II SA/Ol 699/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2010 r. sprawy ze skargi K. H. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie skierowania na badania lekarskie – uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia "[...]" wydaną z upoważnienia Komendanta Powiatowego Policji w B. P. przez p.o. Komendanta Komisariatu Policji w B. P. skierowano K. H. na badania lekarskie w związku z kierowaniem przez niego pojazdem w stanie nietrzeźwości. Jednocześnie pouczono wymienionego o konieczności zgłoszenia się na wskazane badania do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w O. w terminie 30 dni od otrzymania skierowania. Skierowanie to zostało doręczono zainteresowanemu w dniu 26 kwietnia 2010r. W dniu 24 maja 2010r. (data nadania przesyłki pocztowej) wpłynęło odwołanie K. H. od powyższego skierowania, w którym oświadczył on, że nie będzie więcej ubiegać się o pozwolenie prowadzenia pojazdów i w związku z tym, zwrócił się z prośbą o zwolnienie z badań lekarskich. W uzasadnieniu wymieniony podał, iż posiadał prawo jazdy kat. A, B i C do ok.1985r., tj. do momentu, kiedy zostały mu odebrane. Wskazał, iż od tamtej pory nie jeździ samochodem, ani nie ubiegał się o odzyskanie uprawnień, jak również nie zamierza ubiegać się o nie. Dlatego też sprawdzenie jego stanu zdrowia do kierowania pojazdami jest zbyteczne i niepotrzebne i spowoduje tylko dodatkowego koszty (wyjazd do O.), podczas gdy obecnie nie pracuje i utrzymuje się jedynie z renty. Dodał, iż stosowne oświadczenie składał na piśmie do Komendanta Komisariatu Policji w B.P. wraz ze szkicem sytuacji jaka miała miejsce. Nadmienił również, iż jego wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu i porządkowi w komunikacji nie zagrażało bezpieczeństwu w ruchu drogowym w tak dotkliwym stopniu. Był to tylko podjazd samochodem ok.100m na tak zwanym parkingu znajdującym się na poboczu drogi publicznej, a zatem nie było to zachowanie społecznie szkodliwe. Postanowieniem z dnia "[...]" Nr "[...]" wydanym przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazano, iż odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia stronie. W niniejszej sprawie termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 10 maja 2010r. Tymczasem strona złożyła odwołanie listownie z datą stempla pocztowego 24 maja 2010r., a zatem po terminie do wniesienia odwołania. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł K. H. podnosząc, iż skoro oświadczył, że nie chce posiadać uprawnień to sprawdzanie jego stanu zdrowia jest zbyteczne i niepotrzebne. W jego ocenie nie można nikogo na siłę zmuszać do posiadania jakichkolwiek uprawnień, jeśli dana osoba tego nie chce. Jednocześnie skarżący przeprosił za przekroczenie terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w O., reprezentowany przez radcę prawnego – A.K. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Kolejnym pismem z dnia 30 lipca 2010r. skarżący ponowił swoje zarzuty. Dodał, iż nie zna się dokładnie na przepisach prawa administracyjnego. W jego ocenie wysłane przez niego do organu stosowne wyjaśnienia, jak i oświadczenia powinny wystarczyć do zakończenia przedmiotowej sprawy. Niedotrzymanie terminu zaś wynikało z niedoczytania pouczeń i nieznajomości tematu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na postanowienie Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jego wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Podnieść należy, iż wprawdzie w powołanym przepisie nie określa się formy, w jakiej skierowanie to winno nastąpić, to jednak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2008r. (Sygn. akt I OSK 197/07 LEX nr 505375) wyrażono pogląd, iż skierowanie takie następuje w formie decyzji administracyjnej. Skoro zatem organ kontroli ruchu drogowego kieruje na badania lekarskie w trybie decyzji administracyjnej, to zgodnie z art. 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - od decyzji takiej stronie służy odwołanie, a decyzja winna zawierać stosowne pouczenie w tym zakresie (art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego). Decyzja organu I instancji wydana w niniejszej sprawie pouczenia takiego nie zawiera. Wprawdzie została ona sporządzona na podstawie wzoru skierowania stanowiącego Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 2 poz. 15), jednakże rozporządzenie wykonawcze nie może pozbawiać strony ustawowo przyznanych jej uprawnień. Zgodnie zaś z art. 112 błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Przy czym za błędne pouczenie uważa się też brak stosownego pouczenia. Wskazać ponadto należy, iż w niniejszej sprawie budzi wątpliwości fakt, czy organ w ogóle zasadnie wydał decyzję administracyjną o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie w trybie art. 122 ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym. Wprawdzie w przepisie tym mowa jest o kierującym pojazdem, lecz chodzi tutaj de facto o osobę posiadającą uprawnienie do kierowania pojazdem. Zgodnie bowiem z art. 140 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym konsekwencją orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem jest decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym. Taką zaś można wydać tylko w odniesieniu do osoby, która uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym posiada. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 sierpnia 2008r. (Sygn. akt I OSK 1080/07) LEX 516786). Wprawdzie w orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny odnosił się do treści art. 122 ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym, lecz w przepisie tym także użyte jest pojęcie "kierujący pojazdem", a zatem wywody tam zawarte można odnosić do art. 122 ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym. Podnieść należy, iż zarówno w odwołaniu od decyzji, jak i w piśmie skierowanym do Sądu skarżący podawał, iż nie posiada prawa jazdy od 1985r., tj. od czasu kiedy pozbawiono go takich uprawnień. Także w skierowaniu na badania widnieje zapis o braku uprawnień do kierowania pojazdem. Jednakże w aktach sprawy brak jest jednoznacznych ustaleń w tym zakresie, co narusza wymogi określone w art. 7 oraz art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, które obligują organ administracji do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego. Okoliczność ta jest istotna, gdyż jeżeli skarżący nie legitymuje się uprawnieniem do kierowania pojazdami silnikowymi, to w ogóle brak było podstaw do kierowania go na badania w drodze decyzji administracyjnej. Gdyby bowiem skarżący ponownie ubiegał się o wydanie mu prawa jazdy, to sam musiałby przedłożyć stosownie orzeczenie lekarskie bez żadnego skierowania (art. 122 ust. 1 pkt 1 ewentualnie pkt 2 Prawa o ruchu drogowym). W związku z powyższym organ odwoławczy winien rozważyć, czy faktycznie odwołanie strony zostało wniesione z uchybieniem terminu, a w przypadku negatywnych ustaleń w tym zakresie wyjaśnić, czy zaistniały podstawy do wydania przedmiotowego skierowania w trybie decyzyjnym. Wobec powyższego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.