II OZ 60/11
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-02-10
Skład orzekający: Maria Czapska - Górnikiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona wykazuje brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania sądowego, uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Obowiązek wykazania takiej sytuacji spoczywa na wnioskodawcy, a zwiększone wydatki w okresie jesienno-zimowym nie stanowią wystarczającej podstawy do zwolnienia, gdy postępowanie trwa od wielu miesięcy.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił skarżącej I. D. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że nie wykazała ona braku możliwości poniesienia tych kosztów. Skarżąca wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów PPSA i domagając się zmiany postanowienia poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, argumentując, że jej dochody nie pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznych wydatków.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
II OZ 60 / 11 POSTANOWIENIE Dnia 10 lutego 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 20 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Lu 551/10 w zakresie odmowy częściowego przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi I. D. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia oddalić zażalenie.
II OZ 60 / 11
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 20 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił skarżącej I. D. przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż z oświadczenia skarżącej oraz nadesłanych dokumentów wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem, z którym zamieszkuje w domu o powierzchni 61 m2 i utrzymuje się z emerytury własnej w kwocie 832,92 złotych oraz emerytury męża w kwocie 1.431,55 złotych. Skarżąca oświadczyła, że koszty utrzymania domu i rodziny wynoszą 2.250 zł w okresie jesienno- zimowym. Na koszty składają się: opłata za energię elektryczną, wodę i wywóz nieczystości, telefon, podatek od nieruchomości, zakup węgla i lekarstw oraz koszty wyżywienia. Sąd wskazał też, iż skarżąca nie przedstawiła dokumentów pozwalających na ustalenie ponoszonych przez nią kosztów utrzymania. W ocenie Sądu porównanie wysokości ewentualnych kosztów sądowych w sprawie z dochodem przypadającym w rodzinie skarżącej na osobę wskazuje, iż skarżąca jest w stanie bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania, uiścić należne w sprawie koszty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że mając na uwadze poczynione ustalenia w zakresie sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącej I. D. uznać należało, iż nie wykazała ona braku możliwości poniesienia kosztów sądowych związanych z rozpoznaniem wniesionej skargi.
Z przedstawionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) orzekł jak na wstępie.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła I. D., zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez dowolne uznanie, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania.
Wskazując na powyższe, skarżąca wniosła o zmianę przedmiotowego postanowienia poprzez przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym.
W uzasadnieniu zażalenia strona ponownie wskazała, iż w okresie jesienno- zimowym koszty utrzymania domy i rodziny wynoszą 2.2250 zł miesięcznie, a wysokość stałego dochodu skarżącej i jej małżonka to 2.264,47 zł miesięcznie. Z porównania wysokości dochodów i wydatków wynika jednoznacznie, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Wydatki, jakie ponoszą małżonkowie są wydatkami koniecznymi, a dodatkowe poniesienie kosztów postępowania pociągałoby za sobą brak możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb materialnych. Skarżąca stwierdziła też, iż z oczywistych względów nie posiada wszelkich dokumentów potwierdzających przedstawione przez nią okoliczności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest obowiązek ponoszenia kosztów sądowych przez wnoszącego skargę. Zwolnienie od tegoż obowiązku ma charakter wyjątkowy i muszą za nim przemawiać uzasadnione okoliczności faktyczne wskazujące, że obiektywna sytuacja finansowa strony nie daje jej możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Z konstrukcji powołanego powyżej przepisu art. 246 § 1 p.p.s.a. wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W przedmiotowej sprawie, co prawidłowo ustalił Sąd pierwszej instancji, nie zostało wykazane przez wnioskodawczynię, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Również we wniesionym zażaleniu skarżąca nie wskazała na istnienie takich okoliczności, które pozwalałyby na skuteczne zakwestionowanie oceny dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, co do jej sytuacji materialnej i rodzinnej. Za taką ocenę nie może przemawiać fakt zwiększenia wydatków w okresie jesienno- zimowym z tytułu ogrzewania, skoro postępowanie w sprawie toczy się od wielu miesięcy (skargę złożono w lipcu ubiegłego roku).
Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesione zażalenie na mocy art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., jako pozbawione uzasadnionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło