II SA/Wa 601/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA - Sławomir Antoniuk Sędzia WSA - Adam Lipiński Protokolant - Joanna Ukalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2010 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zaliczenia okresów urlopów bezpłatnych do wysługi emerytalnej - oddala skargę - Wyrokiem Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2009 r. sygn. akt [...], oddalono odwołanie J. P. od decyzji Biura Emerytalnego Służby Więziennej w W. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] o odmowie prawa do emerytury Służby Więziennej i wniosek ("Na rozprawie ponownie wniósł o zaliczenie mu okresów od [...] lipca 1990 r. do [...] lipca 1994 r. i od [...] listopada 1998 r. do [...] września 2001 r. do wysługi emerytalnej" – fragment uzasadnienia wyroku) o zaliczenie okresów urlopów bezpłatnych od [...] lipca 1990 r. do [...] lipca 1994 r. i od [...] listopada 1998 r. do [...] września 2001 r. – przekazano do rozpoznania Dyrektorowi Generalnemu Służby Więziennej i wydania w tym przedmiocie decyzji. Jednocześnie w uzasadnieniu wyroku wskazano, że "W ocenie Sądu to Dyrektor Generalny Służby Więziennej stosownie do treści art. 104 w związku z art. 5 pkt 4 kpa, do którego zwracał się skarżący o wydanie decyzji winien podjąć decyzję w przedmiocie zaliczenia bądź niezaliczenia okresów urlopów bezpłatnych do wysługi emerytalnej, od której zależy nabycie aktualnie uprawnień do emerytury i do podjęcia decyzji o zakończeniu służby i dlatego wniosek w tym zakresie Sąd przekazał Dyrektorowi Generalnemu Służby Więziennej do rozpoznania na mocy art. 464 § 1 k.p.c.". W tej sytuacji Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 104, art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. oraz art. 32 ust. 1 pkt 2 i art. 12 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 8, poz. 67 ze zm.) i w wykonaniu wyroku z dnia [...] maja 2009 r. sygn. akt [...] Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych, odmówił [...] J. P. zaliczenia urlopów bezpłatnych, tj. od [...] lipca 1990 r. do [...] lipca 1994 r. i od [...] listopada 1998 r. do [...] września 2001 r. do wysługi emerytalnej, od której zależy nabycie uprawnień emerytalnych. W uzasadnieniu powołał się na treść opisanego już wyżej wyroku i stwierdził, że zgodnie ze wskazaną już wyżej ustawą oraz z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 października 2004 r. w sprawie organu właściwego w sprawach zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 2413) oraz z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w sprawach zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Służby Więziennej oraz uprawnionych członków ich rodzin (Dz. U. Nr 27, poz. 241), organem uprawnionym do zaliczenia okresów służby do wysługi emerytalnej funkcjonariuszom Służby Więziennej i ustalania prawa do zaopatrzenia emerytalnego jest Dyrektor Biura Emerytalnego Służby Więziennej. W odwołaniu z dnia [...] stycznia 2010 r. do Ministra Sprawiedliwości, skarżący nie zgodził się z zaskarżoną decyzją i stwierdził, że skoro w Policji zalicza się okresy urlopów bezpłatnych do wysługi lat, to tak samo winno być w Służbie Więziennej. Ponadto na jego prośbę z dnia [...] marca 2009 r., nie wydano mu również stosownego zaświadczenia. Sprawa powyższa jest dla niego o tyle istotna, że zaliczenie tych okresów będzie miało wpływ na późniejsze ustalenie wysokości emerytury, po złożeniu przez niego wniosku o zwolnienie ze służby. Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (tekst jedn. z 2002 r. Dz. U. Nr 207, poz. 1761 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2009 r. W uzasadnieniu natomiast powołał się na argumentację organu pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, J. P. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a mianowicie art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez uchylenie się od wszechstronnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu – powołując się na opisany już powyżej stan faktyczny – podał, że organ błędnie ustala istotę sprawy co do zaliczenia okresów urlopu bezpłatnego do wysługi emerytalnej, zamiast wydać decyzję co do meritum wniosków, aby powyższe okresy zaliczyć do wysługi lat w Służbie Więziennej i co podkreślił w odwołaniu. W dalszej części powołał się na przepisy ustawy o Służbie Więziennej i skonstatował, że żaden z przepisów nie wyłącza okresu urlopu bezpłatnego z okresu służby, który jest wliczany do wysługi emerytalnej i w tej sytuacji na dzień [...] października 2009 r. posiada on [...] lat pracy w Służbie Więziennej. Na podkreślenie swojego stanowiska powołał się na przepis art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o Służbie Więziennej. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o umorzenie postępowania, bądź o oddalenia skargi, zaś w uzasadnieniu – wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne – dodał, że Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] przyznał skarżącemu, na jego wniosek, dodatek za wysługę lat w wysokości [...] zł i z uzasadnienia owej decyzji wynika, że okresy przebywania na urlopach bezpłatnych zostały w pełni uwzględnione do okresu uprawniającego do wspomnianego dodatku i z tego powodu należy postępowanie umorzyć. Natomiast co do ewentualnego oddalenia powołał się na dotychczasową argumentację dodając, że kwestia zaliczenia okresów bezpłatnych do służby, nie jest objęta niniejszym postępowaniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Na samym wstępie wyraźnie jednak należy zaakcentować, że przedmiotem niniejszej sprawy jest wykonanie wyroku Sądu Okręgowego w W. [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2009 r. sygn. akt [...], mocą którego oddalono odwołanie J. P. od decyzji Biura Emerytalnego Służby Więziennej w W. z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] o odmowie prawa do emerytury Służby Więziennej i jednocześnie wniosek skarżącego złożony na rozprawie o zaliczenie okresów urlopów bezpłatnych od [...] lipca 1990 r. do [...] lipca 1994 r. i od [...] listopada 1998 r. do [...] września 2001 r. – przekazano do rozpoznania Dyrektorowi Generalnemu Służby Więziennej i wydania w tym przedmiocie decyzji. Skoro ponadto w uzasadnieniu wyroku wskazano, że "W ocenie Sądu to Dyrektor Generalny Służby Więziennej stosownie do treści art. 104 w związku z art. 5 pkt 4 k.p.a., do którego zwracał się skarżący o wydanie decyzji winien podjąć decyzję w przedmiocie zaliczenia bądź niezaliczenia okresów urlopów bezpłatnych do wysługi emerytalnej, od której zależy nabycie aktualnie uprawnień do emerytury i do podjęcia decyzji o zakończeniu służby i dlatego wniosek w tym zakresie Sąd przekazał Dyrektorowi Generalnemu Służby Więziennej do rozpoznania na mocy art. 464 § 1 k.p.c.", to organ pierwszej instancji był związany powyższym wyrokiem i w konsekwencji zobligowany do wszczęcia postępowania administracyjnego oraz do wydania decyzji w przedmiocie zaliczenia bądź niezaliczenia okresów urlopów bezpłatnych do wysługi emerytalnej. Jednakże stosownie do treści art. 12 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 8, poz. 67 ze zm.), emerytura policyjna przysługuje funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, który w dniu zwolnienia posiada 15 lat służby w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej lub w Służbie Więziennej, z wyjątkiem funkcjonariusza, który ma ustalone prawo do emerytury określonej w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obliczonej z uwzględnieniem okresów służby i okresów z nią równorzędnych. Natomiast według art. 32 ust. 1 pkt 2, prawo do zaopatrzenia emerytalnego i wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia ustala w formie decyzji w stosunku do funkcjonariuszy Służby Więziennej i członków ich rodzin – organ emerytalny określony przez Ministra Sprawiedliwości, a na podstawie art. 32 ust. 2a, minister właściwy do spraw wewnętrznych, po zasięgnięciu opinii Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Szefa Agencji Wywiadu, oraz Minister Sprawiedliwości, każdy w zakresie swojego działania, określą, w drodze rozporządzenia, organy, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, zakres ich działania, stopień dysponenta środków, siedzibę organu, strukturę organizacyjną oraz sposób powoływania i odwoływania organu oraz jego zastępców, mając na uwadze zapewnienie prawidłowego wykonywania czynności związanych z ustalaniem prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia. Na podstawie powyższej delegacji, Minister Sprawiedliwości w rozporządzeniu z dnia 26 października 2004 r. w sprawie organu właściwego w sprawach zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 240, poz. 2413), ustanowił w § 1, że rozporządzenie określa organ właściwy w sprawach zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Służby Więziennej oraz ich rodzin, zakres jego działania, stopień dysponenta środków, siedzibę organu, strukturę organizacyjną oraz sposób powoływania i odwoływania organu oraz jego zastępców i – w myśl § 2 ust. 1 – Dyrektor Biura Emerytalnego Służby Więziennej, zwany dalej "Dyrektorem Biura", jest organem właściwym w sprawach zaopatrzenia emerytalnego osób, o których mowa w § 1. Z kolei stosownie do § 5 ust. 1, do zadań Dyrektora Biura w szczególności należy ustalanie prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia oraz ustalanie prawa do innych świadczeń i ich wysokości na podstawie odrębnych przepisów zwolnionym ze służby funkcjonariuszom Służby Więziennej oraz członkom ich rodzin. Niezależnie od powyższego, według § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 stycznia 2004 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w sprawach zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Służby Więziennej oraz uprawnionych członków ich rodzin, organem właściwym do ustalania prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia oraz ich wypłaty jest Dyrektor Biura Emerytalnego Służby Więziennej, który zgodnie z § 4 wszczyna postępowanie w sprawach ustalenia prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczeń pieniężnych z tego tytułu na wniosek osoby zainteresowanej lub jej pełnomocnika, zaś do wniosku tego załącza się m.in. świadectwo służby (§ 7 ust. 1 pkt 1) i okresy służby w Służbie Więziennej, według § 9 ust. 1, zalicza się do wysługi emerytalnej właśnie na podstawie świadectwa służby funkcjonariusza. Stosownie do brzmienia, na dzień wydania zaskarżonej decyzji, art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (tekst jedn. z 2002 r. Dz. U. Nr 207, poz. 1761 ze zm.), funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby wydaje się niezwłocznie świadectwo służby. Natomiast świadectwo służby w myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 stycznia 2003 r. w sprawie świadectw służby funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 13, poz. 136), wydaje przełożony właściwy w sprawach osobowych zwolnionego funkcjonariusza, zwany dalej "przełożonym", na podstawie dokumentów zawartych w aktach osobowych funkcjonariusza, zaś w dokumencie tym, według § 2 ust. 1, zawiera się informacje niezbędne do ustalenia uprawnień ze stosunku służbowego oraz uprawnień z ubezpieczenia społecznego i ubezpieczenia zdrowotnego, dotyczące m.in. okresu urlopu bezpłatnego wykorzystanego w trakcie służby i podstawy prawnej jego udzielenia (pkt 5). Reasumując, organ związany wyrokiem sądowym zobowiązującym go do wydania decyzji o zaliczeniu bądź nie okresów urlopów bezpłatnych do wysługi emerytalnej musiał po pierwsze wydać taką decyzję, lecz – w myśl wskazanych już wyżej przepisów – nie mógł tych okresów zaliczyć zgodnie z żądaniem skarżącego i wypowiedzieć się merytorycznie co do zaliczenia ich do wysługi emerytalnej, bowiem organem właściwym w tej sprawie jest Dyrektor Biura Emerytalnego Służby Więziennej. Natomiast odnosząc się do żądania skarżącego zawartego w odwołaniu to stwierdzić należy, że wydanie ewentualnego zaświadczenia jest oddzielną sprawą administracyjną i nie była ona przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia, którego przedmiot został zakreślony – co już wyżej podkreślano – przez Sąd Okręgowy w W. Z kolei nie można było uwzględnić wniosku organu o umorzenie postępowania, bowiem J. P. nie wycofał złożonej przez siebie skargi. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.