacie 1 kwietnia 2002r., tj. wówczas, gdy powstała nowa jednostka organizacyjna w postaci Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Tym samym należy uznać, że organy administracji prawidłowo przeprowadziły postępowanie, należycie wyjaśniając wszystkie istotne dla jej rozstrzygnięcia okoliczności, zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 KPA. Wysokość opłaty rocznej ustalona została na podstawie aktualizacji operatu szacunkowego sporządzonej przez uprawnioną osobę (rzeczoznawcę majątkowego), której prawidłowości strona nie zakwestionowała w toku postępowania przed organami, jak też w skardze do tut. Sądu. Brak w tej sytuacji postaw do uwzględnienia tej skargi. Z tych względów na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło