II GZ 439/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 11 października 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1369/10 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 11 października 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1369/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił W. K. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2010 r., Nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym. Sąd wyjaśnił, iż zarządzeniem zastępcy Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia [...] lipca 2010 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na ww. decyzję w kwocie 873 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] lipca 2010 r. Skarżący uiścił wpis sądowy w dniu [...] lipca 2010 r. W dniu [...] lipca 2010 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu wskazał, iż w dniach od [...] do [...] lipca 2010 r. przebywał poza W., zaś przedmiotowy odpis zarządzenia odebrała jego żona, albowiem adres prowadzenia działalności zawodowej jest jednocześnie miejscem jego zamieszkania. Odmawiając przywrócenia terminu Sąd I instancji wskazał, że pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci uiszczenia należnego wpisu sądowego. Sąd I instancji zauważył, iż z uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego nie wynika, że przebywanie pełnomocnika poza kancelarią adwokacką w dniach przez niego wskazanych było spowodowane okolicznościami nagłymi i niezaplanowanymi. W ocenie Sądu pełnomocnik skarżącego jako profesjonalista winien zapewnić taki system pracy, by jego nieobecność w kancelarii, zwłaszcza jeżeli jest zaplanowana nie wpływała na terminowe wykonanie zarządzeń Sądu. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik W. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podniósł, iż przebywając pozą W., dopiero w dniu [...] lipca 2010 r. został telefonicznie powiadomiony, iż odebrano zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu. Dzień później natomiast, miał możliwość zapoznania się ze sprawą i sporządzenia wniosku o przywrócenie terminu. Jednocześnie zarzucił Sądowi I instancji, iż ten nie ustalił bez wątpliwości daty odbioru wezwania do uiszczenia wpisu, albowiem w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano, iż nastąpiło ono w dniu [...] lipca 2010 r., podczas gdy przy podpisie osoby odbierającej nie ma wskazanej daty odbioru. Podkreślił jednocześnie, iż z posiadanych przez niego informacji wynika, iż odebranie pisma nastąpiło w terminie późniejszym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 p.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Omówione kryteria ujmowane są jeszcze surowiej w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron (wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 745/98, LEX 42023). Osoby te zobowiązane są do zachowania podwyższonej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Kryterium należytej staranności jest podwyższone z tej racji, że adwokat czy radca prawny posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż obiektywny miernik staranności, której należy wymagać od każdego pełnomocnika należycie dbającego o interesy reprezentowanego, w tym od radcy prawnego będącego pełnomocnikiem strony skarżącej, nakłada obowiązek właściwego zorganizowania swojej pracy. W pojęciu tym niewątpliwie mieści się także odpowiednia organizacja zastępstwa, na czas braku możliwości wypełniania swoich obowiązków zawodowych. Wiąże się to przecież z odpowiedzialnością za prowadzenie sprawy strony skarżącej oraz odpowiedzialnością za prawidłowy przebieg całego postępowania sądowego. Zaistniałe w tym zakresie zaniechania ze strony profesjonalnego pełnomocnika, nie wskazują na wystąpienie braku winy z jego strony. Rację ma Sąd I instancji wskazując, że przesyłka sądowa zawierająca wezwanie do uiszczenia wpisu została wydana osobie uprawnionej albowiem pełnomocnik skarżącego przyznaje, że wymieniona korespondencja została wydana domownikowi. Wskazać należy, iż na zwrotnym poświadczeniu odbioru wezwania do dokonania tych czynności widnieje adnotacja, iż korespondencja została doręczona małżonce pełnomocnika skarżącego, M. T. Mamy tu więc do czynienia z doręczeniem zastępczym określonym w art. 72 p.p.s.a. Stosownie do treści tego przepisu, jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, może doręczyć pismo dorosłemu domownikowi, a gdyby go nie było - administracji domu lub dozorcy, jeżeli osoby te nie mają sprzecznych interesów w sprawie i podjęły się oddania mu pisma. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza jednocześnie, że zarzut kasatora, iż Sąd I instancji nie ustalił bez wątpliwości daty odebrania przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, nie zasługuje na uwzględnienie. Strona bowiem ograniczyła się do ogólnikowych twierdzeń, iż z posiadanych przez pełnomocnika skarżącego informacji wynika, że doręczenie przesyłki nastąpiło w terminie późniejszym. Tymczasem powołując w uzasadnieniu określone okoliczności, pełnomocnik skarżącego powinien przedstawić dowody na ich wystąpienie, wykraczając w ten sposób poza gołosłowne i ogólnikowe twierdzenia. Tym bardziej, że jak wynika z adnotacji osoby doręczającej ww. przesyłkę, została ona doręczona pod wskazany przez pełnomocnika skarżącego adres i pozostawiona, zastanemu na miejscu, dorosłemu domownikowi w dniu [...] lipca 2010 r. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesione zażalenie, jako pozbawione uzasadnionych podstaw na mocy art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.