II GZ 425/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "O." Sp. z o.o. w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 października 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 348/10 w zakresie oddalenia wniosku o zwrot nadpłaconego wpisu w sprawie ze skargi "O." Sp. z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. postanowieniem z 21 października 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 348/10, oddalił wniosek "O." Sp. z o.o. w R. o zwrot nadpłaconego wpisu w sprawie ze skargi tej Spółki na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z [...] kwietnia 2010 r., w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy. "O." Sp. z o.o. w R. pismem z [...] maja 2010 roku wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z [...] kwietnia 2010 roku w przedmiocie umorzenia postępowania o udzielenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z [...] czerwca 2010 roku wezwał Spółkę do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 8.000 złotych. W dniu [...] czerwca 2010 r. Spółka uiściła żądany wpis. Skarżąca [...] września 2010 roku złożyła wniosek o zwrot nadpłaconego wpisu. W jego uzasadnieniu podniosła, że Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że wpis od skargi wynosił 8.000 złotych. Przedmiotem umorzonej przez organ sprawy administracyjnej było wydanie skarżącej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Wobec powyższego do ustalenia wpisu od skargi powinien mieć zastosowanie § 2 ust. 2 pkt 27 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193; dalej: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku) określający wpis stały w kwocie 500 zł od skarg dotyczących (...) zezwoleń (...) na prowadzenie działalności gospodarczej w pozostałym zakresie. Oddalając wniosek skarżącej WSA w Ł. podniósł, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Dyrektora Izby Celnej utrzymująca w mocy decyzję umarzającą postępowanie w sprawie wydania zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Istota zagadnienia odnosiła się do sprawy umorzenia postępowania wszczętego z wniosku skarżącej w wydania stosownego zezwolenia. W ocenie Sądu pierwszej instancji, w sprawie należy rozstrzygnąć kwestię, czy w sprawie wydania zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie gier na automatach o niskich wygranych wpis od skargi powinien być ustalony na podstawie § 2 ust. 2 pkt 13 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r., tj. wynosić 8.000 złotych. Zdaniem Sądu sformułowanie "innych gier" użyte w § 2 ust 2 pkt 13 wskazanego rozporządzenia, należy rozumieć jako pojęcie określające wszelkie sprawy dotyczące koncesji, zezwoleń lub pozwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie odmiennym niż "kasyna gry", o których mowa jest w § 2 ust. 2 pkt. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. Sąd wskazał, że przy określaniu wpisu od skargi nie można odnosić się wprost do przepisów ustawy z 19 listopada 2009 r., o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540) oraz do przepisów uprzednio obowiązującej ustawy z 29 lipca 1992 r., o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. Nr 4, poz. 27 ze zm.), albowiem normy zawarte w rozporządzeniu mają charakter szczególny i odnoszą się wyłącznie do kwestii wysokości wpisów. Wpisy w tego rodzaju sprawach w zakresie "kasyn gry" wynoszą 10.000 zł, zaś w pozostałym zakresie – 8.000 zł. Zdaniem WSA nielogiczne zatem byłoby przyjęcie założenia, że pkt § 2 ust 2 pkt 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku odnosi się jedynie do gier losowych i zakładów wzajemnych, a nie reguluje wysokości wpisu w sprawach dotyczących gier na automatach oraz gier na automatach o niskich wygranych. W takim przypadku należałoby przyjąć pogląd, że wpis od skarg w tego rodzaju sprawach wynosi 500 zł, stosownie do § 2 ust. 2 pkt 27 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku, tj. – jak stanowi przepis – "w pozostałym zakresie". Jednakże przyjęcie takiej dysproporcji pomiędzy wpisami w podobnego rodzaju sprawach (8.000 zł oraz 500 zł) byłoby sprzeczne z założeniami racjonalnego działania prawodawcy. "O." Sp. z o.o. w R. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego zmiany. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że WSA błędnie uznał, że skarga od której został nadpłacony wpis została złożona w sprawie określonej w § 2 ust. 2 pkt 13 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. Zdaniem Spółki, przedmiotem umorzonej przez organ sprawy administracyjnej było wydanie zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie urządzenia i prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych, co oznacza, że określenie wpisu od skargi powinno nastąpić na podstawie § 2 ust. 2 pkt 27 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. Skarżąca podniosła, że skarga na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych, odnosiła się do stanu prawnego, w którym obowiązywała ustawa z 29 lipca 1992 r. grach i zakładach wzajemnych. Zgodnie z definicją zawartą w ust. 2b art. 2 ustawy o grach i zakładach, grami na automatach o niskich wygranych są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż równowartość 15 euro, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,07 euro (...). Ustawodawca nie nadał grom na automatach o niskich wygranych przymiotu gier losowych, a § 2 ust. 2 pkt 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku dotyczy spraw zezwoleń na prowadzenie działalności w zakresie innych gier losowych i zakładów wzajemnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Na wstępie podkreślić należy, że skarga wniesiona przez "O." Sp. z o.o. w R., na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie wydania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, odnosiła się do stanu prawnego, w którym obowiązywała ustawa z 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych. W art. 2 powołanej ustawy zawarto definicje, kolejno gier losowych (ust. 1), zakładów wzajemnych (ust. 2), gier na automatach (ust. 2a) oraz gier na automatach o niskich wygranych (ust. 2b). W rozumieniu art. 2 ust. 2b ustawy o grach i zakładach wzajemnych, grami na automatach o niskich wygranych są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż równowartość 15 euro, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,07 euro (...). Jak wynika z treści powołanego przepisu ustawodawca nie nadał grom na automatach o niskich wygranych przymiotu gier losowych, które, zostały zdefiniowane w art. 2 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych. W rozporządzeniu Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. rozgraniczono prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie gier z uwagi na miejsce prowadzenia działalności gospodarczej - kasyna gry (§ 2 ust. 2 pkt 12 rozporządzenia) oraz inne gry losowe i zakłady wzajemne – prowadzone w innych miejscach niż kasyna gry (§ 2 ust. 2 pkt 13 rozporządzenia). Przepisy § 2 ust. 2 pkt 12 - 13 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. należy interpretować ściśle. W rozpoznawanej sprawie skarga nie dotyczyła zezwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie kasyna gry. Należy podkreślić, że gry na automatach o niskich wygranych w rozważanym stanie prawnym nie mogły być traktowane jako gry losowe ani zakłady wzajemne. Mając na uwadze treść § 2 ust. 2 pkt 13 omawianego rozporządzenia, który stanowi, że wpis stały w sprawach skarg dotyczących koncesji, zezwoleń lub pozwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie innych gier losowych i zakładów wzajemnych wynosi 8.000 zł, nie można uznać, że dotyczy on także sprawy zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych i nakładać obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w takiej sprawie w kwocie 8.000 złotych. Inna wykładnia powołanych przepisów stałaby w sprzeczności z legalną definicją gier na automatach o niskich wygranych, zawartą w ustawie o grach i zakładach wzajemnych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie wpis od skargi powinien zostać ustalony na podstawie § 2 ust. 2 pkt 27 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r., albowiem zaskarżona decyzja dotyczyła zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, a więc na prowadzenie działalności gospodarczej w pozostałym zakresie, niewymienionym w § 2 ust 2 pkt 1-26 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. Powyższe oznacza, iż Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, że skarżąca uiściła wpis od skargi w należnej wysokości, a tym samym niewłaściwie zastosował art. 225 p.p.s.a. odmawiając stronie zwrotu różnicy kosztów pobranych i kosztów należnych. W tym miejscu Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że przypadkach, o których mowa w art. 225 p.p.s.a., sąd ma obowiązek z urzędu zwrócić nadpłaconą kwotę kosztów postępowania. Następuje to na podstawie zarządzenia Przewodniczącego, a nie jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, postanowieniem sądu. We wspomnianym zarządzeniu, które wymaga uzasadnienia (art. 163 § 2 w związku z art. 167 p.p.s.a.), strona powinna zostać poinformowana o tym, że od zwracanej kwoty będą potrącone koszty jej przekazania, chyba że zostanie odebrana w gotówce w kasie sądu. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a.