VI SA/Wa 1178/10
WyrokWSA w Warszawie2010-10-11
Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Izabela Głowacka-Klimas, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika drogowego za naruszenie warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania na badania lekarskie lub psychologiczne jest zasadna, jeśli kierowca, którego dotyczyło badanie, nie był już zatrudniony w przedsiębiorstwie w momencie utraty ważności orzeczenia?Ratio decidendi
Kara pieniężna w kwocie 500 zł za naruszenie warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania na badania lekarskie lub psychologiczne nie jest zasadna, jeśli kierowca, którego dotyczyło orzeczenie, zakończył stosunek pracy przed datą utraty ważności tego orzeczenia. W takiej sytuacji, mimo że orzeczenie było nieważne w dniu kontroli, nie można przypisać przewoźnikowi odpowiedzialności za brak ważnego orzeczenia, gdyż kierowca już u niego nie pracował.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na W.C. karę pieniężną za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i dokumentacji. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy, częściowo zmieniając wysokość kary. Skarżący zakwestionował m.in. nałożenie kary 500 zł za brak ważnego orzeczenia psychologicznego kierowcy P.G., argumentując, że kierowca ten nie pracował już u niego w momencie utraty ważności orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny częściowo uwzględnił skargę, uchylając decyzję w tej części.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w kwocie 500 złotych za naruszenie warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne; oddalił skargę w pozostałej części; stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2010 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w kwocie 500 złotych za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. stwierdza, że uchylona w punkcie 1 decyzja nie podlega wykonaniu.
Pismem z 29 września 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił W.C. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą T. o zamiarze przeprowadzenia kontroli w przedsiębiorstwie.
Kontrola została przeprowadzona w dniach [...] października 2009 r. przez upoważnionych pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w [...], obejmowała okres od 1 stycznia 2009 r. do 1 października 2009 r. i dotyczyła:
- przestrzegania przepisów określonych w art. 92 ust. 1 pkt 1 – 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.);
- zgodności wykonywania działalności gospodarczej w zakresie uprawnień do wykonywania przewozów drogowych określonych w przepisach ustawy o transporcie drogowym oraz w przepisach wykonawczych do ww. ustawy;
- zgodności wykonywania działalności gospodarczej w zakresie regulacji czasu pracy kierowców określonych w przepisach rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG)3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11 kwietnia 2006 r.), Umowy Europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe AETR sporządzonej w Genewie 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94 poz. 1086 i 1087), rozporządzenia Rady (EWG)3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985 r. ze zm.), ustawy z 26 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. nr 92, poz. 879 ze zm.).
W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono następujące naruszenia:
- wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie i psychologiczne;
- skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego;
- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerw przy wykonywaniu przewozu drogowego;
- nieprawidłowe operowanie przełącznikiem grup czasowych;
- okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy - za każdą wykresówkę;
- nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24 godzinnego okresu - za każdy dzień.
Pismem z dnia 29 października 2009 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] powiadomił W.C. (skarżącego) o wszczęciu postępowania administracyjnego i pouczył o przysługującym na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. prawie do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów oraz o prawie do zgłaszania żądań.
Decyzją z [...] grudnia 2009 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 93 ust. 1 u.t.d. oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z [...] października 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną za stwierdzone w toku kontroli naruszenia w wysokości 8350 złotych.
Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, w którym podniosła m. in., że nie przesłuchano kierowców w celu ustalenia czy dana aktywność zarejestrowana na wykresówce rzeczywiście miała miejsce i czy "operowano" selektorem. Ponadto strona wskazała, że organ odmówił przeprowadzenia dowodu w sprawie dotyczącej wykresówki, która nie zawierała wszystkich danych i wydał decyzję przed wyznaczonym terminem zakończenia postępowania.
Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i nałożył karę pieniężną w wysokości 7 850 zł za stwierdzone naruszenia obejmujące:
- nieprawidłowe operowanie przełącznikiem grup czasowych (selektorem) - za każdą wykresówkę, łącznie 1000 zł - l.p.11.2.4. załącznika do u.t.d.;
- skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas do jednej godziny oraz za każdą rozpoczęta kolejną godzinę - 2800 zł – l.p.10.2 a i b załącznika do u.t.d;
- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut - 2850 zł – l.p.10.3. a i b załącznika do u.t.d.;
- nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego: nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu – 200zł – l.p. 11.2.1 załącznika do u.t.d.;
- wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne – 500 zł – l.p.1.8.1. załącznika do u.t.d.;
- okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki. która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy - 500 zł – l.p. 1.4.2. załącznika do u.t.d. Organ zmniejszył za to naruszenie karę o 500 zł w stosunku do kary nałożonej przez organ I instancji. Organ wskazał, że analiza wykresówek kierowcy D.D. z dni 19/20 maja 2009 r. wykazała, że brak jest danych o aktywności kierowcy w związku z zakończeniem używania wykresówki z dnia 19.05.2009 r. w miejscowości [...], a rozpoczęciem używania następnej wykresówki z dnia 19/20 maja 2009 r. w miejscowości [...]. Na rewersie wykresówki stwierdzono dokonanie ręcznych zapisów wskazujących na odpoczynek kierowcy przed rozpoczęciem prowadzenia pojazdu w miejscowości [...]. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wyjaśnień strony wynika, iż kierowca mylnie zaznaczył daną aktywność na polu odpoczynek, gdy powinna być ona ręcznie naniesiona na polu "inna praca". W związku z faktem, iż kierowca naniósł aktywność na rewersie wykresówki, natomiast została ona jedynie błędnie zarysowana na niewłaściwym polu, w niniejszym stanie faktycznym zasadne było zmniejszenie kary do 500 zł.
Organ szczegółowo omówił wszystkie stwierdzone naruszenia, wskazał dowody, w oparciu o które naruszenia te stwierdzono. Wskazał także przyczyny, dla których części dowodów odmówiono mocy dowodowej. W szczególności organ szczegółowo odniósł się do zapisów na rewersach wykresówek, dokonując ich analizy i oceny z punktu widzenia podstawy odstąpienia od stwierdzonego naruszenia.
Odnośnie naruszenia dotyczącego wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne organ wskazał, że podczas kontroli w przedsiębiorstwie strona okazała orzeczenie z dnia [...] września 2004 r. nr [...] kierowcy P.G.. Zaświadczenie było zgodne z formularzem obowiązującym w momencie jego wystawienia mimo, że jego treść zawierała sformułowanie posiadania przez kierowcę predyspozycji psychicznych do kierowania pojazdem. Badania psychologiczne powinno się do czasu ukończenia przez kierowcę 60 lat odbywać co 5 lat. Przedmiotowe orzeczenie wydano w dniu [...] września 2004 r. wobec czego następne badanie kierowca powinien przeprowadzić najpóźniej w dniu [...] września 2009 r. Kontrola w przedsiębiorstwie została przeprowadzona w dniu [...] października 2009 r., a więc powyższe orzeczenie potwierdzające posiadanie predyspozycji psychicznych kierowcy w dniu kontroli było nieważne. Organ wskazał, że potwierdza to również przedstawione przez przedsiębiorcę podczas kontroli zaświadczenie P.G. z dnia [...] listopada 2007 r. o spełnieniu wszystkich wymagań ustawowych, w którym data ważności orzeczenia psychologicznego kierowcy kończy się z dniem [...] września 2009 r. Zdaniem organu nie ma wątpliwości, iż doszło do popełnienia przez przedsiębiorcę naruszenia z lp. 1.8 ust. 1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Ponadto organ wskazał, iż kryteria