II GSK 316/11

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-04-03

Skład orzekający: Krystyna Anna Stec, Zofia Borowicz, Małgorzata Korycińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przyznanie dotacji uczelni publicznej jest czynnością materialno-techniczną, czy też wymaga formy decyzji administracyjnej, a w konsekwencji, czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o zwiększenie dotacji jako bezprzedmiotowe?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonał wystarczającej analizy przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym, w szczególności art. 94 ust. 1 pkt 1, art. 95 ust. 2 i art. 94 ust. 3 pkt 6, oraz rozporządzenia wykonawczego. Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie głównie na przepisach ustawy o finansach publicznych, które nie regulują bezpośrednio charakteru prawnego przyznawania dotacji uczelniom, a jedynie kwestie związane z budżetem państwa i jego dysponentami. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA, uznając, że konieczna jest ponowna, pełna kontrola legalności decyzji Ministra Zdrowia z uwzględnieniem wskazanych przepisów.
Stan faktyczny
Uniwersytet Medyczny złożył wniosek o zwiększenie dotacji o ponad 6,5 mln zł, powołując się na przepisy Prawa o szkolnictwie wyższym. Minister Zdrowia umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, uznając, że przyznanie dotacji jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę uniwersytetu, podzielając stanowisko ministra. Uniwersytet Medyczny wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. Zasądził od Ministra Zdrowia na rzecz Uniwersytetu Medycznego w K. kwotę 380 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Protokolant Karolina Mamcarz po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] Uniwersytetu Medycznego w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 11 października 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 841/10 w sprawie ze skargi [...] Uniwersytetu Medycznego w K. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie dotacji 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od Ministra Zdrowia na rzecz [...] Uniwersytetu Medycznego w K. kwotę 380 (trzysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę [...] Uniwersytetu Medycznego w K. na decyzję Ministra Zdrowia z dnia [...] lutego 2010 r. w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania z wniosku o zwiększenie dotacji. Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że wnioskiem z dnia [...] października 2009 r. Rektor [...] Uniwersytetu Medycznego w K. wystąpiła o wydanie decyzji w przedmiocie przekazania Uniwersytetowi środków w kwocie 6.581.637 zł. Jako podstawę prawną żądania wskazany został art. 94 ust. 1 pkt 1 oraz 95 ust. 2 w zw. art. 94 ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365, ze zm.). Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Minister Zdrowia umorzył postępowanie z ww. wniosku jako bezprzedmiotowe. Pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. wnioskodawca skierował do Ministra Zdrowia wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając organowi naruszenie art. 94 ust. 1 pkt 1 oraz art. 95 ust. 2 w zw. z art. 94 ust. 3 pkt 6 Prawa o szkolnictwie wyższym. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Minister Zdrowia utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał, że powoływane przepisy Prawa o szkolnictwie wyższym nie określają formy przyznawania dotacji dla żadnego z organów upoważnionych do przyznawania dotacji dla uczelni wyższych. Minister Zdrowia corocznie, zgodnie z przywołanymi przepisami oraz ustawą budżetową na dany rok, dokonuje podziału dotacji podmiotowej z budżetu państwa przeznaczonej dla uczelni medycznych oraz informuje uczelnie o przyznanej dotacji i ich przeznaczeniu. Minister wyjaśnił, że podziału przyznanych kwot dokonał na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 9 maja 2008 r. Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie zasad podziału dotacji z budżetu państwa dla uczelni publicznych i niepublicznych (Dz. U. Nr 89, poz. 544, ze zm.) oraz rozporządzenia z dnia 2 kwietnia 2007 r. Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie wskaźników kosztochłonności poszczególnych kierunków, makrokierunków i studiów międzykierunkowych studiów stacjonarnych oraz stacjonarnych studiów doktoranckich w poszczególnych dziedzinach nauki (Dz. U. Nr 65, poz. 435, ze zm.). Żaden przepis wskazanych rozporządzeń nie nakłada na ministra obowiązku wydania decyzji w przedmiocie podziału kwot dotacji. Wskazując na powyższe organ wyraził pogląd, że przyznanie dotacji jest czynnością o charakterze materialnotechnicznym i nie wymaga formy decyzji administracyjnej. Skoro zaś nie było podstawy do rozpoznania wniosku w drodze wskazanej przez wnioskodawcę, zaistniała konieczność umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Od powyższego rozstrzygnięcia [...] Uniwersytet Medyczny w K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. Sąd I instancji uzasadniając oddalenie skargi podał, że zgodnie z art. 92 Prawa o szkolnictwie wyższym, działalność uczelni publicznej jest finansowana z dotacji z budżetu państwa na zadania ustawowo określone oraz może być finansowana z przychodów własnych. Zadania, na które uczelnia publiczna otrzymuje dotacje wymienione są w art. 94 ust. 1. Zgodnie zaś z art. 94 ust. 3 pkt 6 dotacje, o których mowa w ust. 1, są udzielane z budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, z tym że dla uczelni medycznej lub innej uczelni publicznej, będącej podmiotem, który utworzył szpital kliniczny, w części dotyczącej jednostek organizacyjnych tej uczelni prowadzących działalność dydaktyczną i badawczą w dziedzinie nauk medycznych, dotacje, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 7-11, są udzielane z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw zdrowia. Dalej WSA stwierdził, że zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.) uczelnia publiczna jest jednostką sektora publicznego. Według art. 103 ust. 1 budżet państwa składa się z części odpowiadających organom władzy publicznej, kontroli, ochrony prawa, sądów i trybunałów, wymienionym w art. 121 ust. 2, administracji rządowej, przy czym dla poszczególnych działów administracji rządowej oraz dla urzędów nadzorowanych przez Prezesa Rady Ministrów ustala się odpowiednio odrębne części budżetu. Zgodnie zaś z art. 103 ust. 4 częściami budżetu państwa dysponują kierownicy jednostek oraz organy wymienione w art. 121 ust. 2, a dla sądownictwa powszechnego Minister Sprawiedliwości, właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych, wojewodowie oraz kierownicy państwowych jednostek organizacyjnych, o których mowa w ust. 3 pkt 2, zwani dalej "dysponentami części budżetowej". Dysponenci części budżetowych, zgodnie z art. 125 ust. 1, w terminie do dnia 25 października, przekazują informacje: 1) jednostkom podległym - o kwotach dochodów i wydatków, w tym wynagrodzeń, oraz limitach zatrudnienia osób objętych mnożnikowymi systemami wynagrodzeń; 2) jednostkom samorządu terytorialnego - o kwotach dotacji na zadania z zakresu administracji rządowej, zadania inspekcji i straży, dotacji na realizację zadań własnych oraz o kwotach dochodów związanych z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej; 3) (94) samorządom województw - o kwotach dotacji rozwojowej na realizację programów operacyjnych, dla których samorządy województw są instytucją zarządzającą lub pośredniczącą - przyjętych w projekcie ustawy budżetowej. W terminie do dnia 1 grudnia jednostki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, opracowują i przekazują właściwym dysponentom części budżetowych projekty planów finansowych na następny rok budżetowy, zgodnie z projektem ustawy budżetowej (art. 125 ust. 2 ). Zgodnie z art. 128 ust. 1 w terminie 21 dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej dysponenci części budżetowych przedstawiają Ministrowi Finansów szczegółowy plan dochodów i wydatków danej części budżetowej, zwany dalej "układem wykonawczym". Układ wykonawczy opracowuje się w podziale na działy, rozdziały i paragrafy klasyfikacji dochodów i wydatków (ust. 2). Dysponenci części budżetowych w terminie, o którym mowa w ust. 1, przekazują jednostkom podległym informacje o kwotach dochodów i wydatków, w tym wynagrodzeń, oraz limitach zatrudnienia osób objętych mnożnikowymi systemami wynagrodzeń (ust. 3), zaś te jednostki sporządzają plany finansowe celem zapewnienia ich zgodności z ustawą budżetową (ust. 4). Z przedstawionych przepisów Sąd I instancji wywiódł, że ustalenie dotacji dla jednostek sektora publicznego nie odbywa się w formie decyzji administracyjnej, zatem rację miał Minister Zdrowia stwierdzając brak podstaw do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia należnej [...] Uniwersytetowi Medycznemu dotacji i wobec takiego stanu rzeczy umarzając postępowanie. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. orzekł, powołując w podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł [...] Uniwersytet Medyczny w K., zaskarżając to orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W., a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Orzeczeniu zarzucono: I. Na podstawie art. 174 pkt 1) p.p.s.a. - naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie: - art. 19, art. 103, art. 125 i art. 128 ustawy o finansach publicznych w zw. z art. 94 ust. 1 pkt 1 oraz art. 95 ust. 2 w zw. z art. 94 ust. 3 pkt 6 Prawa o szkolnictwie wyższym oraz § 9 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 maja 2008 r. w sprawie zasad podziału dotacji z budżetu państwa dla uczelni publicznych i niepublicznych poprzez błędne uznanie, iż skarżący jako jednostka sektora finansów publicznych - uczelnia publiczna, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5) i art. 19 ustawy o finansach publicznych, będący państwową osobą prawną, stanowi państwową jednostkę organizacyjną niebędącą organami władzy lub administracji rządowej, o której mowa w art. 19 i art. 103 ust. 3 pkt 2, a tym samym zastosowanie do niej znajdują zapisy art. 121, 125 i 128 ustawy zawarte w Dziale III Budżet Państwa i przyjęcie, iż powołane przez skarżącego przepisy prawa nie dają Ministrowi Zdrowia upoważnienia do wydania decyzji w przedmiocie zwiększenia dotacji dla publicznej uczelni, a nadto przyjęcie, iż przyznanie dotacji jest czynnością o charakterze materialno-technicznym i nie wymaga formy decyzji administracyjnej w trybie art. 104 k.p.a.; II. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania: - art. 3 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. wobec braku jakiegokolwiek ustosunkowania się do zarzutu skargi odnośnie naruszenia przez organ przy wydawaniu decyzji art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niewskazanie materialnoprawnej podstawy wydania zaskarżonej decyzji, które pozwoliłoby dokonać oceny zasadności zapadłego wyroku w zakresie powołanych podstaw zaskarżenia. Kontrola działalności administracji przez Sąd I instancji w tym zakresie okazała się być niepełna, gdyż nie wykazano, dlaczego zarzut skarżącego okazał się być bezzasadny. Tego typu naruszenie przepisów postępowania ogranicza również kontrolę instancyjną NSA, gdyż brak w takim przypadku przesłanek, jakimi kierował się Sąd I instancji przy uznaniu niezasadności podstaw zaskarżenia, - art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. wobec niezastosowania środka określonego w ustawie w stosunku do naruszenia przez zaskarżony organ art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 104 k.p.a. i art. 107 § 1 k.p.a., a co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej stwierdzono, że z art. 19 ustawy o finansach publicznych wynika, iż ustawodawca odrębnie traktuje dwie formy prawne: państwowe lub samorządowe osoby prawne i państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, w jakich to formach mogą być tworzone jednostki sektora finansów publicznych. Nie można kwalifikować państwowej osoby prawnej jaką jest uczelnia publiczna jako państwowej jednostki organizacyjnej. W konsekwencji błędnego uznania, iż skarżący posiada status takiej jednostki, Sąd I instancji niezasadnie przyjął założenie, iż zastosowanie w sprawie znajdą art. 103, art. 125 i art. 128 oraz Działu III Budżet państwa ustawy o finansach publicznych. Organ bezzasadnie odmówił wydania decyzji przyjmując, że "przyznanie dotacji jest czynnością o charakterze materialno-technicznym i nie wymaga formy decyzji administracyjnej". Art. 94 ust. 1 pkt 1 oraz art. 95 ust. 2 w zw. z art. 94 ust. 3 pkt 6 Prawa o szkolnictwie wyższym jednoznacznie bowiem stanowią, iż Minister Zdrowia jest organem właściwym do przyznawania dotacji i określania ich wysokości przeznaczenia w odniesieniu do publicznych uczelni medycznych. Nadto nie można przyjąć, że decyzja Ministra Finansów w sprawie zmian w budżecie Państwa na 2009 r. z dnia [...] marca 2009 r. jest jedyną i wystarczającą decyzją w sprawie przyznania skarżącemu środków finansowych, a zarazem zwalniającą Ministra Zdrowia od wydania wnioskowanej decyzji. Konsekwencją wydania decyzji przez Ministra Finansów powinno być wydanie decyzji przez Ministra Zdrowia, w której zostanie określona wysokość dotacji i jej przeznaczenie. Skarżący wskazał również na naruszenie art. 3 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. wobec braku ustosunkowania się przez Sąd I instancji do zarzutu skargi odnośnie naruszenia przez organ przy wydawaniu decyzji art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niewskazanie materialnoprawnej podstawy wydania zaskarżonej decyzji, które pozwoliłoby dokonać oceny zasadności zapadłego wyroku w zakresie powołanych podstaw zaskarżenia. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Zdrowia wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli legalności dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. była decyzja Ministra Zdrowia utrzymująca w mocy decyzję tegoż organu o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego. Należy zatem przede wszystkim stwierdzić, że przedmiot sprawy nie został przez Sąd I instancji skonkretyzowany w sposób dostateczny dla wyjaśnienia czego dotyczy w istocie spór w tej sprawie. Zauważyć trzeba, że Sąd I instancji w komparycji zaskarżonego wyroku określił, iż przedmiotem zaskarżenia jest decyzja "w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania z wniosku o zwiększenie dotacji". Relacjonując przebieg sprawy w postępowaniu administracyjnym Sąd wskazał, że skarżąca wystąpiła "wnioskiem z dnia [...] października 2009 r. o wydanie decyzji w przedmiocie przekazania Uniwersytetowi środków w kwocie 6.581.637 zł", tj. tak jak przedstawiono to w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przeprowadzając rozważania w zakresie kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd przywołując jedynie art. 94 ust. 1 i ust. 3 pkt 6 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym wywiódł, że przepisy te nie przynoszą odpowiedzi na pytanie jak odbywa się przekazanie dotacji. Następnie zaś Sąd stwierdził, że "Aby ustalić jaki ma charakter prawny przyznanie dotacji uczelni publicznej (...)". Cytując przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych w konkluzji Sąd wywiódł, że z tych przepisów wprost wynika, iż ustalenie dotacji dla jednostek sektora publicznego nie odbywa się w formie decyzji administracyjnej. Używanie przez Sąd I instancji zamiennie sformułowań: "przekazanie dotacji", "przyznanie dotacji", "zwiększenie dotacji" czy też "ustalenie dotacji" wskazuje na brak rozróżnienia czynności stosowania prawa (wyraz woli organu) od czynności wykonania (realizacji) prawa, która jest podejmowana wtedy, gdy stosunek prawny nie wymaga konkretyzacji, ponieważ został ukształtowany bezpośrednio przepisami prawa. Wyjaśnienie zaś tych kwestii, a więc to, czego dotyczył wniosek skarżącej strony z dnia [...] października 2009 r., ma zasadnicze znaczenie dla prawidłowego określenia zakresu powstałego sporu w tej sprawie. Wobec powyższego zauważyć należy, że w zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji wskazano, iż powoływane przez stronę przepisy ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym nie określają formy przyznawania dotacji dla żadnego z organów upoważnionych do przyznawania dotacji dla uczelni wyższych, a Minister Zdrowia zgodnie z tymi przepisami i ustawą budżetową na dany rok dokonuje podziału dotacji podmiotowej z budżetu państwa przeznaczonej dla uczelni medycznych oraz informuje uczelnie o przyznanej dotacji i ich przeznaczeniu. Sąd I instancji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w istocie nie brał pod uwagę wskazywanych przez stronę, a także przez organ przepisów art. 94 ust. 1 pkt 1, art. 95 ust. 2 i art. 94 ust. 3 pkt 6 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 9 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 9 maja 2008 r. w sprawie zasad podziału dotacji z budżetu państwa dla uczelni publicznych i niepublicznych (Dz. U. Nr 89, poz. 544). Oznacza to, że przepisy powyższe nie były przedmiotem analizy i ocen Sądu I instancji, pomimo że zostały wskazane przez organ orzekający w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd przywołał bowiem tylko treść art. 92 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, który stanowi, że działalność uczelni publicznej jest finansowana z dotacji z budżetu państwa na zadania ustawowo określone oraz może być finansowana z przychodów własnych. Odwołał się też do art. 94 ust. 1 tej ustawy, w którym ustawodawca określił zadania, na które uczelnia publiczna otrzymuje dotacje. Nadto, że z treści art. 94 ust. 3 pkt 6 tej ustawy wynika, że dotacje te są udzielane z budżetu państwa z części, której dysponentem jest w tym wypadku minister właściwy do spraw zdrowia. Sąd nie objął analizą treści art. 95 ust. 2 tejże ustawy, z którego wynika, iż dotacje, o których mowa w art. 94 ust. 3, przyznaje właściwy minister wymieniony w art. 94 ust. 3 określając ich wysokość i przeznaczenie. Zauważyć też należy, że w art. 96 ust. 2 ustawy zostało zawarte upoważnienie dla właściwego ministra do określenia w drodze rozporządzenia sposobu podziału dotacji, w których mowa w art. 94 ust. 1 pkt 1–6, 8, 9 i 11 oraz ust. 4a. W oparciu o powyższe upoważnienie zostało wydane rozporządzenie, do którego odwoływał się organ w zaskarżonej decyzji, jak i strona skarżąca, wskazując na regulacje zawarte w § 9 tegoż rozporządzenia. Sąd I instancji odwołując się natomiast do regulacji zawartych w art. 1 pkt 2, 3, 7 i 9, art. 19 oraz art. 103 ust. 1 i ust. 4, a także art. 121 ust. 1 i art. 128 ust. 1 ustawy o finansach publicznych przyjął, że wprost z tych przepisów wynika, że ustalenie dotacji dla jednostek sektora publicznego nie odbywa się w formie decyzji administracyjnej. W związku z powyższym należy zauważyć, że przepisy ustawy o finansach publicznych przywołane przez Sąd I instancji adresowane są do organów państwa nie zaś do innych podmiotów, tj. do beneficjentów transferów budżetowych. Te przepisy nie uprawniają tychże podmiotów do otrzymania z budżetu państwa jakichkolwiek środków finansowych. Zgodnie z art. 95 tej ustawy budżet państwa jest planem finansowym stanowiącym w roku budżetowym podstawę gospodarki finansowej państwa. Budżet jest planem rzeczowo-finansowym, obejmuje obok planowanych dochodów i wydatków, poprzez klasyfikację podmiotowo-przedmiotową również program działania rzeczowego, podporządkowany kwotom dochodów i wydatków. Jest uchwalany w formie ustawy budżetowej (art. 219 ust. 1 Konstytucji RP). Powyższe oznacza zatem, że przepisy ustawy budżetowej zawierają normy generalne i abstrakcyjne, których adresatem są organy i jednostki państwowe będące dysponentami budżetu. Dla nich bowiem (art. 34 ust. 1 pkt 2 ustawy) zamieszczenie w budżecie określonej kwoty wydatków stanowi nieprzekraczalny limit. W ten między innymi sposób ustawodawca zapewnia odpowiednią kontrolę nad obiegiem pieniądza w sektorze publicznym, dążąc do zapobiegania ponoszeniu wydatków, które nie mają pokrycia w osiąganych przez budżet dochodach, a także nie mogą być pokryte przez zaciągnięcie długu publicznego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 stycznia 2007 r. sygn. akt IV CSK 312/06, zbiór lex nr 277299). Sąd I instancji opierając zaskarżony wyrok wyłącznie na przywołanych przepisach ustawy o finansach publicznych miał na uwadze treść art. 19 tej ustawy, w związku z czym wywiódł, że uczelnia publiczna jest jednostką sektora publicznego. Przepis ten określa jedynie katalog form organizacyjno-prawnych jednostek sektora finansów publicznych, który obejmuje podmioty o zróżnicowanym pod względem formy prawnej i organizacyjnej. Oczywiście skarżący jest jednostką sektora publicznego, ale to wynika z art. 4 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, w myśl którego sektor finansów publicznych tworzą uczelnie publiczne. Jak wynika z art. 4 ust. 2 tej ustawy sektor finansów publicznych dzieli się na trzy podsektory. Uczelnie publiczne wchodzą w podsektor określony w art. 4 ust. 2 pkt 1, dla których organem założycielskim lub nadzorującym jest organ administracji rządowej albo inna jednostka zaliczana do podsektora rządowego. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym – uczelnią publiczną jest uczelnia utworzona przez państwo reprezentowane przez właściwy organ władzy lub administracji publicznej. Okoliczność, że uczelnia publiczna tworzy sektor finansów publicznych oznacza tylko tyle, że zgodnie z art. 41 ustawy o finansach publicznych został na nią nałożony obowiązek sporządzenia planów finansowych zgodnie z obowiązującymi w tym względzie przepisami. Przywołane natomiast przez Sąd I instancji regulacje zawarte w art. 103 i następnych ustawy o finansach publicznych odnoszą się do tzw. dysponentów części budżetowej, którymi są podmioty (organy) otrzymujące środki budżetowe bezpośrednio z centralnego rachunku bieżącego budżetu państwa. Dysponent główny ustanawia z kolei bezpośrednio mu podległych dysponentów drugiego i trzeciego stopnia. Dysponentami środków budżetu państwa są dysponenci części budżetowych i kierownicy podległych tym dysponentom państwowych jednostek budżetowych, a także właściwi ministrowie. Powyższe regulacje nie odnoszą się więc do sfery stosunków pomiędzy dysponentem części budżetowej, a podmiotem uprawnionym do otrzymania z budżetu określonych środków finansowych, czyli beneficjentem transferów budżetowych (tj. beneficjentem dotacji podmiotowych). Jak wynika z art. 97 ust. 1 pkt 8 ustawy o finansach publicznych do wydatków budżetu państwa zaliczane są dotacje na zadania określone odrębnymi ustawami. W myśl art. 92 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym działalność uczelni publicznej jest finansowana z dotacji z budżetu państwa na zadania ustawowo określone. Dalsze kwestie związane z otrzymaniem, udzieleniem, a także określeniem wysokości i przeznaczeniem tychże dotacji uregulowane zostały w powołanych w skardze kasacyjnej przepisach art. 94 ust. 1, 94 ust. 3 pkt 6, art. 95 ust. 2, a także w art. 96 ust. 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, jak i w § 9 rozporządzenia z dnia 9 maja 2008 r. Przepisy te nie były brane pod uwagę przy wydawaniu przez Sąd I instancji zaskarżonego wyroku. Powyższe oznacza, że zarzuty zawarte w pkt I oraz w pkt II tiret pierwszy petitum skargi kasacyjnej skutkowały uwzględnieniem skargi, gdyż w tym zakresie Sąd I instancji powinien ponownie dokonać kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Bez właściwej analizy wskazanych przepisów ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym jakakolwiek ocena co do charakteru prawnego czynności objętej wnioskiem strony z dnia [...] października 2009 r. byłaby przedwczesna. Uwzględnienie ww. zarzutów czyni przedwczesnym odniesienie się do pozostałych zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej. Ponownie rozpoznając sprawę, Sąd I instancji uwzględni powyższe wskazania i dokona ponownej, pełnej kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadnia art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło