I OW 101/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Leszczyński Sędziowie NSA Anna Lech (spr.) del. NSA Jerzy Solarski Protokolant Dominika Człapińska po rozpoznaniu w dniu 12 października 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wojewody P. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wojewodą P. a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w G. w przedmiocie: organu właściwego do rozpoznania wniosku Starosty W. w sprawie rozważenia możliwości wszczęcia postępowania w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] lipca 1997r. nr [...] w kwestii zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości w S., gmina C. postanawia: oddalić wniosek Wojewoda P. wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w G. w sprawie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku Starosty W. w sprawie rozważenia możliwości wszczęcia postępowania w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w W. Nr [...] z dnia [...] lipca 1997 r. w kwestii zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości w S., gmina C. w części dotyczącej przeznaczenia działek nr [...] i nr [...] pod drogi gminne. Wojewoda P. wskazał, że postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. uznało, że nie jest organem właściwym w sprawie rozpoznania wskazanego wyżej wniosku Starosty W., gdyż z treści przepisu art. 17 pkt 2 K.p.a. organem wyższego stopnia w stosunku do kierowników rejonowych urzędów administracji ogólnej byli wojewodowie. Wojewoda P. wskazał, że zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 marca 2002 r. sygn. akt. I SA/3120/01, organy administracji, którymi byli kierownicy urzędów rejonowych, do właściwości których przed dniem 1 stycznia 1998 r. należały sprawy podziałów nieruchomości, zostały zlikwidowane, a sprawy, które niegdyś należały do właściwości tych organów, należą obecnie do organów gmin. W związku z tym, zdaniem Wojewody, zgodnie z art. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych, organem wyższego stopnia w stosunku do obecnie nieistniejącego organu, który wydał decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości, a zarazem zgodnie z art. 157 § 1 K.p.a. właściwym do orzekania w kwestii nieważności tej decyzji jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze. W odpowiedzi na wniosek, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. wniosło o jego oddalenie, wskazując, że zgodnie z art. 17 pkt 2 K.p.a. organem wyższego stopnia w stosunku do kierowników rejonowych urzędów rządowej administracji ogólnej byli wojewodowie, zaś wejście w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami w dniu 1 stycznia 1998 r. nie zmieniło nic w tej sprawie. Powołano się przy tym na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 1998 r., sygn. akt I SA 1296/98. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej, przy czym powołana ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w sposób wyraźny odróżnia i statuuje kompetencje sądu administracyjnego do rozstrzygania sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość. Ze sporem kompetencyjnym mamy do czynienia wtedy, gdy przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy - spór pozytywny, albo gdy każdy z nich uważa się za organ niewłaściwy do jej załatwienia - spór negatywny. Natomiast spór o właściwość związany jest ze sprawą indywidualną i kształtuje się na bazie rozbieżnych poglądów organów jednostek samorządu terytorialnego, bądź samorządowych kolegiów odwoławczych, co do zakresu ich działania. W związku z tym przyjąć należy, że spór o którym mowa w art. 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pojawia się wtedy, gdy pojawiają się rozbieżne poglądy pomiędzy organami administracji publicznej w zakresie ich właściwości do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej. Wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, zgodnie z którym, w obu rodzajach sporów rozstrzyganych przez sąd na mocy art. 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przedmiot sporu powinien być precyzyjnie określony, albowiem pozwala to nie tylko określić sprawę, która ma być rozpoznawana, a co za tym idzie daje możliwości ustalenia z jakim dokładnie rodzajem sporu mamy do czynienia, a także w następnej kolejności pozwala wskazać organ rzeczywiście właściwy do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej objętej wnioskiem. W chwili obecnej nie toczy się żadna sprawa administracyjna. W związku z powyższym uznać należy, że wystąpienie z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, czy też sporu kompetencyjnego musi być poprzedzone wszczęciem sprawy administracyjnej i dokładnym ustaleniem przedmiotu sprawy. Ustalenie stanu faktycznego i określenie przedmiotu sprawy należy do organów administracji publicznej, a nie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Brak takich ustaleń powoduje, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu jest przedwczesny i podlega oddaleniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 i art. 64 § 3 w związku z art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.