II GSK 1201/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-10-17
Skład orzekający: Cezary Pryca, Urszula Raczkiewicz, Jacek Czaja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna może być uznana za rolnika i tym samym za podmiot uprawniony do ubiegania się o płatności na wspieranie gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)?Ratio decidendi
Spółka cywilna, jako grupa osób fizycznych lub prawnych związanych umową spółki, może być traktowana jako producent rolny i rolnik w rozumieniu przepisów unijnych i krajowych, co uprawnia ją do złożenia wniosku o przyznanie płatności ONW. W związku z tym, umorzenie postępowania administracyjnego z powodu rzekomej bezprzedmiotowości wniosku złożonego przez spółkę cywilną było niezasadne.Stan faktyczny
Spółka cywilna złożyła wniosek o przyznanie płatności ONW. Organy administracji uznały, że spółka cywilna nie jest podmiotem uprawnionym do otrzymania płatności, ponieważ nie posiada zdolności prawnej. W konsekwencji umorzono postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że organy wadliwie przeprowadziły postępowanie, nie informując wspólników o błędzie i uniemożliwiając korektę wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Dyrektora ARiMR od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Urszula Raczkiewicz Sędzia del. WSA Jacek Czaja (spr.) Protokolant Marta Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 17 października 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2011 r. sygn. akt VIII SA/Wa 705/10 w sprawie ze skargi P. M. - wspólnika spółki cywilnej "[...]" w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na wspieranie gospodarowania na obszarach górskich oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 stycznia 2011 r., sygn. akt VIII SA/Wa 705/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę P. M. – wspólnika spółki cywilnej "[...]" i uchylił decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej zwanego również "Dyrektorem OR ARiMR") z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...] maja 2009 r., nr [...], w przedmiocie pomocy finansowej na wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), a także stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził od organu administracji na rzecz skarżącego 257 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wskazaną wyżej decyzją organ odwoławczy uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o przyznaniu spółce cywilnej "[...]" płatności ONW na rok 2008 w wysokości 12 045,81 zł i umorzył postępowanie przed organem I instancji.
Sąd pierwszej instancji wskazał w swoim rozstrzygnięciu ustalenia faktyczne i stanowisko Dyrektora OR ARiMR, który uznał, że postępowanie w sprawie przyznania spółce cywilnej "[...]" – której wspólnikami są P. M. i R. M. – płatności ONW na 2008 r. (wniosek spółki cywilnej z dnia [...] maja 2008 r.) zostało błędnie wszczęte, gdyż od początku było dotknięte wadą bezprzedmiotowości. Spółka cywilna nie jest bowiem podmiotem prawa i nie ma zdolności prawnej, a zatem nie może zostać beneficjentem płatności. Skoro jako wnioskodawca została wskazana spółka cywilna, to nie można było uznać, że wniosek został faktycznie złożony przez wspólników tej spółki i wobec tego płatności nie można było przyznać na rzecz wspólników tej spółki. Organ odwoławczy uznał zatem, że postępowanie przed organem pierwszej instancji podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.; dalej powoływana jako "k.p.a.").
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organy administracji wadliwie przeprowadziły postępowanie administracyjne, bowiem – błędnie uznając uprzednio spółkę cywilną za podmiot uprawniony do płatności – nie poinformowały następnie wspólników tej spółki o tym błędzie, przez co uniemożliwiły skorygowanie przez tych wspólników oznaczenia spółki jako wnioskodawcy.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, spółka cywilna nie ma ogólnej zdolność bycia podmiotem (stroną) postępowania administracyjnego zgodnie z art. 29 k.p.a. Podmiotowości administracyjnoprawnej nie nadają spółce cywilnej również przepisy dotyczące pomocy dla rolników opartej na przepisach Unii Europejskiej. Z art. 2 lit. a) rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. WE L 270 z dnia 21 października 2003 r., s. 1, ze zm.; dalej powoływane jako "rozporządzenie nr 1782/2003") wynika jednak, że zdolność taką ma grupa osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty oraz która prowadzi działalność rolniczą, a więc – w ocenie Sądu pierwszej instancji – będący osobami fizycznymi i/lub prawnymi wspólnicy spółki cywilnej prowadzący na podstawie węzła obligacyjnego, wynikającego z zawiązanej przez nich umowy spółki, działalność rolniczą w ich gospodarstwie na terenie Wspólnoty. Sąd stwierdził przy tym, że sama spółka cywilna nie może być jednak traktowana jako podmiot uprawniony do dopłat, odrębny od swoich wspólników traktowanych z osobna czy też traktowanych jako grupa osób.
Sąd wskazał, że z art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76, ze zm.; dalej powoływana jako "ustawa o krajowym systemie ewidencji producentów") wynika, że w przypadku producentów rolnych działających w formie spółki cywilnej nadaje się jeden numer identyfikacyjny – temu wspólnikowi, co do którego pozostali wspólnicy wyrazili pisemną zgodę. Wbrew temu przepisowi ARiMR nadała spółce cywilnej odrębny numer identyfikacyjny producenta rolnego, a następnie konsekwentnie używała tego wadliwego numeru, określając tak wnioskodawcę w formularzu wniosku z wpisanymi przez Agencję danymi spółki cywilnej. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, działanie takie wprowadzało w błąd zainteresowanych wspólników spółki cywilnej, utwierdzając ich w przekonaniu, że spółka cywilna jest podmiotem traktowanym jako producent rolny, uprawniony do otrzymywania stosownej pomocy finansowej. Takie postępowanie organów administracji naruszało zasadę zaufania obywateli do organów państwa, określoną w art. 8 k.p.a.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji, organy administracji naruszyły również art. 64 § 2 w związku z art. 63 § 2, art. 29 i art. 30 k.p.a. Skoro bowiem w toku postępowania organy uznały, że spółka cywilna nie jest stroną, to powinny uznać, iż wniosek – jako niewskazujący strony – nie czyni zadość wymogom formalnym z art. 63 § 2 k.p.a. W takiej sytuacji należało na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wezwać wnoszących do usunięcia braków przez wskazanie, kto jest wnioskodawcą.
Konsekwencją wskazanych naruszeń było wadliwe zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a., który warunkuje umorzenie postępowania po jego wszczęciu od zaistnienia pewnego zdarzenia, powodującego bezprzedmiotowość tego postępowania. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w niniejszej sprawie nie zaszło żadne obiektywne zdarzenie prawne, które wpływałoby na stan faktyczny i prawny sprawy i czyniłoby postępowanie bezprzedmiotowym, a zaszła jedynie zmiana "stanu świadomości" organów administracji, wywołana refleksją na tle orzeczeń sądowych w innych sprawach, których wynik nie miał prawnego wpływu i związku ze sprawą niniejszą.
W rezultacie Sąd pierwszej instancji uznał, że wydane w sprawie decyzje administracyjne naruszały przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a.").
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Dyrektor OR ARiMR, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z:
a) art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 29, art. 61 § 1, art. 64 § 2, art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 lit. a) i b) rozporządzenia nr 1782/2003 oraz w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.; dalej powoływana jako "ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich") i w zw. z § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448, ze zm.; dalej zwane "rozporządzeniem ONW") poprzez ich błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie, polegającą na błędnym przyjęciu, iż postępowanie administracyjne w sprawie nie stało się bezprzedmiotowe, w sytuacji gdy spółka cywilna, która skierowała żądanie do organu o przyznanie płatności nie ma podmiotowości prawnej, nie może być stroną postępowania administracyjnego oraz nie jest i nie może być uznana za rolnika,
b) art. 29, art. 61 § 1, art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 lit. a) i b) rozporządzenia nr 1782/2003 poprzez ich błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, iż postępowanie przed organem I instancji nie stało się bezprzedmiotowe, w sytuacji gdy stroną postępowania była spółka cywilna, a zatem zgodnie z ustaleniami poczynionymi w zaskarżonym wyroku, instytucja nieposiadająca osobowości prawnej w rozumieniu art. 29 k.p.a. oraz niemająca statusu rolnika,
c) art. 33 i art. 1 k.c. oraz w zw. z art. 30 i art. 61 § 1 k.p.a. poprzez błędną wykładnię skutkującą uznaniem, iż płatność może być przyznana wspólnikowi spółki wskazanemu przez spółkę, a zatem osobie niewystępującej jako strona w postępowaniu,
d) art. 61 § 1, art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 2 lit. a) i b) rozporządzenia nr 1782/2003 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i w zw. z § 2 i § 5 rozporządzenia ONW poprzez ich błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, iż płatność, o którą wnioskowała spółka cywilna może być przyznana wspólnikowi tej spółki wskazanemu przez wspólników, w sytuacji gdy zgodnie z powyższymi przepisami płatność może być przyznana jedynie na wniosek rolnika, który złoży wniosek o przyznanie takiej płatności, a nadto w sytuacji, gdy każdy ze wspólników spółki jest zarejestrowanym zgodnie z ustawą o krajowym systemie ewidencji producentów producentem rolnym "rolnikiem", a zatem zgodnie z powyższymi wskazaniami płatność zostałaby przyznana na rzecz podmiotu niewystępującego z żądaniem przyznania płatności, a zatem z naruszeniem obowiązujących przepisów,
e) art. 6 i art. 7 k.p.a. w zw. z art. 2 lit. a) i b) rozporządzenia nr 1782/2003 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i w zw. z § 2 i § 5 rozporządzenia ONW poprzez zobowiązanie organu do rozpoznania przedmiotu postępowania wobec strony, która nie złożyła wniosku o przyznanie płatności, to jest wspólnika spółki cywilnej, na którego pozostali wspólnicy lub pełnomocnik wyrażą zgodę,
f) art. 141 § 4 oraz art. 153 p.p.s.a poprzez ich błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie polegające na błędnym wskazaniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz błędne jej wyjaśnienie,
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 2 lit. a) i b) rozporządzenia nr 1782/2003 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i w zw. z § 2 i § 5 rozporządzenia ONW przez ich błędną wykładnię oraz nieprawidłowe zastosowanie na skutek przyjęcia, iż spółka cywilna jest rolnikiem – grupą osób fizycznych lub prawnych (wspólników spółki cywilnej) mającą zdolność administracyjnoprawną do ubiegania się o przyznanie płatności ONW.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ administracji stwierdził w szczególności, że spółka cywilna nie ma podmiotowości prawnej, nie współposiada gruntów rolnych, nie może władać gospodarstwem rolnym i dlatego nie jest rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1782/2003. Skoro wniosek złożyła spółka cywilna, która nie może być rolnikiem, to organy nie musiały wzywać wspólników tej spółki do właściwego wskazania strony. Natomiast w sytuacji wskazywanej przez Sąd pierwszej instancji mogłoby dojść do niedopuszczalnej sytuacji, w której płatności otrzymywałby inny podmiot (wspólnicy spółki cywilnej) niż wskazany we wniosku o przyznanie płatności (spółka cywilna). Postępowanie wszczęte wnioskiem spółki cywilnej podlegało zatem umorzeniu jako bezprzedmiotowe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż objęte nią orzeczenie Sądu pierwszej instancji mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Przedmiotem kontroli legalności dokonanej przez Sąd pierwszej instancji była decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu I instancji i umarzająca postępowanie w sprawie płatności ONW w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. Przepis ten w stanie prawnym wiążącym dla sprawy stanowił, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Wszczęcie postępowania w stosunku do osoby pozbawionej zdolności prawnej jest bezskuteczne. Brak jest bowiem w tym momencie jednej z podstawowych przesłanek związania stosunku procesowego, jak również i stosunku materialnoprawnego. Wszczęcie postępowania, zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a., następuje na żądanie strony, a więc podmiotu, który powinien być wyposażony w zdolność administracyjnoprawną. Przyjmuje się, że wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego złożony przez podmiot pozbawiony zdolności prawnej będzie bezskuteczny. W orzecznictwie przyjmuje się również, że wszczęcie postępowania na wniosek nielegitymowanego podmiotu jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 5 listopada 1999 r., sygn. akt OPS 16/98, ONSA 1999, nr 4, poz. 49; wyrok NSA z dnia 24 maja 2001 r., sygn. akt IV SA 599/99).
W tej sprawie Sąd pierwszej instancji w pełni zaaprobował pogląd organu odwoławczego, że wnioskodawcą o przyznanie płatności ONW nie może być spółka cywilna. Różnica w stanowiskach Dyrektora OR ARiMR i Sądu polega na tym, że według Sądu pierwszej instancji tę wadliwość podmiotową wniosku organ powinien konwalidować przez wezwanie do wskazania kto jest wnioskodawcą, a więc z zastosowaniem trybu z art. 64 § 2 k.p.a.
Przed przystąpieniem do rozpoznania zarzutów skargi kasacyjnej Dyrektora OR ARiMR wskazać należy, że w dniu 30 maja 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę (sygn. akt II GPS 2/12; publ. ONSAiWSA z 2012 r., nr 4, poz. 63), w której stwierdził, że w przypadku grupy osób związanych umową spółki cywilnej, status producenta rolnego w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.) – przysługuje spółce cywilnej.
Powyższa uchwała została podjęta w sprawie, w której spółka cywilna wystąpiła z wnioskiem o płatności rolnośrodowiskowej, niemniej z uwagi na kwestie prawne, których dotyczyła zawarta w niej teza, uchwała ta znajduje zastosowanie w stanie faktycznym i prawnym rozpoznawanej sprawy, dotyczącej płatności ONW. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich pomoc jest przyznawana na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Z kolei stosownie do § 2 rozporządzenia ONW, płatność ONW przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1782/2003 m.in. jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Powołane przepisy przesądzają, że wszczęcie postępowania o płatności ONW następuje na wniosek i określają podmiot uprawniony do wystąpienia z wnioskiem. W tym miejscu wymaga podkreślenia, że ww. przepisy odwołują się do definicji rolnika zawartej w art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1782/2003. Jednocześnie w uzasadnieniu powołanej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że spółka cywilna stanowi grupę osób w rozumieniu art. 2 lit. a) rozporządzenia nr 1782/2003 i tym samym nie sposób jej odmówić statusu jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz w art. 3 pkt 3 lit. b) ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów. Oznacza to, że pogląd prezentowany zarówno przez organ administracji wnoszący skargę kasacyjną, jak i przez Sąd pierwszej instancji, iż spółka cywilna nie jest podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku o przyznanie płatności ONW – pozostaje w sprzeczności z powołaną wyżej uchwałą.
W rozpoznawanej sprawie wniosek o przyznanie płatności ONW na rok 2008 złożyła spółka cywilna "[...]". Organ odwoławczy nie kwestionował faktu, że spółka ta została zarejestrowana w ewidencji producentów rolnych, o której mowa w ustawie o ewidencji producentów rolnych. Powyższe oznacza zatem, że spółka cywilna była uprawniona do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie płatności ONW w oparciu o art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. To z kolei oznacza, że nie było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie wystąpiła bowiem przesłanka jego bezprzedmiotowości, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a. Wszczęcie postępowania, zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a., następuje na żądanie strony, a więc podmiotu, który powinien być wyposażony w zdolność administracyjnoprawną. Skoro w świetle powołanej uchwały z dnia 30 maja 2012 r. status producenta rolnego (rolnika) należało przyznać spółce cywilnej, traktowanej jako jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, o której mowa w art. 3 pkt 3 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, to nie można było uznać, że wszczęcie postępowania z wniosku spółki cywilnej było bezskuteczne.
Powyższa ocena sprawia, że nie jest trafne stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w szczególności co do tego, że w przypadku spółki cywilnej wniosek o przyznanie płatności powinien zostać złożony przez jednego ze wspólników, tj. tego, któremu za zgodą pozostałych wspólników nadano numer identyfikacyjny oraz że przyznanie samej płatności winno nastąpić dla tego wspólnika.
W uzasadnieniu powołanej uchwały wyraźnie stwierdzono, że za producentów rolnych i zarazem rolników nie można uznać wspólników spółki cywilnej. Ponadto nie podzielono stanowiska, że producentem rolnym (rolnikiem) jest jedynie ten wspólnik spółki cywilnej, który spełnia warunek w postaci nadania mu numeru identyfikacyjnego. Wyjaśniono przy tym, że przyznanie statusu producenta rolnego (rolnika) tylko jednemu z członków grupy - osobie wpisanej do ewidencji producentów - i w ślad za tym przyznanie tylko jej prawa do płatności eliminowałoby z grona uprawnionych pozostałych członków grupy. Adresatem płatności byłaby wyłącznie ta osoba. W tym kontekście nie można podzielić przeciwnej argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zatem wskazania Sądu pierwszej instancji dotyczące zastosowania trybu z art. 64 § 2 k.p.a. nie są trafne. Ta wadliwość uzasadnienia nie mogła mieć jednak wpływu na wynik postępowania kasacyjnego, gdyż nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja wyroku nie uległaby zmianie.
Sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a., a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Nadto Sąd pierwszej instancji przyjął, że ta sama wadliwość występuje w decyzji organu I instancji i w oparciu o art. 135 p.p.s.a. także i ją wyeliminował z obrotu prawnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z wynikiem oceny legalności decyzji Dyrektora OR ARiMR wyprowadzonym przez Sąd pierwszej instancji, aczkolwiek nie podziela argumentacji zawartej w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku. Natomiast rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w zakresie uchylenia decyzji organu I instancji nie zostało skutecznie zakwestionowane w skardze kasacyjnej, której podstawami NSA jest związany. Oznacza to, że zaskarżony wyrok należało uznać za zgodny z prawem, mimo że jego uzasadnienie nie było prawidłowe.
W sytuacji, gdy Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, ale wyraża w uzasadnieniu wyroku inną ocenę prawną niż sąd pierwszej instancji, ocena NSA jest wiążąca dla organów administracyjnych oraz wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 207/04, ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 101 z glosą Z. Kmieciaka, OSP 2005, z. 2, poz. 18). Z tych zatem powodów zarzuty skargi kasacyjnej podważające stanowisko Sądu pierwszej instancji o niezgodności z prawem decyzji o umorzeniu postępowania wobec jego bezprzedmiotowości w sprawie z wniosku spółki cywilnej "[...]" należało uznać za bezzasadne.
Nie były też trafne zarzuty dotyczące naruszania art. 141 § 4 i art. 153 p.p.s.a, gdyż w oparciu o te przepisy nie można skutecznie kwestionować stanowiska wyrażonego przez Sąd pierwszej instancji co do przyjętej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienia.
Zgodnie z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną nie tylko wtedy, gdy nie ma usprawiedliwionych podstaw, ale także wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja nie uległaby zmianie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 207/04, ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 101; B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009). Taka sytuacja, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaistniała w tej sprawie.
Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 in fine p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło