II GZ 106/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Zielińska po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1447/10 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1447/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił M. J. przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie z jej skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. W dniu 1 czerwca 2010 r. skarżąca wraz ze skargą złożyła wniosek "o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010 r." Skarżąca wniosek uzasadniła tym, że od 20 marca do 25 marca 2010 r. była obłożnie chora i nie mogła opuszczać domu, a o fakcie wydania zaskarżonej decyzji dowiedziała się w dniu 25 maja 2010 r., kiedy to otrzymała od organu pismo stanowiące odpowiedź na wniosek skarżącej o wydanie kopii akt. WSA w W. postanowieniem z dnia 29 lipca 2010 r. odrzucił wniosek i wskazał, że dniem, w którym rozpoczął bieg termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jest dzień 7 kwietnia 2010 r., jako dzień następny po dniu 6 kwietnia 2010 r., w którym to dniu upłynął termin do odbioru przez skarżącą awizowanej przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję. Zdaniem Sądu, złożenie przez skarżącą w dniu 1 czerwca 2010 r. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nastąpiło po upływie ustawowego siedmiodniowego terminu do wniesienia tegoż wniosku. Po rozpoznaniu zażalenia M. J., postanowieniem z dnia 12 października 2010 r., II GZ 288/10, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie podnosząc, że skoro skarżąca o wydanej decyzji dowiedziała się w dniu 25 maja 2010 r. to przyjąć należało, iż termin do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia skargi zaczął biec z dniem 26 maja 2010 r. i upływał 1 czerwca 2010 r. Odmawiając przywrócenia terminu Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że skarżąca jako uzasadnienie braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi do sądu wskazała na chorobę w okresie od 20 do 25 marca 2010 r. Sąd zwrócił uwagę, że korespondencja wysłana do skarżącej, zawierająca decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010 r., była dwukrotnie awizowana w dniach 22 marca 2010 r. i 29 marca 2010 r., a zatem skarżąca mogła odebrać decyzję także po ustaniu choroby i skutecznie wnieść skargę. W ocenie Sądu, z zawartej na kopercie adnotacji wynikało, że przesyłka była dwukrotnie awizowana w związku z czym należało przyjąć, że listonosz pozostawił awiza. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, które by potwierdzały, że takie awiza nie zostały pozostawione, np. nie wykazała, że podjęła jakiekolwiek czynności reklamacyjne we właściwym urzędzie pocztowym. Mając powyższe na uwadze, Sąd I instancji uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie art. 87 p.p.s.a. polegające na błędnym przyjęciu, że skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu. W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że w okresie od 20 do 25 marca 2010 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim i nie otrzymała żadnego awiza ani żadnej informacji o próbie doręczenia przesyłki poleconej. Podniosła, że we wskazanym okresie przebywała w domu i mogła odebrać przesyłkę. Zdaniem strony, Sąd I instancji nie podjął żadnych działań w celu ustalenia czy list był prawidłowo awizowany. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie z utrwalonymi w tej kwestii poglądami doktryny i judykatury uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna. W niniejszej sprawie Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Sąd uznał, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających, że awiza listowej przesyłki poleconej zawierającej decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2010 r. nie zostały pozostawione, nie wykazała również, że podjęła jakiekolwiek czynności reklamacyjne we właściwym urzędzie pocztowym. W zaskarżonym postanowieniu Sąd I instancji w żaden sposób nie odniósł się do kwestii, czy przesyłka była prawidłowo awizowana. Zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. W przedmiotowej sprawie organ administracji doręczenie przesyłki zawierającej decyzję z dnia [...] marca 2010 r. powierzył poczcie. Artykuł 42 § 1 k.p.a. stanowi, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub w miejscu pracy. Z kolei art. 43 k.p.a w zdaniu pierwszym stanowi, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Przepis art. 44 k.p.a. stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez pocztę (art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a.), zaś zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki we wspomnianym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Zgodnie natomiast z art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, w którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W sytuacji gdy tak jak w rozpoznawanej sprawie na dowodzie doręczenia brak jest adnotacji doręczyciela, gdzie w danym przypadku umieścił zawiadomienie, nie można uznać skuteczności doręczenia zastępczego. Samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę informacji o jej awizowaniu bez wskazania miejsca pozostawienia awiza w konkretnym przypadku nie czyni zadość wymogom wskazanym w przepisie art. 44 k.p.a. i nie pozwala uznać prawidłowości doręczenia zastępczego (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1911/07, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 marca 2009 r., wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 czerwca 2008 r.). Należy podkreślić, że w dokumencie zwanym "potwierdzeniem odbioru" powinny zostać zaświadczone wszystkie okoliczności warunkujące zaistnienie domniemania doręczenia przesyłki, tj. że doręczyciel nie zastał adresata w domu, że zawiadomienie o umieszczeniu przesyłki w urzędzie pocztowym zostało umieszczone w należącej do adresata skrzynce na korespondencję lub w innym miejscu oraz że przesyłki tej nie podjęto w terminie. W przeciwnym wypadku dokument ten nie jest dowodem dokonanego doręczenia zastępczego. Sąd I instancji zatem ponownie rozpoznając wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi uwzględni wskazane w tym postanowieniu uwagi Naczelnego Sądu Administracyjnego. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.