braku możliwości przewidzenia z art. 93 ust. 7 u.t.d. oraz braku wpływu z art. 92a ust. 4 u.t.d. należy uznać za równoważne. Podkreślił jednak, iż art. 92a ust. 4 ma zastosowanie jedynie w przypadku kontroli drogowych. Na zachowanie kierowcy naruszającego prawo przedsiębiorca miał wpływ, jeżeli mógł to przewidzieć, a nie zapobiegł temu. I odwrotnie, jeżeli przedsiębiorca mógł przewidzieć naruszającego prawo zachowania kierowcy, którym posługiwał się przy wykonaniu transportu drogowego, to zapewne miał wpływ na to wykroczenie, jeśli nie podjął działań zapobiegających takim naruszeniom. Zdaniem organu przedsiębiorca powołujący się na przepis art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym powinien udowodnić zaistnienie okoliczności wskazanych w tym przepisie, a mianowicie, że nie miał wpływu lub nie mógł przewidzieć naruszenia przez kierowcę przepisów o czasie pracy. Natomiast na organie spoczywa jedynie procesowy obowiązek zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego sprawy stosownie do art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wynika to z faktu, iż to przedsiębiorca wywodzi skutki prawne wynikające z tych przepisów, które zwalniają go od odpowiedzialności za wykroczenia kierowcy pojazdu. W niniejszej sprawie, w ocenie organu skarżący nie udowodnił braku możliwości przewidzenia powstania naruszeń, a organ nie znalazł w zgromadzonym materiale dowodowym podstaw do zastosowania art. 93 ust. 7 u.t.d.
Organ podkreślił także, że wysokość nakładanych na stronę kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, jest ściśle określona w załączniku do ustawy o transporcie drogowym. Organy orzekające nie mają możliwości dowolnego kształtowania wysokości nakładanych kar pieniężnych. W konsekwencji za stwierdzone naruszenia zawsze nakładana jest kara pieniężna w wysokości określonej ustawą.
Na powyższą decyzję W.C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie żądając jej częściowego uchylenia z uwagi na jej wydanie z naruszeniem przepisów w zakresie:
- skrócenia dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas do jednej godziny i za każdą rozpoczętą kolejną godzinę na podstawie art. 8 ust. 1, 2, 3, 4 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 i nałożenia kary w wysokości 1900 zł za naruszenia stwierdzone na wykresówkach okazanych podczas kontroli w przedsiębiorstwie za dni: 26/27 lutego 2009 r., 24/25 czerwca 2009 r., 2/3 lipca 2009 r., 10/11 sierpnia 2009 r., 2/3 września 2009 r., bez uwzględnienia odręcznych zapisów kierowcy na rewersach wykresówek;
- przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy
wykonywaniu przewozu drogowego o czas powyżej 15 min do 30 min. oraz za każde rozpoczęte 30 minut na podstawie art. 7 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 - nałożono karę administracyjną w wysokości 2850 zł za naruszenia stwierdzone na wykresówkach okazanych podczas kontroli w przedsiębiorstwie za dni: 24 stycznia 2009 r., 2/3 lutego 2009 r., 2/3 czerwca 2009 r., - organ II instancji nie uwzględnił odręcznych zapisów kierowcy na rewersach wykresówek zgodnie z art. 12 rozporządzenia 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85;
- wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania psychologiczne na podstawie art. 39 k ust. 1, 3 i 4 u.t.d., za co nałożono karę w wysokości 500 zł, a organ II instancji nie uwzględnił faktu, iż kierowca nie musiał posiadać ważnego orzeczenia lekarskiego, ponieważ w tym czasie już nie pracował u skarżącego.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że rejestracja czasu pracy na wykresówkach odbywała się zgodnie z przepisami, a wszelkie odstępstwa następowały wskutek zaistniałych zdarzeń i w sposób niezależny od kierowców.
Strona wskazała również, że w wydanej przez organ II instancji decyzji z dnia [..] marca 2010 r. organ odwoławczy napisał, że "Pan P.G. nie pracuje od 1 września 2009 r.". (str. 4 uzasadnienia decyzji) Do skargi dołączone zostało świadectwo pracy P.G., z którego wynika, że kierowca był zatrudniony w kontrolowanym przedsiębiorstwie w okresie od 1 lutego 2004 r. do 31 sierpnia 2009 r. Niesłusznie więc nałożono karę w wysokości 500 zł.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia natomiast decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie jedynie w części, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, narusza prawo w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 złotych z tytułu wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne. Bezsporne jest, że podczas kontroli w przedsiębiorstwie strona okazała orzeczenie z dnia [...] września 2004 r. dotyczące kierowcy P.G.. Zaświadczenie było zgodne z formularzem obowiązującym w momencie jego wystawienia. Badania psychologiczne powinno do czasu ukończenia przez kierowcę 60 lat odbywać się co 5 lat, zatem było ważne do 10 września 2009 r. Kontrola w przedsiębiorstwie miała miejsce w październiku 2009 r., kiedy to zaświadczenie straciło ważność, należy mieć jednak na uwadze fakt, że P.G., jak wynika z dołączonego do skargi świadectwa pracy, pracował u skarżącego do 31 sierpnia 2009 r., zatem do tej daty kwestionowane przez organ zaświadczenie było ważne.
Jak słusznie podnosi skarżący organ wiedział o tym fakcie i winien go uwzględnić, bowiem na stronie 4 uzasadnienia decyzji przytaczając zeznania W.C. organ wskazywał, że P.G. nie pracuje w przedsiębiorstwie skarżącego od 1 września 2009 r. Nie było zatem zasadne nałożenie kary 500 zł za naruszenie warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowców w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne, bowiem w dacie kiedy przedmiotowe świadectwo straciło ważność kierowca nie pracował już w przedsiębiorstwie skarżącego.
W zakresie pozostałych naruszeń kwestionowanych w skardze należy uznać, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Otóż, według Sądu, zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2009 r. nie narusza we wskazanej wyżej części zarówno przepisów prawa materialnego zawartych w ustawie o transporcie drogowym, jak również unormowań tzw. pochodnego (wtórnego) prawa wspólnotowego, w tym w szczególności rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102/1 z dnia 11 kwietnia 2006 r.).
Zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) Nr 561/2006, po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca, co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres odpoczynku. Przerwę tę może zastąpić przerwa długości co najmniej 15 minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej 30 minut, rozłożone w czasie w taki sposób, aby zachować zgodność z przepisami akapitu pierwszego.
Odnośnie zarzutów skarżącego dotyczących stwierdzenia naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas powyżej 15 minut do 30 minut oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut Sąd ocenił, że nie są zasadne, a organ prawidłowo nałożył karę pieniężną za stwierdzone naruszenia.
Analiza wykresówki kierowcy D.D. z dnia 24 stycznia 2009 r. wskazuje na przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy o 2 godziny i 20 minut. Naruszenie to miało miejsce pomiędzy godziną 10:00 a godziną 17:45 dnia 24 stycznia 2009 r. Kierowca prowadził pojazd przez 6 godzin i 50 minut bez wymaganej 45 minutowej przerwy. Na rewersie ww. wykresówki stwierdzono zapis "Art. 12 Rozp. 561/2006, ładunek ADR, postój na stacji gazowej, w miejscu [...], odjazd z powodu wymuszonego dojazdu dostawy gazu, odjazd 14:30, ładunek ADR". Kierowca o godzinie 18:30 dnia 24 stycznia 2009 r. wyjął wykresówkę najprawdopodobniej w celu złożenia zapisu na jej rewersie, o godzinie 17:45 dnia 24 stycznia 2009 r. rozpoczął odbieranie odpoczynku a dopiero o godzinie 18:30 dokonał wyjęcia wykresówki w celu jej opisu. Zgodnie z art. 12 rozporządzenia 561/2006 kierowca dokonuje ręcznych zapisów na wykresówce najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój co w tym przypadku nie nastąpiło. Ponadto kierowca wg zapisu wykresówki zmuszony o godzinie 14:30 do opuszczenia miejsca postoju i tym samym przerwania odbieranej przerwy prowadził pojazd, a następnie w godzinach 16:05 do 16:15 (24 stycznia 2009 r.) odbierał 10-minutową przerwę po czym dopiero o godzinie 17:45 rozpoczął prawidłowe odebranie wymaganej przerwy.
Z analizy wykresówki D.D. z dni 2/3 lutego 2009 r. wynika przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy o 2 godziny i 40 minut. Naruszenie to miało miejsce pomiędzy godziną 13:50 a godziną 21:45 dnia 2 lutego 2009 r. Kierowca prowadził pojazd przez 7 godzin i 10 minut bez wymaganej 45-minutowej przerwy. Na rewersie ww. wykresówki stwierdzono zapis "Art. 12 Rozp. 561/2006, odpoczynek na stacji w miejscowości [...], odjazd z miejsca postoju z powodu dostawy towaru, brak możliwości kontynuowania dalszej przerwy. Ładunek ADR ". Kierowca pomiędzy godzinami 17:45 a 18:15 dnia 2 lutego 2009 r. odebrał 30-minutową przerwę. Następnie prowadził pojazd przez 3 godziny i 30 minut nie odbierając żadnej prawidłowej przerwy co wskazuje na zlekceważenie obowiązku odebrania przerwy bowiem kierowca prowadził pojazd aż do momentu zakończenia zadania przewozowego w dniu 2 lutego 2009 r. czyli do godziny 21:45.
Wskazane zapisy na rewersach wykresówek nie mogą zdaniem Sądu stanowić podstawy odstąpienia od stwierdzonego naruszenia z lp. 10.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Należy wskazać, iż kierowca powołując się na wyjątkową sytuację, która w jego ocenie może stanowić odstępstwo zgodnie z art. 12 rozporządzenia 561/2006 od naruszenia czasu pracy kierowcy powinien opisać to zdarzenie na rewersie wykresówki w taki sposób aby organ kontrolny mógł zweryfikować prawidłowość zastosowania do danej sytuacji art. 12 rozporządzenia 561/2006 r. Kierowca wobec tego powinien opisać dokładną sytuacją. Nie służy temu ogólny, niesprecyzowany zapis, bowiem organ nie może w ten sposób ocenić czy faktycznie nastąpiło takie zdarzenie, które jest podstawą do zastosowania art. 12 rozporządzenia 561/2006 r. Ponadto kierowca poza opisem zaistniałego zdarzenia powinien wskazać godziny zaistnienia zdarzenia, moment wyjęcia wykresówki i jej opisanie.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących nałożenia kary pieniężnej za skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego o czas do jednej godziny i za każdą rozpoczętą kolejną godzinę stwierdzone na wykresówkach za dni: 26/27 lutego 2009 r., 24/25 czerwca 2009 r., 2/3 lipca 2009 r., 10/11 sierpnia 2009 r., 2/3 września 2009 r. kierowcy D.D. Sąd również stwierdza, że nie są one zasadne.
Analiza wykresówek z dni 26/27 lutego 2009 r. wykazała, że kierowca D.D. o godzinie 09:10 dnia 26 czerwca 2009 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 6 godzin i 50 minut nieprzerwanego odpoczynku w godzinach 02:20 a 09:10 dnia 27 lutego 2009 r. Oznacza to, że skrócił dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 10 minut. Na rewersie tej wykresóki stwierdzono zapis "dnia 27 lutego 2009 r. podjazd do miejsca rozładunku towaru. Ładunek ADR. Kierowca D.".
Analiza wykresówek z dni 2/3 lipca 2009 r. wykazała, że kierowca D.D. o godzinie 22:55 dnia 2 lipca 2009 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 6 godzin i 50 minut nieprzerwanego odpoczynku w godzinach 16:05 a 22:55 dnia 3 lipca 2009 r. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 2 godziny i 10 minut z wymaganego 9 godzinnego dziennego czasu odpoczynku. Na rewersie wykresówki stwierdzono zapis "odpoczynek na stacji paliw, dostawa paliwa, odjazd o godz. 14:00. Dnia 3 lipca 2009 r. zjazd do miejsca parkowania, parking wolny, skrócony czas odpoczynku na trasie [...]. Art. 12 Rozp. 561/2006".
Analiza wykresówek z dni 10/11 sierpnia 2009 r. wykazała, że kierowca D.D. o godzinie 00:30 dnia 10 sierpnia 2009 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 7 godzin nieprzerwanego odpoczynku w godzinach 17:30 dnia 10 sierpnia 2009 r. a 00:30 dnia 11 sierpnia 2009 r. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 2 godziny wymaganego 9 godzinnego dziennego czasu odpoczynku. Na rewersie wykresówki stwierdzono zapis "awaria samochodu zjazd na bazą, przeciągnięty czas prac. D. Art. 12 Rozp. 561".
Analiza wykresówek z dni 2/3 września 2009 r. wykazała, że kierowca D.D. o godzinie 21:20 dnia 2 września 2009 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 7 godzin i 30 minut nieprzerwanego odpoczynku w godzinach 13:45 a 21:20 dnia 11 sierpnia 2009 r. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 25 minut z wymaganego 9 godzinnego dziennego czasu odpoczynku. Na rewersie wykresówki kierowcy D.D. stwierdzono zapis "Art. 12 Rozp. 561/2006. 13.00. Konfliktowa sytuacja na parkingu w miejscowości [...], brak możliwości kontynuowania dobowego odpoczynku, od godz. 12.00 zjazd na bazą strzeżoną. D.".
Zdaniem Sądu prawidłowo została nałożona kara na skarżącego za stwierdzone naruszenia w postaci skrócenia dziennego czasu odpoczynku, bowiem jak słusznie zauważył organ, adnotacje na zakwestionowanych wykresówkach nie pozwalają na zweryfikowanie odstępstwa od przestrzegania czasu pracy kierowców. Wszelkie adnotacje na wykresówkach powinny być dokonywane w sposób pozwalający na prawidłową ocenę zastosowania w danej sytuacji art. 12 rozporządzenia 561/2006 r.
Za trafne należy uznać stanowisko organu, że w okolicznościach danej sprawy brak było podstaw do zastosowania art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE. L. 06.102.1).
W myśl powyższego przepisu "pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój".
Wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że odstępstwo od przepisów o czasie pracy kierowców możliwe jest w szczególnych okolicznościach i przyczyna takiego odstępstwa powinna być zaznaczona odręcznie na wykresówce lub na wydruku z urządzenia rejestrującego albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. W niniejszej sprawie wymogi przewidziane art. 12 nie zostały spełnione, gdyż odręczne zapisy kierowcy na wykresówkach nie pozwalają na przyjęcie takiej oceny. Należy bowiem zważyć, że art. 12 rozporządzenia przewidując odstępstwa od obowiązujących przepisów o czasie pracy kierowcy powinien być stosowany ściśle. Z tego też względu organy prawidłowo uznały, że w niniejszej sprawie wyjaśnienia strony nie mogą zostać uwzględnione.
Zdaniem Sądu dokonana przez organ ocena dowodów w tym zakresie jest prawidłowa i nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów zakreślone normami k.p.a. Organ odniósł się do każdego zapisu na odwrocie kontrolowanych wykresówek i wskazał dlaczego odstępstwa wskazane przez kierowcę nie zostały potraktowane jako odstępstwa usprawiedliwione szczególnymi okolicznościami. Zapisy te nie wskazywały na przyczyny objęte dyspozycja art. 12 rozporządzenia nr 561/2006.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 złotych, w pozostałej części skargę oddalił, orzekając na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło