IV SA/Wa 1326/10
WyrokWSA w Warszawie2010-10-08
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Marta Laskowska-Pietrzak, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot, który nie był stroną postępowania nacjonalizacyjnego, ale którego nieruchomość została ujęta w protokole zdawczo-odbiorczym zatwierdzonym przez ministra, posiada interes prawny do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pierwotnego orzeczenia nacjonalizacyjnego?Ratio decidendi
Minister Gospodarki zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego z powodu braku legitymacji skarżącej. Skarżąca, jako właścicielka nieruchomości, która nie należała do nacjonalizowanego przedsiębiorstwa, nie była stroną pierwotnego postępowania nacjonalizacyjnego. Jej interes prawny dotyczy ewentualnego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia zatwierdzającego protokół zdawczo-odbiorczy, w którym nieruchomość została wymieniona, a nie pierwotnego orzeczenia nacjonalizacyjnego.Stan faktyczny
Spółka D. Sp. z o.o. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Gospodarki, która odmówiła wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego z 1948 r. dotyczącego przejęcia przedsiębiorstwa na własność Państwa. Minister utrzymał swoją decyzję w mocy, argumentując, że skarżąca nie posiada interesu prawnego, ponieważ nie była właścicielem znacjonalizowanego przedsiębiorstwa. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy nacjonalizacyjnej, twierdząc, że jej nieruchomość została bezprawnie objęta nacjonalizacją. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2010 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. w P. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia - oddala skargę -
IV SA/Wa 1326/10
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] Minister Gospodarki, zwany dalej "Ministrem", po rozpoznaniu wniosku spółki D. sp. z o.o. z siedzibą w L., zwanej dalej "skarżącą", o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], utrzymał własną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2010 r. Minister zreferował dotychczasowy przebieg postępowania administracyjnego.
Stosownie do powyższego decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Minister odmówił, w oparciu o art.157§3 k.p.a., wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 r., zwanego dalej "orzeczeniem nacjonalizacyjnym", o przejściu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej Przedsiębiorstwa F., zwanego dalej "Przedsiębiorstwem".
W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że skarżąca nie ma w sprawie interesu prawnego, albowiem nie posiadała tytułu prawnego do znacjonalizowanego Przedsiębiorstwa.
Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła do Ministra ó ponowne rozpatrzenie sprawy.
Rozpatrzywszy sprawę ponownie, Minister utrzymał w mocy własne rozstrzygnięcie, podnosząc, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art.157§2 k.p.a. wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może skutecznie domagać się wyłącznie strona, a zatem stosownie do art.28 k.p.a. osoba, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy kwestionowane orzeczenie.
Przedmiotem decyzji wydanej na podstawie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz.U. z 1946 r. Nr 3, poz.17 ze zm.), zwanej dalej: "ustawą nacjonalizacyjną", było co do zasady przejęcie na własność Państwa przedsiębiorstwa, a zatem status strony w sprawie dotyczącej orzeczenia nacjonalizacyjnego przysługuje wyłącznie osobom
fizycznym albo ich spadkobiercom, o ile przedsiębiorstwo stanowiło ich własność albo spółkom prawa handlowego.
Przedmiotowe Przedsiębiorstwo stanowiło mienie poniemieckie, urządzone podczas okupacji przez Niemca W. M.
Przedsiębiorstwo zostało przejęte przez Państwo orzeczeniem z dnia [...] lutego 1948 r., wydanym na podstawie art.2 ust.7, art.6 ust.1 ustawy nacjonalizacyjnej oraz §65 ust.1 pkt c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz.U. R.P. Nr 16, poz.62), zwanego dalej "rozporządzeniem nacjonalizacyjnym".
Orzeczeniem z dnia [...] stycznia 1960 r., wydanym na podstawie §75a rozporządzenia nacjonalizacyjnego, Minister Przemysłu Spożywczego i Skupu zatwierdził protokół zdawczo - odbiorczy, dotyczący przejęcia Przedsiębiorstwa, sporządzony w dniach [...] czerwca 1950 r. Wśród składników majątkowych Przedsiębiorstwa w protokole wymieniono nieruchomość położoną we W. o powierzchni 37870 metrów kwadratowych, zapisaną w księdze wieczystej nr [...], zwaną dalej "nieruchomością".
Orzeczenie nacjonalizacyjne nie wymieniało określonych składników majątkowych przejmowanego Przedsiębiorstwa, bowiem jego przedmiotem było przedsiębiorstwo jako zorganizowana całość (stanowiące własność poniemiecką). W §66 rozporządzenia nacjonalizacyjnego, wskazującego elementy jakie powinno zawierać orzeczenie nacjonalizacyjne, nie przewidywał wymieniania w orzeczeniu poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa (w tym nieruchomości).
Określenie, które składniki majątkowe objęte protokołem zdawczo -odbiorczym z przejęcia przedsiębiorstwa przez państwowe jednostki organizacyjne stanowią część składową przedsiębiorstwa i przechodzą lub zostają przejęte wraz z nim na własność Państwa, albo państwowych osób prawnych prawa publicznego, następowało zatem poprzez zatwierdzenie, przez właściwego ministra, protokołu zdawczo - odbiorczego. W tym przypadku, na podstawie orzeczenia z dnia [...] stycznia 1960 r. Ministra Przemysłu Spożywczego i Skupu. Dopiero zatwierdzony protokół stawał się integralną częścią właściwego ministra o przejściu lub przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa i zarazem, w szczególności w stosunku do
nieruchomości stanowiących własność osób trzecich, podstawę wpisu Państwa jako właściciela w księgach wieczystych.
Orzeczenie o zatwierdzeniu protokołu zdawczo - odbiorczego posiada jedynie prawno procesowy, a nie prawnomaterialny charakter. Orzeczenie to nie może zatem wywoływać skutków prawnomaterialnych w sferze rzeczowej, lecz pełni jedynie rolę procesowego uznania protokołu zdawczo - odbiorczego za odpowiadający normatywnym wymogom jego sporządzenia - wyjątek jednak stanowi sytuacja, w której zatwierdzony protokół obejmował mienie w sposób oczywisty niewchodzące w skład nacjonalizowanego przedsiębiorstwa, tj. mienie osób trzecich, co potwierdza sądownictwo administracyjne.
Skoro zatem przedmiotowa nieruchomość, na której zorganizowane było Przedsiębiorstwo, stanowiła wyłączną własność skarżącej (okoliczność bezsporna), brak jest podstaw do uznania, że mienie to przejęte zostało na własność Państwa na podstawie orzeczenia nacjonalizacyjnego Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 r. Bez wątpienia bowiem podstawą przejęcia nieruchomości na własność Państwa było orzeczenie Ministra Przemysłu Spożywczego i Skupu z dnia [...] stycznia 1960 r.
Ocena legalności orzeczenia Ministra Przemysłu Spożywczego i Skupu z dnia [...] stycznia 1960 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego Przedsiębiorstwa, w części dotyczącej przedmiotowej nieruchomości, nie jest uzależniona od wcześniejszej oceny orzeczenia nacjonalizacyjnego z dnia [...] lutego 1948 r. w części dotyczącej Przedsiębiorstwa.
W świetle powyższego skarżąca, której uprawnienia wynikają z tytułu własności nieruchomości ujętej w protokole zdawczo - odbiorczym z dnia [...] czerwca 1950 r., zatwierdzonym orzeczeniem Ministra Przemysłu Spożywczego i Skupu z dnia [...] stycznia 1960 r., w którym również wskazano tę nieruchomość jako przechodzącą na własność Państwa, nie posiada interesu prawnego do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego z dnia [...] lutego 1948 r. w części dotyczącej Przedsiębiorstwa.
W skardze na decyzję Ministra z dnia [...] maja 2010 r. skarżąca zarzuciła organowi naruszenie:
- art.156§1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że orzeczenie nacjonalizacyjne z dnia [...] lutego 1948 r. oraz orzeczenie z dnia [...] stycznia 1960 r. w sprawie zatwierdzenia
protokołu zdawczo - odbiorczego Przedsiębiorstwa zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa,
* naruszenie art.6 i 7 k.p.a. poprzez błędną interpretację stanu faktycznego i prawnego, co w konsekwencji doprowadziło do uznania stanu niezgodnego z prawem za właściwy,
* naruszenie art.2 ust.7, art.6 ust.1 ustawy nacjonalizacyjnej poprzez uznanie, że można stosować tę podstawę prawną do przedsiębiorstwa należącego do podmiotu polskiego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd rozpoznał skargę na decyzję Ministra Gospodarki z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z dnia 20 września 2002 r, Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.").
Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Zasadnie uznał Minister, że zaszły przesłanki do odmowy wszczęcia na wniosek skarżącej postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego z uwagi na nieposiadanie przez skarżącą przymiotu strony tego postępowania.
Podkreślić należy, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, regulowanym przepisami art.156 i nast. k.p.a., nie ma zastosowania ogólna reguła wyrażona w art.61§3 tego kodeksu, w świetle której doręczenie organowi administracji publicznej żądania strony w kwestii wszczęcia postępowania administracyjnego prowadzi do wszczęcia tego postępowania. Zgodnie bowiem z art.157§3 k.p.a. organ, do którego wniesiono żądanie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego, może odmówić wszczęcia postępowania w tym zakresie.
Wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego zależy zatem od uprzedniej kontroli przez organ, czy zachodzą formalnoprawne przesłanki warunkujące jego dopuszczalność. Na podstawie art.157§3 k.p.a. orzeka się co do niedopuszczalności z przyczyn przedmiotowych lub - tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - podmiotowych wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje wówczas, gdy żądanie zostało wniesione przez podmiot nie będący stroną w sprawie (tak uznał Minister w niniejszej sprawie), albo gdy wniosła je strona nie mająca zdolności do czynności prawnych bądź też nie istnieje decyzja, której ważność należy poddać ocenie (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1998, s. 829, wyrok NSA z dnia 10 lipca 2001 r., I S.A. 349/00, Lex nr 55299).
Postępowanie wyjaśniające, jakie organ przeprowadza w pierwszej fazie, nie może dotyczyć kwestii, czy przyczyny nieważności rzeczywiście miały miejsce, gdyż kwestie zaistnienia przyczyn nieważności winny być wyjaśnione w dalszym postępowaniu. Ta dalsza (nowa) faza postępowania, której celem jest wydanie decyzji o stwierdzeniu, względnie odmowie stwierdzenia, nieważności, rozpoczyna się z chwilą doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Tym samym przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją Ministra było wyłącznie zbadanie kwestii legitymacji skarżącej do żądania wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego, poza jego przedmiotem pozostawała natomiast kwestia, czy orzeczenie nacjonalizacyjne jest dotknięte kwalifikowanymi wadami prawnymi wyszczególnionymi w art.156§1 k.p.a.
Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Należy przy tym uwzględnić, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji oraz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r. II SA 2164/92, ONSA 1995/1/32).
Organ przyjął, że legitymację do żądania wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego posiada wyłącznie podmiot, przeciwko któremu prowadzone było postępowanie nacjonalizacyjne, ewentualnie jego prawni sukcesorzy. W konsekwencji organ uznał, że orzeczenie nacjonalizacyjne nie było skierowane przeciwko skarżącej, a przeciwko Przedsiębiorstwu. Skarżąca nie podważa legalności nacjonalizacji Przedsiębiorstwa, kwestionuje jedynie to, że w toku postępowania nacjonalizacyjnego przejęto na własność Państwa nieruchomość, która nie należała do Przedsiębiorstwa, a do skarżącej. Nieruchomość ta nie została wymieniona w orzeczeniu nacjonalizacyjnym, a została wymieniona w późniejszym orzeczeniu zatwierdzającym protokół zdawczo - odbiorczy. Z uwagi na powyższe okoliczności w ocenie organu nie można uznać, że skarżąca ma interes prawny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego. Interes tego rodzaju może istnieć wyłącznie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia w przedmiocie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego przejęcia Przedsiębiorstwa, w którym nieruchomość należąca do skarżącej została wymieniona.
Powyższa ocena jest zdaniem Sądu prawidłowa.
Podkreślenia wymaga, że przepisy rozporządzenia nacjonalizacyjnego wyodrębniały w tym stadium postępowania nacjonalizacyjnego, w którym orzekano o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa dwa kolejne etapy.
W pierwszym etapie właściwy minister w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego wydawał orzeczenie o przejściu na własność Państwa lub osób prawnych prawa publicznego w myśl art.2 ustawy lub o przejęciu w myśl art.3 ustawy nacjonalizacyjnej na własność Państwa (§65 ust.1 rozporządzenia).
Orzeczenie ministra zawierało: a) nazwę i przedmiot przedsiębiorstwa; b) miejsce jego położenia; c) wskazanie przepisu ustawy, na zasadzie którego orzeczenie zostało wydane z tym, że w przypadku przewidzianym w § 46 umieszczano wzmiankę, że przepis ustawy, na którego zasadzie orzeczenie zostaje wydane powołuje się tymczasowo aż do rozstrzygnięcia sporu o własność przedsiębiorstwa; d) wskazanie na czyją rzecz następuje przejście lub przejęcie przedsiębiorstwa (§66 ust.1 rozporządzenia).
Nie ulega wątpliwości, że już na tym etapie zachodził skutek rzeczowy w postaci przejścia własności przedsiębiorstwa na rzecz Państwa, co wprost wynika z §71 rozporządzenia, stanowiącego, że przedsiębiorstwo przejęte w myśl art.3 ustawy przechodzi na własność Państwa z dniem ogłoszenia orzeczenia. Poprzez wydanie orzeczenia nacjonalizacyjnego dochodziło zatem do przejścia własności przedsiębiorstwa na własność Państwa, niemniej, co należy wyraźnie podkreślić, bez ustalenia, co konkretnie stanowiło majątek tego przedsiębiorstwa. Samo orzeczenie nacjonalizacyjne nie pozwalało zatem na stwierdzenie, jakie konkretne składniki majątkowe przeszły na własność Państwa.
Tego rodzaju niezbędna specyfikacja majątku przechodzącego na własność Państwa dokonywana była dopiero na etapie późniejszym.
Etap ten przedstawiał się następująco:
Jednocześnie z ogłoszeniem orzeczenia o przejściu lub przejęciu przedsiębiorstwa w myśl art. 2 lub 3 właściwy minister zarządzał objęcie przedsiębiorstwa i wyznaczał w tym celu odpowiednie osoby lub organizacje gospodarcze (§72 rozporządzenia).
Wyznaczone osoby lub organizacje gospodarcze ogłaszały w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym termin sporządzenia protokółu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa, objętego orzeczeniem ministra (§73 ust.1).
Protokół zdawczo-odbiorczy sporządzała w 4-ch egzemplarzach osoba lub organizacja gospodarcza, określona w § 72, z osobą pod zarządem której znajdowało się przejmowane przedsiębiorstwo. Jeżeli w sporządzeniu powyższego protokółu brał udział właściciel przedsiębiorstwa, mógł on do protokółu zgłosić swoje uwagi i zarzuty. Osoba lub organizacja gospodarcza, sporządzająca protokół, winna w miarę możności w protokóle oświadczyć się co do zgłoszonych uwag i zarzutów (§74).
Zgodnie z §75 ust.1 rozporządzenia protokół zdawczo-odbiorczy powinien zawierać:
a) powołanie się na ogłoszenie, określone w § 73, z podaniem daty Wojewódzkiego Dziennika Urzędowego, w którym ogłoszenie nastąpiło;
b) dokładny opis przedsiębiorstwa;
c) wymienienie wszystkich składników majątkowych przedsiębiorstwa;
d) opis urządzeń technicznych przedsiębiorstwa,
e) spis inwentarza przedsiębiorstwa;
f) prawa i zobowiązania przedsiębiorstwa.
O ile do składników majątkowych przedsiębiorstwa włączone zostały przed dniem wejścia w życie ustawy składniki majątkowe innego przedsiębiorstwa lub stanowiące własność osoby nie podpadającej pod przepis art. 2 ust. 1 i 3 ustawy, należało o tym uczynić odpowiednią wzmiankę w protokóle zdawczo-odbiorczym (§75 ust.2).
Wzmianka ta winna zawierać szczegółowe wymienienie składników majątkowych, ich opis oraz wskazanie, skąd, kiedy i na jakiej zasadzie składniki te zostały do przedsiębiorstwa włączone. Właściciele tych składników majątkowych otrzymywali odszkodowanie na tych samych zasadach, co wierzyciele przedsiębiorstwa (§75 ust.3).
Właściciele składników majątkowych, określonych w ust. 2 niniejszego paragrafu, mogli brać udział w sporządzaniu protokółu zdawczo-odbiorczego (§74 ust.4).
Osoba lub organizacja gospodarcza wyznaczona do sporządzenia protokółu zdawczo-odbiorczego winna była przedstawić właściwemu ministrowi do zatwierdzenia protokół zdawczo-odbiorczy wraz ze zgłoszonymi uwagami i zarzutami (§75aust,1).
Zatwierdzając protokół zdawczo-odbiorczy, właściwy minister rozpatrywał zgłoszone uwagi i zarzuty i ustalał w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, które składniki majątkowe objęte protokółem zdawczo-odbiorczym stanowią część składową przedsiębiorstwa i przechodzą lub zostają przejęte wraz z nim na własność Państwa albo osób prawnych prawa publicznego. Zatwierdzony protokół zdawczo-odbiorczy jest integralną częścią orzeczenia właściwego ministra o przejściu lub przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa albo osób prawnych prawa publicznego (§75a ust.2).
Z uwagi na to, że - jak już wspomniano wcześniej - skarżąca nie podważa legalności przejęcia Przedsiębiorstwa na własność Państwa, a jedynie kwestionuje zasadność objęcia nacjonalizacją jej nieruchomości, nie ma podstaw do przyjęcia, że posiada ona interes prawny w kwestionowaniu orzeczenia nacjonalizacyjnego, które nie zostało wydane w odniesieniu do skarżącej i w którym nie wymienia się nieruchomości należącej do skarżącej. Interes taki będzie natomiast skarżąca
posiadała w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczenia zatwierdzającego protokół zdawczo - odbiorczy. W protokole bowiem nieruchomość została wymieniona.
Z akt sprawy wynika, że: 1) wnioskiem z dnia [...] czerwca 1999 r. skarżąca wystąpiła już o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] stycznia 1960 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego Przedsiębiorstwa, 2) decyzją z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi m.in. odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] stycznia 1960 r., 3) decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] ten sam organ stwierdził nieważność własnej decyzji z dnia [...] maja 2006 r. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. organ wyraził pogląd, że "o możliwości wydania rozstrzygnięcia stwierdzającego nieważność orzeczenia z dnia [...] stycznia 1960 r. przesądzi dopiero fakt stwierdzenia nieważności decyzji nacjonalizacyjnej. Jeśli zatem Minister Gospodarki stwierdzi nieważność orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu w części dotyczącej "F.", to prawną konsekwencją takiego rozstrzygnięcia będzie stwierdzenie nieważności wspomnianego orzeczenia Ministra Przemysłu Spożywczego i Skupu o zatwierdzeniu protokołu zdawczo - odbiorczego, gdyż orzeczenie to, jak podkreślono, nie posiada samodzielnego bytu w obrocie prawnym".
W konsekwencji wywodów poczynionych wcześniej Sąd stwierdza, że nie podziela stanowiska sformułowanego w uzasadnieniu decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2008 r.
W ocenie Sądu, w sytuacji, w której kwestionowanie legalności postępowania nacjonalizacyjnego ogranicza się do podniesionego przez osobę trzecią zarzutu objęcia nacjonalizacją składnika majątkowego, należącego do tej osoby, a zatem nie należącego do znacjonalizowanego przedsiębiorstwa, stwierdzenie, że przejęcie własności tego składnika przez Państwo nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, może nastąpić w postępowaniu o stwierdzenie w odpowiedniej części orzeczenia o zatwierdzeniu protokołu zdawczo - odbiorczego, bez konieczności uprzedniego prowadzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego.
Z uwagi na fakt, że orzeczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie odnowy stwierdzenia nieważności orzeczenia zatwierdzającego protokół
zdawczo - odbiorczy zostało przez ten sam organ wyeliminowane z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jego nieważności, skarżąca może ponownie wnieść o stwierdzenie nieważności orzeczenia zatwierdzającego protokół.
Skarga nie ma zatem usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym podlega oddaleniu.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło